ทะเกะดะ ชิงเง็น

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
ชื่อนี้เป็นชื่อบุคคลญี่ปุ่นซึ่งเรียงโดยใช้ชื่อสกุลนำหน้าชื่อตัว
ทะเกะดะ ชิงเง็น
武田 信玄
Takeda Harunobu.jpg
ทะเกะดะ ชิงเง็น
เกิด 1 ธันวาคม ค.ศ. 1521(1521-12-01)
โคฟุ, แคว้นคะอิ, ญี่ปุ่น
เสียชีวิต 13 พฤษภาคม ค.ศ. 1573 (51 ปี)
แคว้นมิกะวะ, ญี่ปุ่น
ชื่ออื่น ทะเกะดะ ฮะรุโนะบุ (武田晴信)
คะสึชิโยะ (勝千代)
อาชีพ ซะมุไร

ทะเกะดะ ชิงเง็น (ญี่ปุ่น: 武田 信玄 Takeda Shingen1 ธันวาคม ค.ศ. 1521 - 13 พฤษภาคม ค.ศ. 1573) ไดเมียวแห่งแคว้นคะอิ (ญี่ปุ่น: 甲斐 Kai) ผู้นำตระกูลทะเกะดะ เป็นไดเมียวคนสำคัญในยุคเซงโงะกุ ได้รับยกย่องว่าเป็นไดเมียวที่ยิ่งใหญ่และกล้าหาญที่สุดคนหนึ่ง และเป็นคู่แข่งคนสำคัญของโอดะ โนะบุนะงะในแถบภาคตะวันออกของญี่ปุ่น ได้รับฉายาว่า "พยัคฆ์แห่งคะอิ" (ญี่ปุ่น: 甲斐の虎 Kai-no-Tora)

ปฐมวัย[แก้]

ทะเกะดะ ชิงเง็นเกิดเมื่อ ค.ศ. 1521 ที่ปราสาทโคฟุ (ญี่ปุ่น: 甲府 Kōfu) แคว้นคะอิ จังหวัดยะมะนะชิในปัจจุบัน เป็นบุตรชายคนโตของทะเกะดะ โนะบุโตะระ (ญี่ปุ่น: 武田信虎 Takeda Nobutora) ไดเมียวแห่งแคว้นคะอิ กับนางโออิ (ญี่ปุ่น: 大井の方 Ōi-no-kata) ภรรยาเอกของโนะบุโตะระ ในปีเดียวกันนั้นเองโนะบุโตะระผู้เป็นบิดามีชัยชนะเหนือตระกูลอิมะงะวะ[1] (ญี่ปุ่น: 今川 Imagawa) เมื่อเสร็จสิ้นการรบจึงได้ตั้งชื่อให้บุตรชายว่า คะสึชิโยะ (ญี่ปุ่น: 勝千代 Katsuchiyo) ในค.ศ. 1534 คะสึชิโยะได้แต่งงานกับบุตรสาวของอุเอะสุงิ โทะโมะโอะกิ (ญี่ปุ่น: 上杉朝興 Uesugi Tomooki) แต่ทว่าภรรยาคนแรกของคะสึชิโยะได้เสียชีวิตลงในปีเดียวกัน ในค.ศ. 1535 คะสึชิโยะจึงแต่งงานใหม่อีกครั้งกับบุตรสาวของซันโจ คินโยะริ (ญี่ปุ่น: 三条公頼 Sanjō Kinyori) ซึ่งเป็นขุนนางในราชสำนักเกียวโต เนื่องด้วยความสัมพันธ์อันดีกับเมืองเกียวโต ทำให้ในพิธีเง็นปุกุของคะสึโยะริในปีเดียวกันนั้น คะสึโยะริได้รับชื่อ "ฮะรุ" จากโชกุนอะชิกะงะ โยะชิฮะรุ (ญี่ปุ่น: 足利義晴 Ashikaga Yoshiharu) รวมทั้งได้คำว่า "โนะบุ" จากโนะบุโตะระบิดาของตน รวมกันได้ชื่อใหม่ว่า ทะเกะดะ ฮะรุโนะบุ (ญี่ปุ่น: 武田晴信 Takeda Harunobu)

