ทวิภาษณ์

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
ไปยังการนำทาง ไปยังการค้นหา
ภาวะทวิภาษณ์ซึ่งประกอบด้วยภาษาโปรตุเกส (วิธภาษาสูง) และภาษาครีโอลกาบูเวร์ดี (วิธภาษาต่ำ) ในประเทศกาบูเวร์ดี ข้อความภาษาโปรตุเกสปรากฏในป้ายห้ามบุคคลที่มีอายุต่ำกว่า 18 ปีเข้า (แผ่นบนสุด) ส่วนข้อความภาษาครีโอลกาบูเวร์ดีปรากฏในป้ายโฆษณาเบียร์ (สองแผ่นด้านล่าง)

ในทางภาษาศาสตร์ ทวิภาษณ์ (อังกฤษ: diglossia) คือสถานการณ์ที่มีการใช้ภาษาสองภาษาหรือวิธภาษาสองวิธภาษาในชุมชนภาษาหนึ่ง ๆ โดยแบ่งหน้าที่กันอย่างชัดเจนและสม่ำเสมอ นอกเหนือจากวิธภาษาท้องถิ่นหรือวิธภาษาที่ใช้ในชีวิตประจำวันของชุมชน (เรียกว่า "วิธภาษาต่ำ") แล้ว ยังมีการใช้วิธภาษาที่สองซึ่งผ่านการจัดประมวล (เรียกว่า "วิธภาษาสูง") ในบางสถานการณ์ เช่น งานวรรณกรรม การเรียนรู้แบบเป็นทางการ พิธีศักดิ์สิทธิ์ หรือสถานการณ์เฉพาะเจาะจงอื่น ๆ โดยไม่นำไปใช้อย่างปกติในการสนทนาทั่วไป[1] ในกรณีส่วนใหญ่ วิธภาษาสูงไม่มีผู้พูดเป็นภาษาแม่ แต่ผู้พูดมีระดับความคล่องแตกต่างกันไปในชุมชนที่วิธภาษาทั้งสองปรากฏอยู่ อนึ่ง คำว่า "สูง" และ "ต่ำ" ในที่นี้ไม่เกี่ยวข้องกับชั้นสังคมแต่อย่างใด[2]

วิธภาษาสูงในภาวะทวิภาษณ์อาจเป็นรูปแบบที่เก่ากว่าของภาษาเดียวกัน (อย่างในยุโรปสมัยกลางที่ยังคงใช้ภาษาละตินในสถานการณ์ทางการ แม้ว่าภาษาพูดจะเริ่มแตกออกไปก็ตาม) อาจเป็นภาษาที่ไม่เกี่ยวข้องกันเลย หรืออาจเป็นภาษาย่อยที่ต่างออกไปแต่ก็มีความสัมพันธ์กันอย่างใกล้ชิด เช่น ในโลกอาหรับมีการใช้ภาษาอาหรับมาตรฐานสมัยใหม่ควบคู่ไปกับวิธภาษาอาหรับท้องถิ่น; ในประเทศกรีซ ภาษากรีกใหม่มีสองรูปแบบคือกาซาเรวูซาซึ่งได้รับอิทธิพลอย่างมากจากภาษากรีกโบราณและใช้ในภาษาเขียนเป็นหลัก และดีโมตีจีซึ่งเป็นภาษาพูดที่นิยมใช้กันทั่วไป;[3] ในอเมริกากลาง วงศัพท์บางส่วนของภาษาการีฟูนามีภาวะทวิภาษณ์จากสถานะเพศ โดยชายและหญิงจะใช้คำที่แตกต่างกันสำหรับมโนทัศน์เดียวกัน[4]

สถานการณ์ที่มีการใช้ภาษามากกว่าสองภาษาหรือวิธภาษามากกว่าสองภาษาวิธภาษาในชุมชนภาษาเดียวกันโดยมีการแบ่งหน้าที่ของภาษาหรือวิธภาษาเหล่านั้นอย่างชัดเจนเช่นเดียวกับทวิภาษณ์ เรียกว่า พหุภาษณ์ (polyglossia)[5] ในกรณีที่มีสามภาษาหรือสามวิธภาษา อาจเรียกว่า ไตรภาษณ์ (triglossia) ตัวอย่างหนึ่งของสังคมไตรภาษณ์ ได้แก่ ประเทศลักเซมเบิร์ก มีวิธภาษาสูงสองวิธภาษาคือภาษาเยอรมันซึ่งใช้ในการศึกษาระดับประถม การศาสนา และวารสารสนเทศ และภาษาฝรั่งเศสซึ่งใช้ในการศึกษาระดับมัธยม ระบบราชการ และป้ายจราจร ส่วนวิธภาษาต่ำคือภาษาลักเซมเบิร์กซึ่งใช้ที่บ้านหรือที่ทำงานเป็นต้น[6]

ดูเพิ่ม[แก้]

อ้างอิง[แก้]

  1. Ferguson, Charles (1959). "Diglossia". Word. 15 (2): 325–340. doi:10.1080/00437956.1959.11659702.
  2. ราชบัณฑิตยสถาน. พจนานุกรมศัพท์ภาษาศาสตร์ (ภาษาศาสตร์ประยุกต์) ฉบับราชบัณฑิตยสถาน. กรุงเทพฯ : ราชบัณฑิตยสถาน, 2553, หน้า 134.
  3. ทวิภาษณ์ ที่สารานุกรมบริตานิกา
  4. Devonish, Hubert (2002). "Notes on Gender, Ethnicity and Language: The Case of Indigenous Languages in the Caribbean". University of the West Indies. สืบค้นเมื่อ 2 September 2020.
  5. ราชบัณฑิตยสถาน. พจนานุกรมศัพท์ภาษาศาสตร์ (ภาษาศาสตร์ประยุกต์) ฉบับราชบัณฑิตยสถาน. กรุงเทพฯ : ราชบัณฑิตยสถาน, 2553, หน้า 346.
  6. Schiffman, Harold (2005). "Triglossia in Luxembourg". University of Pennsylvania School of Arts and Sciences. สืบค้นเมื่อ 2 September 2020.