พระเทพคุณาธาร (ผล ชินปุตฺโต)

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
ไปยังการนำทาง ไปยังการค้นหา
พระเทพคุณาธาร
(ผล ชินปุตโต)
ผล เล็กสมบูรณ์
พระเทพคุณาธาร(ผล).jpg
เกิด 28 พฤษภาคม พ.ศ. 2445
มรณภาพ 7 ตุลาคม พ.ศ. 2512
อายุ 67
วัด วัดพระพิเรนทร์
ท้องที่ กรุงเทพมหานคร
สังกัด มหานิกาย
ตำแหน่ง
ทางคณะสงฆ์
อดีตเจ้าอาวาสวัดพระพิเรนทร์
อดีตเจ้าคณะภาค 8

พระเทพคุณาธาร (28 พฤษภาคม พ.ศ. 2445 - 7 ตุลาคม พ.ศ. 2512) ฉายา ชินปุตโต นามเดิม ผล เล็กสมบูรณ์ (Phol Leksomboon) เป็นพระราชาคณะชั้นเทพฝ่ายมหานิกาย อดีตเจ้าอาวาสวัดพระพิเรนทร์ อดีตเจ้าคณะภาค 8 อดีตรักษาการเจ้าอาวาสวัดชำนิหัตถการ อดีตรักษาการเจ้าอาวาสวัดพลับพลาชัย และเจ้าคณะอำเภอป้อมปราบฯ ปทุมวัน

ชาติภูมิ[แก้]

พระเทพคุณาธาร นามเดิมว่า ปู่ขุ่น แซ่เล็ก ภายหลังเปลี่ยนชื่อและสกุลเป็น ผล เล็กสมบูรณ์ ถือกำเนิดในครอบครัวชาวจีนแต้จิ๋ว เป็นบุตรคนเล็กของ นายกิมหลี แซ่เล็ก และ นางเฮียะ แซ่เล็ก เกิดเมื่อวันที่ 28 พฤษภาคม พ.ศ. 2445 ตรงกับวันพุธ แรม 7 ค่ำ เดือน 6 ปีขาล ณ หมู่บ้านโรงหีบ หรือ สวนสัก ตำบลบ้านคอย อำเภอศรีประจันต์ ปัจจุบันเปลี่ยนเป็นตำบลดอนเจดีย์ อำเภอดอนเจดีย์ จังหวัดสุพรรณบุรี มีพี่น้องร่วมบิดามารดาเดียวกัน 3 คนคือ นายปู่เฮ้า แซ่เล็ก, นายปู่เคี้ยง แซ่เล็ก, และพระเทพคุณาธาร นอกจากนี้ยังมีพี่น้องร่วมบิดา เกิดแต่นางแป้น ซึ่งสมรสภายหลังอีก 8 คน คือ นางเน้ย แซ่เล็ก, นางลั้ง แซ่เล็ก, นายใช้ แซ่เล็ก, นายลักษณ์ แซ่เล็ก, นางเก๊ก แซ่เล็ก, นางกี่ แซ่เล็ก, นายกิ้ว แซ่เล็ก, และ นายลี่ แซ่เล็ก ปัจจุบันครอบครัว แซ่เล็ก ได้เปลี่ยนนามสกุลเป็น เล็กสมบูรณ์ ซึ่งตั้งโดยท่านเจ้าคุณพระเทพคุณาธาร

บรรพชา อุปสมบท และการศึกษา[แก้]

พระเทพคุณาธาร สมัยที่ยังเป็น สามเณร ปู่ขุ่น แซ่เล็ก

พระเทพคุณาธารสมัยก่อนบรรพชา ได้ช่วยบิดามารดาค้าขายทางเรือ ครั้งถึง พ.ศ. 2462 อายุได้ 18 ปี จึงบรรพชาเป็นสามเณรในงานฌาปนกิจศพน้าสาวที่วัดราษฎรบำรุง พระอาจารย์อ้วน วัดสามทอง เวลานี้เปลี่ยนชื่อเป็นวัดตรีสุวรรณ์ จังหวัดสุพรรณบุรี เป็นพระอุปัชฌาย์

เมื่อบรรพชานั้นท่านยังไม่รู้หนังสือเลย ครั้นบวชเป็นสามเณรแล้ว ได้เห็นการเรียนหนังสือของพระภิกษุสามเณรและเด็กที่วัดราษฏรบำรุง มีความปรารถนาอยากจะเรียนบ้าง แต่อายุมากแล้ว เข้าเรียนไม่สะดวก ในสมัยนั้นพระใบฎีกาอินทร์ เป็นเจ้าอาวาส จึงแนะนำให้เรียนหนังสือขอม ท่านได้ขออนุญาตโยมบวชต่อ โยมก็อนุญาต แต่โบราณถือว่าการบวชหน้าไฟร้อน จึงให้ลาสิกขา และบรรพชาใหม่ติดต่อกันไป โดยพระใบฎีกาอินทร์ เจ้าอาวาสวัดราษฎรบำรุง เป็นพระอุปัชฌาย์