แต่ทว่าโนะบุโตะระ บิดาของฮะรุโนะบุ หมายจะให้บุตรชายคนโปรดของตน คือ ทะเกะดะ โนะบุชิเงะ (ญี่ปุ่น: 武田信繁 Takeda Nobushige) ให้เป็นทายาทสืบทอดตระกูลทะเกะดะ ในค.ศ. 1541 ด้วยความช่วยเหลือของซะมุไรใต้บังคับบัญชาของบิดา[2] และความช่วยเหลือจากอิมะงะวะ โยะชิโมะโตะ (ญี่ปุ่น: 今川義元 Imagawa Yoshimoto) ผู้ซึ่งเป็นพี่เขย (อิมะงะวะโยะชิโมะโตะได้สมรสกับนางจิวเก-อิน ญี่ปุ่น: 定恵院 Jyukei-in ซึ่งเป็นพี่สาวของฮะรุโนะบุ) ฮะรุโนะบุได้ก่อการยึดอำนาจจากโนะบุโตะระบิดาของตน และเนรเทศบิดาของตนไปเป็นตัวประกันที่แคว้นซุรุงะ (ญี่ปุ่น: 駿河 Suruga) ซึ่งปกครองโดยตระกูลอิมะงะวะ

การขยายอำนาจในแถบคันโต[แก้]

เมื่อได้ขึ้นปกครองตระกูลทะเกะดะแล้ว ฮะรุโนะบุจึงได้เริ่มทำการขยายอำนาจไปยังแคว้นชินะโนะ (ญี่ปุ่น: 信濃 Shinano) ทางตอนเหนือ จังหวัดนะงะโนะในปัจจุบัน ซึ่งประกอบไปด้วยซะมุไรหลายตระกูล ฮะรุโนะบุเอาชนะทัพของตระกูลต่างๆในแคว้นชินะโนะได้ ในยุทธการเซะสะวะ (Sezawa) ในค.ศ. 1542 และยุทธการโอตะอิฮะระ (ญี่ปุ่น: 小田井原の戦い Ōtaihara-no-tatakai) ในค.ศ. 1547 แต่พ่ายแพ้อย่างราบคาบแก่มุระกะมิ โยะชิกิโยะ (ญี่ปุ่น: 村上義清 Murakami Yoshikiyo) ในยุทธการอุเอะดะฮะระ (ญี่ปุ่น: 上田原の戦い Uedahara-no-tatakai) ในค.ศ. 1548 ในค.ศ. 1551 ทะเกะดะ ฮะรุโนะบุ ได้บวชเป็นพระภิกษุมีชื่อว่า ชิงเง็น (ญี่ปุ่น: 信玄 Shingen) แม้จะบวชเป็นพระภิกษุแต่ยังคงดำรงตำแหน่งผู้นำตระกูลทะเกะดะและทำสงครามต่อไป จนเป็นที่รู้จักด้วยชื่อ ทะเกะดะ ชิงเง็น

