ภาษางาจู
(เปลี่ยนทางจาก ภาษางายู)
| ภาษางาจู | |
|---|---|
 ป้ายเตือนห้ามเผาที่ดินในภาษางาจู | |
| ประเทศที่มีการพูด | อินโดนีเซีย |
| ภูมิภาค | กาลีมันตัน |
| ชาติพันธุ์ | ชาวงาจู |
| จำนวนผู้พูด | 890,000 คน (2546)[1] |
| ตระกูลภาษา | ออสโตรนีเซียน
|
| รหัสภาษา | |
| ISO 639-3 | nij |
 แผนที่แสดงขอบเขตของภาษางาจู (เขียว) | |
ภาษางาจู (งาจู: Ngaju) มีอีกชื่อว่า งาจูดายัก หรือ ดายักงาจูเป็นภาษาตระกูลออสโตรนีเซียที่มีผู้พูดในบริเวณแม่น้ำกาปวซ, กาฮายัน, กาตีงัน และเมินตายาในจังหวัดกาลีมันตันกลาง ประเทศอินโดนีเซีย มีความใกล้ชืดกับภาษาบากุมไป ภาษานี้มี 3 ภาษาย่อย—ปูโลเปตัก (Pulopetak), บาอามัง (Ba'amang) และมันตาไง (Mantangai)[2]
สัทวิทยา
[แก้]พยัญชนะ
[แก้]พยัญชนะในภาษางาจูมีดังต่อไปนี้
| ริมฝีปาก | โพรงปาก | เพดานแข็ง | เพดานอ่อน | เส้นเสียง | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| นาสิก | m | n | ɲ | ŋ | ||||||
| หยุด | p | b | t | d | c | ɟ | k | g | ||
| เสียดแทรก | s | h | ||||||||
| เปิด (ข้างลิ้น) |
j | w | ||||||||
| l | ||||||||||
| รัว | r | |||||||||
สระ
[แก้]สระในภาษางาจูมีดังต่อไปนี้ ทุกตัวยกเว้น ə เป็นเสียงยาวได้[3]
| หน้า | กลาง | หลัง ปากห่อ | |
|---|---|---|---|
| สูง | i | u | |
| กลาง | e | ə | o |
| ต่ำ | a |
อักขรวิธี
[แก้]สระและสระประสม
[แก้]- a – [a]
- e – [e/ə]
- i – [i]
- o – [o]
- u – [u]
- ai – [aj]
- au – [aw]
- ei – [ej]
พยัญชนะ
[แก้]- b – [b]
- c – [c]
- d – [d]
- g – [g]
- h – [h]
- j – [ɟ]
- k – [k/ʔ]
- l – [l]
- m – [m]
- n – [n]
- ng – [ŋ]
- ny – [ɲ]
- p – [p]
- r – [r]
- s – [s]
- t – [t]
- w – [w]
- y – [j][4]
คำศัพท์
[แก้]การเปรียบเทียบคำศัพท์ระหว่างภาษาบากุมไป ภาษางาจู ภาษาอินโดนีเซีย และภาษาไทย
| บากุมไป | งาจู | อินโดนีเซีย | ไทย |
|---|---|---|---|
| Jida | Dia | Tidak | ไม่ |
| Beken | Beken | Bukan | ไม่ |
| Pai | Pai | Kaki | เท้า/ขา |
| Kueh | Kueh | Mana | อันไหน/ที่ไหน |
| Si-kueh | Bara-kueh | Dari mana | จากไหน |
| Hituh | Hetuh | Sini | นี่ |
| Si-hituh | Intu-hetuh | Di sini | ที่นี่ |
| Bara | Bara | Dari | จาก |
| Kejaw | Kejaw | Jauh | ไกล |
| Tukep/Parak | Tukep | Dekat | ใกล้ |
| Kuman | Kuman | Makan | กิน |
| Mihup | Mihop | Minum | ดื่ม |
| Lebu | Lewu | Kampung | หมู่บ้าน |
| Batatapas | Bapukan | Mencuci pakaian | ซักเสื้อ |
อ้างอิง
[แก้]- ↑ ภาษางาจู ที่ Ethnologue (18th ed., 2015) (ต้องสมัครสมาชิก)
- ↑ Gordon, Raymond G. Jr. (2005). Ethnologue: Languages of the World (15th ed.). Dallas: Summer Institute of Linguistics.
- 1 2 3 Mihing & Stokhof (1977)
- ↑ "Ngaju language". Omniglot. สืบค้นเมื่อ 30 August 2021.
ข้อมูล
[แก้]- Ashn E. Johannes (1971). An Introduction to Dayak Ngaju Morphology (วิทยานิพนธ์ MA). Malang.
- Mihing, T. W. J.; Stokhof, W. A. L. (1977). "On the Ngaju Dayak sound system (Pulau Petak dialect)" (PDF). ใน Soepomo Poedjosoedarmo (บ.ก.). Miscellaneous Studies in Indonesian and Languages in Indonesia, Part III. NUSA 4. Jakarta: Universitas Katolik Indonesia Atma Jaya. pp. 49–59.
| ฐานข้อมูลการควบคุมรายการหลักฐาน: ประจำชาติ |
|---|
