พญาทะละ (เสนาบดี)

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
ไปยังการนำทาง ไปยังการค้นหา
สำหรับความหมายอื่น ดูที่ พญาทะละ (แก้ความกำกวม)
อัครมหาเสนาบดี
พญาทะละ
အဂ္ဂမဟာသေနာပတိ ဗညားဒလ
หัวหน้ารัฐมนตรี-นายพล
ดำรงตำแหน่ง
1559–1573
กษัตริย์ พระเจ้าบุเรงนอง
ก่อนหน้า Binnya Law
ถัดไป Binnya Law
รัฐมนตรี
ดำรงตำแหน่ง
1555–1559
ข้อมูลส่วนบุคคล
เกิด ค.ศ. 1518
อาณาจักรหงสาวดี
เสียชีวิต ป. กันยายน ค.ศ. 1573 (54–55 ปี)
กำแพงเพชร, สยาม, จักรวรรดิตองอู
วิชาชีพ เจ้าหน้าที่ทหาร, นักวิชาการ
การเข้าเป็นทหาร
รับใช้ ราชวงศ์ตองอู
สังกัด กองทัพอาณาจักรพม่า
ประจำการ คริสตทศวรรษ 1540–1573
ยศ นายพล (1559–1573)
ผู้บัญชาการ (1555–1559)
หน่วย กลุ่มทหารของพระเจ้านันทบุเรง (1557–1570)
การยุทธ์ อังวะ (1554–55)
รัฐชาน (1557)
ล้านนา (1558)
มณีปุระ (1560)
สยาม (1563–64)
ล้านช้าง (1565)
สยาม (1568–69)
ล้านช้าง (1569–70)
ล้านช้าง (1572–73)

อัครมหาเสนาบดีพญาทะละ (พม่า: အဂ္ဂမဟာသေနာပတိ ဗညားဒလ, เสียงอ่านภาษาพม่า: [ʔɛʔɡa̰ məhà θènàpətḭ bəɲá dəla̰]; บางครั้งเรียก พญาทะละ , 1518 – 1573) รัฐบุรุษ,นายพลและนักปราชญ์ชาวพม่าในระหว่างรัชสมัย พระเจ้าบุเรงนอง แห่ง ราชวงศ์ตองอู เขาเป็นที่ปรึกษาและนายพลที่พระเจ้าบุเรงนองไว้วางพระราชหฤทัยมากที่สุด[1][2] และเป็นกุญแจสำคัญในการขยายและปกป้องดินแดนของ อาณาจักรตองอู ระหว่างคริสต์ทศวรรษ 1550 กระทั่งถึงแก่อสัญกรรมใน ค.ศ. 1573[3] รวมถึงเป็นแม่กองบูรณะ เมืองหงสาวดี ขึ้นมาใหม่ระหว่าง ค.ศ. 1565 ถึง 1568 นอกจากนี้เขายังเป็นที่รู้จักจากการริเริ่มแปลพงศาวดารมอญเรื่อง ราชาธิราช จากภาษามอญเป็นภาษาพม่าเพื่อให้คนพม่าอ่านเข้าใจได้ง่ายขึ้น[4] พญาทะละถึงแก่อสัญกรรมระหว่างถูกเนรเทศที่ กำแพงเพชร ภายหลังจากความพ่ายแพ้ในการพยายามพิชิต อาณาจักรล้านช้าง อีกครั้ง[5]

อ้างอิง[แก้]

  1. Phayre 1967: 114–115
  2. Harvey 1925: 178
  3. Aung-Thwin 2005: 133–134
  4. Aung-Thwin and Aung-Thwin 2012: 137
  5. Maha Yazawin Vol. 3 2006: 34–35