เมื่อรวบรวมแคว้นชินะโนะให้เข้ามาอยู่ภายใต้การปกครองได้แล้ว ตระกูลทะเกะดะจึงต้องขัดแย้งกับตระกูลอุเอะซุงิแห่งแคว้นเอะจิโงะ ซึ่งเป็นอีกหนึ่งตระกูลที่กำลังเรืองอำนาจอยู่ในแถบคันโต โดยมีนะงะโอะ คะเงะโตะระ (ญี่ปุ่น: 長尾景虎 Nagao Kagetora) หรือต่อมาภายหลังคือ อุเอะซุงิ เค็งชิง (ญี่ปุ่น: 上杉謙信 Uesugi Kenshin) ไดเมียวผู้ยิ่งใหญ่แห่งคันโตอีกคนหนึ่ง สองมหาอำนาจแห่งคันโตได้สู้รบกันในยุทธการคะวะนะงะจิมะ (ญี่ปุ่น: 川中島の戦い Kawanagajima-no-tatakai) ใกล้กับเมืองนะงะโนะในปัจจุบัน อันเป็นยุทธการครั้งยิ่งใหญ่ที่สุดครั้งหนึ่งในประวัติศาสตร์ในบริเวณภาคตะวันออกของญี่ปุ่น เป็นจำนวนห้าครั้ง ในค.ศ. 1554, ค.ศ. 1555, ค.ศ. 1557, ค.ศ. 1561 และค.ศ. 1564 โดยที่ไม่มีฝ่ายใดชนะอย่างเด็ดขาด ในยุทธการคะวะนะงะจิมะครั้งที่สี่ในค.ศ. 1561 ทะเกะดะ ชิงเง็น ได้สูญเสียน้องชายคือ ทะเกะดะ โนะบุชิเงะ และทหารเอกคนสำคัญคือ ยะมะโมะโตะ คันสุเกะ (ญี่ปุ่น: 山本勘助 Yamamoto Kansuke)

ในค.ศ. 1565 บุตรชายคนโตของชิงเง็น คือ ทะเกะดะ โยะชิโนะบุ (ญี่ปุ่น: 武田義信 Takeda Yoshinobu) ได้ก่อกบฏหมายจะยึดอำนาจจากบิดาของตนแต่ไม่สำเร็จ ถูกลงโทษกักขังไว้ที่วัดโทโก (ญี่ปุ่น: 東光寺 Tōkō-ji) ในเมืองโคฟุ จนกระทั่งโยะชิโนะบุเสียชีวิตสองปีต่อมาในค.ศ. 1567 ชิงเง็นจึงแต่งตั้งให้บุตรชายคนที่สี่คือ ทะเกะดะ คะสึโยะริ (ญี่ปุ่น: 武田勝頼 Takeda Katsuyori) ที่เกิดกับภรรยาน้อยคือ นางสุวะ (ญี่ปุ่น: 諏訪御料人 Suwa-Goryōnin) เป็นทายาทสืบทอดตระกูลทะเกะดะต่อไป

ในค.ศ. 1560 อิมะงะวะ โยะชิโมะโตะ ได้ถูกโอดะ โนะบุนะงะ สังหารในยุทธการโอะเกะฮะซะมะ (ญี่ปุ่น: 桶狭間の戦い Okehazama-no-tatakai) ทำให้ตระกูลอิมะงะวะตกอยู่ในสภาพที่อ่อนแอและผู้นำคนใหม่คือ อิมะงะวะ อุจิซะเนะ (ญี่ปุ่น: 今川氏真 Imagawa Ujizane) บุตรชายของโยะชิโมะโตะผู้เป็นหลานของชิงเง็ง (บุตรของนางจิวเก-อินพี่สาว) นั้นก็ไม่เข้มแข็ง ชิงเง็นจึงนำทัพตระกูลทะเกะดะเข้ารุกรานแคว้นซุรุงะของตระกูลอิมะงะวะ จังหวัดชิซุโอะกะในปัจจุบัน ในค.ศ. 1568 และในค.ศ. 1569 ได้ยกทัพเข้ารุกรานแคว้นซะงะมิ (ญี่ปุ่น: 相模 Sagami) จังหวัดคะนะงะวะในปัจจุบัน ของตระกูลโฮโจ (ญี่ปุ่น: 北条 Hōjō) อีกตระกูลที่กำลังเรืองอำนาจในภาคตะวันออก เข้าล้อมปราสาทโอดะวะระที่มั่นของตระกูลโฮโจแต่ไม่สำเร็จ จนทำสัญญาสงบศึกกับตระกูลโฮโจไปในที่สุดในค.ศ. 1571