เมื่อบรรพชาใหม่แล้วท่านได้เริ่มเรียนหนังสือขอม และหาโอกาสไปฟังการเรียนหนังสือไทยบ้าง พออ่านหนังสือขอมได้และหัดเขียดหนังสือไทยได้บ้างแล้ว จึงเริ่มเรียนสนธิ์ โดยมีพระอาจารย์ทองเป็นผู้สอน การเรียนคราวนี้มีนักเรียนเพียงคนเดียว ทำให้รู้สึกเนือยๆ แต่ท่านก็เรียนจบในพรรษาแรกนั้นเอง เมื่อมี่ความรู้ขึ้นบ้างแล้วเช่นนี้ท่านก็มีความปรารถนาจะเรียนให้มากยิ่งขึ้น ประจวบกับเวลานั้นพระมหาพุ่ม วัดพระเชตุพนฯ ไปวัดราษฎรบำรุงกับพระมหาสุนทร ท่านจึงขอให้โยมยายช่วยฝากกับพระมหาพุ่ม เพื่อนำท่านมาอยู่กรุงเทพฯ แต่พระมหาพุ่มไม่สามารถรับได้เพราะไม่ได้เป็นเจ้าอาวาสหรือเจ้าคณะ โยมยายจึงให้น้าชายชื่อล้งนำท่านมาฝากไว้กับพระอธิการปอ ธมฺมกถิโก เจ้าอาวาสวัดพระพิเรนทร์ พระนครเมื่อเดือนพฤษภาคม พ.ศ. 2463 รวมเวลาอยู่ที่วัดราษฎรบำรุง 1 พรรษา

เมื่อมาอยู่วัดพระพิเรนทร์แล้ว ท่านได้เข้าศึกษาพระปริยัติธรรม ที่วัดจักรวรรดิราชาวาส และสอบได้นักธรรมชั้นตรีในปลายปีนั้นเอง ตัวท่านเคยเล่าว่า เวลานั้นเกิดความทะเยอทะยานในการศึกษาเล่าเรียนมาก อยากเรียนไปทุกอย่าง และรู้สึกเสียดายเวลาที่ผ่านพ้นไปมากแล้ว จึงได้เข้าเรียนภาษาบาลีที่วัดจักรวรรดิราชาวาสนั้นต่ออีก

ปีต่อมาท่านอายุครบ 20 ปี จึงได้กลับไปอุปสมบทที่วัดเกาะ ตำบลบางงาม อำเภอศรีประจันต์ จังหวัดสุพรรณบุรี ณ วันที่ 30 เมษายน พ.ศ. 2465 มีพระครูปลื้ม วัดพร้าว ตำบลโพธิ์พระยา อำเภอท่าพี่เลี้ยง ปัจจุบันเปลี่ยนเป็นอำเภอเมืองจังหวัดสุพรรณบุรี เป็นอุปัชฌาย์ พระครูธรรมสารรักษา วัดวรจันทร์ ตำบลโพธิ์พระยา เป็นกรรมวาจาจารย์ พระอธิการปอ ธมฺมกถิโก วัดพระพิเรนทร์ เป็นอนุสาวนาจารย์ เมื่ออุปสมบทแล้วได้กลับมาจำพรรษาอยู่ที่วัดพระพิเรนทร์ และเรียนพระปริยัติธรรมทั้งนักธรรมและบาลีต่อ กับต้องช่วยพระอธิการปอ เจ้าอาวาส ในกิจการงานต่าง ๆ ของวัดเรื่อยมา

ครั้ง พ.ศ. 2471 พระอธการปอเริ่มป่วย ท่านต้องคอยอยู่ปฏิบัติตลอดเวลา จนพระอธิการปอถึงแก่มรณภาพลงใน พ.ศ. 2472 จากนั้นท่านได้รับแต่งตั้งเป็นกรรมการรักษาวัด เมื่อจัดการปลงศพพระอธิการปอเสร็จใน พ.ศ. 2474 แล้ว แม้จะต้องรับหน้าที่สำคัญในวัด มีภารกิจมาก แต่ท่านก็ยังไม่ละความพยายามในการศึกษาเล่าเรียน และได้ขวนขวายในการเรียนต่อมาอีก 2 ปี จึงต้องหยุดพัก เพราะมีภารกิจการงานมากขึ้น และได้รับแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งเจ้าอาวาสวัดพระพิเรนทร์ เมื่อวันที่ 19 พฤษภาคม พ.ศ. 2476

หน้าที่การงานและสมณศักดิ์[แก้]

ตำแหน่งทางการศึกษา เท่าที่ทราบมีลำดับดังนี้[แก้]

