พระศรีรังคนาถ

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
ไปยังการนำทาง ไปยังการค้นหา
พระศรีรังคนาถ
พระนารายณ์บรรทมสินธุ์
Ranganatha relic at Jiyaguda temple, Hyderabad.jpg
รูปเคารพพระศรีรังคนาถประทับเคียงคู่พระลักษมี
ส่วนเกี่ยวข้องเทพฮินดู ปางหนึ่งของพระวิษณุ
วิมานวิษณุโลก, เกษียรสมุทร
อาวุธจักรสุทรรศน์ และ คทาเกาโมทกี
พาหนะครุฑ
คู่ครองรังคนายกี (พระศรีเทวี, พระภูเทวี, พระนิลเทวี)

พระศรีรังคนาถ, พระรังคนาถ หรือ ชาวไทยรู้จักในนาม พระนารายณ์บรรทมสินธุ์ ทรงเป็นเทพฮินดู ที่เป็นที่นับถือในอินเดียใต้ และทรงเป็นองค์ประธานของศรีรังคนาถสวามีมนเทียร พระองค์ทรงเป็นปางบรรทม (หลับ) ของพระวิษณุ (บ้างเชื่อว่าเป็นปางประทับนอนสมาธิ) ประทับบนพญานาคพระนามว่า เศษะ หรือชาวไทยรู้จักกันในนาม อนันตนาคราช[1][2][3] พระนามนี้ในภาษาทมิฬแปลว่า "ผู้นำของสถานที่รวมตัว" (leader of the place of assembly) มาจากคำว่า "อรังคะ" และ "นาถะ" ถึงแม้พระศรีรังคนาถจะเป็นปางหนึ่งของพระวิษณุที่เป็นที่นับถืออย่างแพร่หลาย แต่พระองค์ไม่ใช่หนึ่งในอวาตารของทศาวตารทั้ง 10 ของพระวิษณุ

ลักษณะเชิงสัญลักษณ์ของพระศรีรังคนาถ และนาฏราชานั้นเปรียบเทียบกันว่ามีนัยเหมือนกัน โดยเฉพาะในการตีความในทั้งสองพระนามตามภาษาสันสกฤตแปลว่า "จ้าวแห่งเวที" (Lord of the stage) แต่พระนาฏราชามักตีความในความหมายของการร่ายรำมากกว่า[4]

อ้างอิง[แก้]

  1. James G. Lochtefeld (2002). The Illustrated Encyclopedia of Hinduism: Volume Two. The Rosen Publishing Group. pp. 643–. ISBN 978-0-8239-3180-4. สืบค้นเมื่อ 12 December 2012.
  2. Srinivasan (15 June 2011). Hinduism For Dummies. John Wiley & Sons. pp. 57–. ISBN 978-1-118-11077-5. สืบค้นเมื่อ 12 December 2012.
  3. Deshpande 2005, pp. 263-64.
  4. Symbolism in Hinduism. Chinmaya Mission. 1983. pp. 102–103. ISBN 978-81-7597-149-3. สืบค้นเมื่อ 13 December 2012.