ในค.ศ. 1572 โชกุนอะชิกะงะ โยะชิอะกิ (ญี่ปุ่น: 足利義昭 Ashikaga Yoshiaki) ได้ร้องขอให้ทะเกะดะ ชิงเง็น ต้านทานการขยายอำนาจของโอดะ โนะบุนะงะ ชิงเง็นจึงนำทัพเข้ารุกรานแคว้นโทโตมิ (ญี่ปุ่น: 遠江 Tōtōmi) จังหวัดชิซุโอะกะ อันเป็นดินแดนของตระกูลโทะกุงะวะ นำโดยโทะกุงะวะ อิเอะยะซุ ขุนพลคนสำคัญของโอดะ โนะบุนะงะ ชิงเง็นสามารถเอาชนะอิเอะยะซุได้ในยุทธการมิกะตะงะฮะระ (ญี่ปุ่น: 三方ヶ原の戦い Mikatagahara-no-tatakai)

อวสานของตระกูลทะเกะดะ[แก้]

ในช่วงชีวิตของทะเกะดะ ชิงเง็น ได้สร้างตระกูลทะเกะดะให้เป็นหนึ่งในตระกูลที่มีอำนาจมากที่สุดในภูมิภาคคันโต และสามารถต้านทานการขยายอำนาจของโอดะ โนะบุนะงะได้ แต่ทว่าทะเกะดะ ชิงเง็น ได้เสียชีวิตลงอย่างกะทันหันในค.ศ. 1573 ด้วยอายุ 52 ปี บุตรชายคนที่สี่คือ ทะเกะดะ คะสึโยะริ สืบทอดตำแหน่งเป็นผู้นำตระกูลทะเกะดะ และทำสงครามกับตระกูลโทะกุงะวะในแคว้นโทโตมิต่อมา โดยสามารถยึดปราสาททะกะเทนจิน (ญี่ปุ่น: 高天神城 Takatenjin-jō) ได้ในค.ศ. 1574 แต่ล้มเหลวอย่างสิ้นเชิงในการล้อมปราสาทนะงะชิโนะ (ญี่ปุ่น: 長篠城 Nagashino-jō) ของตระกูลโทะกุงะวะในค.ศ. 1575 จนกระทั่งโอดะ โนะบุนะงะ และโทะกุงะวะ อิเอะยะสุ ได้ร่วมมือกันเอาชนะตระกูลทะเกะดะในยุทธการเทมโมะกุซัง ญี่ปุ่น: 天目山の戦い Temmokuzan-no-tatakai) ในค.ศ. 1582 ทะเกะดะ คะสึโยะริพ่ายแพ้และกระทำการเซ็ปปุกุเสียชีวิตไป หลังจากการเสียชีวิตของทะเกะดะ ชิงเง็น เพียงเก้าปี อำนาจของตระกูลทะเกะดะจึงได้ล่มสลายลงไปจากภูมิภาคคันโตและถูกแทนที่ด้วยการปกครองของตระกูลโอดะ

ฟูริงกะซัน[แก้]

ธงฟูริงกะซัน

กองทัพของทะเกะดะ ชิงเง็ง ถือธงเป็นคำว่า ฟู-ริง-กะ-ซัน (ญี่ปุ่น: 風林火山 Fūrinkazan) แปลว่า ลม-ป่า-ไฟ-ภูเขา อันมาจากข้อความในตำราพิชัยสงครามของซุนวูอันเป็นลักษณะของกองทัพที่ดีว่า "รวดเร็วดั่งลม เงียบสงัดดั่งป่าไม้ น่าเกรงขามดั่งไฟ มั่นคงดั่งขุนเขา"

ครอบครัว[แก้]