  • พ.ศ. 2480 เป็นกรรมการตรวจบาลีสนามหลวง (พ.ศ. โดยประมาณ)
  • พ.ศ. 2494 เป็นเจ้าสำนักเรียนวัดพระพิเรนทร์
  • พ.ศ. 2495 เป็นกรรมการศึกษาเทศบาล (พ.ศ. โดยประมาณ)
  • พ.ศ. 2495 ดำรงตำแหน่งรักษาการกรรมการสงฆ์ องค์การศึกษา อำเภอป้อมปราบฯ เขตปทุมวัน
  • พ.ศ. 2500 เป็นกรรมการตรวจธรรมสนามหลวง (หมายถึงปีได้รับตราตั้ง)
  • นอกจากนี้ ได้เป็นกรรมการนำข้อสอบบาลีสนามหลวงไปเปิดสอบ ณ สนามสอบส่วนภูมิภาคตลอดมาทุกปี

ตำแหน่งทางการปกครอง[แก้]

  • พ.ศ. 2473 ดำรงตำแหน่งกรรมการรักษาการแทนเจ้าอาวาส
  • พ.ศ. 2476 ได้รับแต่งตั้งเป็นเจ้าอาวาสวัดพระพิเรนทร์
  • พ.ศ. 2487 ดำรงตำแหน่งกรรมการสงฆ์ องค์การสาธารณูปการ อำเภอป้อมปราบฯ เขตปทุมวัน
  • พ.ศ. 2490 ได้รับแต่งตั้งเป็นพระอุปัชฌาย์
  • พ.ศ. 2494 ดำรงตำแหน่งรักษาการเจ้าอาวาสวัดชำนิหัตถการ จนถึง พ.ศ. 2500
  • พ.ศ. 2495 ดำรงตำแหน่งกรรมการสงฆ์ องค์การปกครอง อำเภอป้อมปราบฯ เขตปทุมวัน และรักษาการในตำแหน่งกรรมการสงฆ์ องค์การศึกษา องค์การเผยแผ่ องค์การสาธารณูปการ อำเภอป้อมปราบฯ เขตปทุมวัน
  • พ.ศ. 2496 ดำรงตำแหน่งรักษาการเจ้าอาวาสวัดพลับพลาชัยถึง พ.ศ. 2507
  • พ.ศ. 2507 ได้รับแต่งตั้งเป็นรองเจ้าคณะภาค 8
  • พ.ศ. 2508 ได้รับแต่งตั้งเป็นเจ้าคณะภาค 8

สมณศักดิ์[แก้]

  • พ.ศ. 2482 เป็นพระครูสัญญาบัตร (พิเศษพัต จปร.) ที่ พระครูศีลขันธโศภิต
  • พ.ศ. 2490 เป็นพระครูชั้นเอก ผู้ช่วยเจ้าคณะอำเภอ ในราชทินนามเดิม
  • พ.ศ. 2494 เป็นพระราชาคณะชั้นสามัญที่ พระศีลขันธโศภิต
  • พ.ศ. 2501 เป็นพระราชาคณะชั้นราชที่ พระราชศีลโศภิต
  • พ.ศ. 2505 เป็นพระราชาคณะชั้นเทพที่ พระเทพคุณาธาร

มรณภาพ[แก้]

ศพท่านเจ้าคุณพระเทพคุณาธาร ตั้งบำเพ็ญกุศลที่โรงเรียนพระปริยัติธรรมวัดพระพิเรนทร์

พระเทพคุณาธาร (ผล ชินปุตโต) มรณภาพด้วยภาวะแพ้อากาศและหอบเหนื่อยที่โรงพยาบาลสงฆ์ เมื่อวันที่ 7 ตุลาคม พ.ศ. 2512 เวลา 06:20 นาฬิกา รวมอายุได้ 68 ปี วันที่ 8 ตุลาคม พ.ศ. 2512 พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช ทรงพระกรุณาโปรดพระราชทานน้ำหลวงสรงศพท่านเจ้าคุณพระเทพคุณาธาร และ วันที่ 21 มีนาคม พ.ศ. 2514 พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช ทรงพระกรุณาโปรดพระราชทานเพลิงศพ ท่านเจ้าคุณพระเทพคุณาธาร โดยท่านเจ้าประคุณสมเด็จพระวันรัต วัดพระเชตุพนฯ ในฐานะประธานสหภูมิสุพรรณและองค์อุปถัมภ์สมาคมสุพรรณ พระนคร ได้โปรดเมตตาให้คณะสหภูมิสุพรรณและองค์อุปถัมภ์สมาคมสุพรรณ พระนคร เป็นเจ้าภาพบำเพ็ญกุศลทั้งหมดในวันพระราชทานเพลิงศพ

อ้างอิง[แก้]