  • บิดา: ทะเกะดะ โนะบุโตะระ (ญี่ปุ่น: 武田信虎 Takeda Nobutora ค.ศ. 1494 - 1574)
  • มารดา: โออิ-โนะ-กะตะ (ญี่ปุ่น: 大井の方 Ōi-no-kata ค.ศ. 1497 - 1552) บุตรสาวของโออิ โนะบุซะโตะ (ญี่ปุ่น: 大井信達 Ōi Nobusato)
  • พี่น้องร่วมมารดา:
    • นางจิวเก-อิน (ญี่ปุ่น: 定恵院 Jyukei-in ค.ศ. 1519 - 1550) สมรสกับ อิมะงะวะ โยะชิโมะโตะ
    • ทะเกะดะ โนะบุชิเงะ (ญี่ปุ่น: 武田信繁 Takeda Nobushige ค.ศ. 1525 - 1561)
    • ทะเกะดะ โนะบุกะโดะ (ญี่ปุ่น: 武田信廉 Takeda Nobukado ค.ศ. 1532 - 1582)
  • ภรรยาเอกคนที่หนึ่ง: บุตรสาวของอุเอะสุงิ โทะโมะโอะกิ (ญี่ปุ่น: 上杉朝興 Uesugi Tomooki)
  • ภรรยาเอกคนที่สอง: ซันโจ-โนะ-กะตะ (ญี่ปุ่น: 三条の方 Sanjō no kata ค.ศ. 1521 - 1570) บุตรสาวของซันโจ คินโยะริ (ญี่ปุ่น: 三条公頼 Sanjō Kinyori)
    • บุตรชายคนที่ 1: ทะเกะดะ โยะชิโนะบุ (ญี่ปุ่น: 武田義信 Takeda Yoshinobu ค.ศ. 1538 - 1567)
    • บุตรชายคนที่ 2: อุนโนะ โนะบุชิกะ (ญี่ปุ่น: 海野信親 Unno Nobuchika ค.ศ. 1541 - 1582) ไปเป็นบุตรบุญธรรมของ อุนโนะ ยุกิโยะชิ (ญี่ปุ่น: 海野幸義 Unno Yukiyoshi)
    • บุตรชายคนที่ 3: ทะเกะดะ โนะบุยุกิ (ญี่ปุ่น: 武田義信 Takeda Nobuyuki ค.ศ. 1543- 1553)
    • บุตรสาวคนที่ 1: โอไบ-อิน (ญี่ปุ่น: 黄梅院 Ōbai-in ค.ศ. 1543 - 1569) สมรสกับ โฮโจ อุจิมะซะ
    • บุตรสาวคนที่ 2: เคงโช-อิน (ญี่ปุ่น: 見性院 Kenshō-in - ค.ศ. 1622)
  • ภรรยาน้อย: ซุวะ-โกเรียวนิง (ญี่ปุ่น: 諏訪御料人 Suwa-Goryōnin ค.ศ. 1530 - 1555) บุตรสาวของซุวะ โยะริชิเงะ (ญี่ปุ่น: 諏訪頼重 Suwa Yorishige)
    • บุตรชายคนที่สี่: ทะเกะดะ คะสึโยะริ (ญี่ปุ่น: 武田勝頼 Takeda Katsuyori ค.ศ. 1546 - 1582)
  • ภรรยาน้อย: อะบุระกะวะ-ฟุจิง (ญี่ปุ่น: 油川夫人 Aburakawa fujin ค.ศ. 1528 - 1571) บุตรสาวของ อะบุระกะวะ โนะบุโมะริ (ญี่ปุ่น: 油川信守 Aburakawa Nobumori)
    • บุตรชายคนที่ 5: นิชินะ โมะริโนะบุ (ญี่ปุ่น: 仁科盛信 Nishina Morinobu ค.ศ. 1557 - 1582)
    • บุตรชายคนที่ 6: คะซึระยะมะ โนะบุซะดะ (ญี่ปุ่น: 葛山信貞 Katsurayama Nobusada - ค.ศ. 1582)
  • ไม่ทราบมารดา
    • บุตรสาวคนที่ 3: ชินริว-อิน (ญี่ปุ่น: 真竜院 Shinryū-in ค.ศ. 1550 - 1647)

อ้างอิง[แก้]