ซือหม่า เชียน
 | บทความนี้ยังต้องการเพิ่มแหล่งอ้างอิงเพื่อพิสูจน์ความถูกต้อง |
ซือหม่า เชียน | |
|---|---|
 | |
| เกิด | ราวปี 145 ปีก่อนคริสตกาล[1] หรือ 135 ปีก่อนคริสตกาล หลงเหมิน จักรวรรดิฮั่น (ปัจจุบันคือเมืองเหอจิน มณฑลชานซี) |
| เสียชีวิต | ราว 86 ปีก่อนคริสตกาล |
| อาชีพ | นักประวัติศาสตร์ |
| มีชื่อเสียงจาก | บันทึกประวัติศาสตร์อันยิ่งใหญ่ |
| บุพการี |
|
| ซือหม่า เชียน | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
.svg) ชื่อ "ซือหม่า เชียน" เขียนเป็นอักษรจีนตัวเต็ม (บน) และอักษรจีนตัวย่อ (ล่าง) | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| จีนตัวเต็ม | 司馬遷 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| จีนตัวย่อ | 司马迁 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ชื่อรอง | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| จีนตัวเต็ม | 子長 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| จีนตัวย่อ | 子长 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
ซือหม่าเชียน (จีน: 司馬遷 , ป. 145 – 86 ปีก่อน ค.ศ.) เป็นนักบันทึกประวัติศาสตร์ผู้ยิ่งใหญ่ในสมัยราชวงศ์ฮั่นตรงกับรัชสมัยจักรพรรดิฮั่นอู่ตี้ (140 – 87 ปีก่อน ค.ศ.)
ซือหม่าเชียน ถือกำเนิดในครอบครัวปัญญาชนครอบครัวหนึ่ง บิดาของเขาคือซือหม่าถาน (司馬談) เป็นอาลักษณ์หลวง หรือขุนนางผู้มีหน้าที่บันทึกเหตุการณ์ราชกิจในราชสำนักฮั่น และยังเป็นผู้เริ่มร่างเค้าโครงเนื้อหาประวัติศาสตร์จีนมาก่อนหน้า ด้วยเหตุนี้ตั้งแต่อายุ 10 ขวบซือหม่าเชียนก็เริ่มศึกษาวิชาวรรณคดี ประวัติศาสตร์และคัมภีร์ของสำนักต่าง ๆ กับผู้ทรงคุณวุฒิที่มีชื่อเสียงในยุคนั้น ในวัยเด็กซือหม่าเชียนเป็นคนช่างขบคิด เขามีความรู้ต่าง ๆ นานาเกี่ยวกับบุคคลและเหตุการณ์ต่าง ๆ ที่เกิดขึ้นในประวัติศาสตร์อย่างกว้างขวางนอกเหนือจากสิ่งที่ได้บันทึกไว้ในตำรา เมื่อ 111 ปี ก่อนคริสต์ศักราช ซือหม่าเชียนได้รับมอบหมายให้ร่วมคณะเดินทางของราชสำนัก ออกเดินทางจากกรุงฉางอานไปเปิดสัมพันธไมตรีกับอาณาจักรในดินแดนทางตะวันตกเฉียงใต้ ทำให้มีโอกาสพบเห็นดินแดนต่าง ๆ อย่างกว้างขวางเมื่ออายุได้เพียง 20 ปี เมื่อถึงท้องที่หนึ่ง ซือหม่าเชียนก็จะบันทึกเรื่องราวเกี่ยวกับขนบธรรมเนียมประเพณีของท้องถิ่นนั้นอย่างละเอียด และเก็บสะสมประวัติและข้อมูลต่าง ๆ เกี่ยวข้องกับบุคคลและเหตุการณ์ที่มีชื่อเสียงในประวัติศาสตร์ของท้องถิ่นนั้น ๆ ด้วย
เมื่อ 108 ปีก่อนคริสต์ศักราช หลังบิดาถึงแก่กรรม ซือหม่าเชียนจึงได้รับการแต่งตั้งให้สืบทอดตำแหน่งอาลักษณ์หลวงของบิดาในราชสำนัก มีหน้าที่ดูแลพระคลังเก็บหนังสือของจักรพรรดิและทำหน้าที่บันทึกเหตุการณ์ราชกิจต่าง ๆ ในจดหมายเหตุของราชสำนัก ในช่วงเวลาดังกล่าวเขาได้ตามเสด็จจักรพรรดิอู่ตี้ไปในโอกาสต่าง ๆ ได้ไปดูงานตามสถานที่โบราณมากมายทั่วดินแดนอีกครั้งหนึ่ง หลังจากที่ได้สั่งสมข้อมูลอย่างสมบูรณ์แล้ว ซือหม่าเชียนก็ใช้เวลานอกราชการเตรียมลงมือเขียน ฉื่อจี้ (史記) หรือ บันทึกประวัติศาสตร์อันยิ่งใหญ่ ซึ่งเป็นสารานุกรมด้านประวัติศาสตร์ 3,000 ปีของจีน
อย่างไรก็ตาม ซือหม่าเชียน ต้องถูกปลดจากตำแหน่งและถูกลงโทษด้วยการตอนด้วยข้อหาหมิ่นพระบรมเดชานุภาพ เมื่อเขาได้แสดงความเห็นคัดค้านจักรพรรดิฮั่นอู่ตี้ในการลงโทษแม่ทัพผู้หนึ่ง ทำให้จักรพรรดิไม่พอพระทัย แต่ภายหลังก็ทรงอภัยโทษและแต่งตั้งเขาให้กลับเข้ารับราชการโดยเลื่อนตำแหน่งให้เป็นราชเลขาธิการ[2] แต่ซือหม่าเชียนยังคงเสียใจต่อการถูกลงโทษและสิ้นหวังกับการรับราชการ เขาจึงทุ่มเทใช้เวลากับการเรียบเรียง ฉื่อจี้ ตลอดชีวิต
อ้างอิง
[แก้]- ↑ Li Feng (2013). Early China: A Social and Cultural History. Cambridge University Press. p. 48. ISBN 978-0-521-89552-1.
...most systematically presented in The Grand Scribe’s Records written by Sima Qian (c. 145–86 BC) in the Western Han Dynasty
- ↑ Denis C. Twitchett. "Sima Qian - Chinese historian and scientist". Britannica.com.
แหล่งข้อมูลอื่น
[แก้]
- ผลงานของ ซือหม่า เชียน ที่โครงการกูเทินแบร์ค
- ผลงานเกี่ยวกับ/โดย ซือหม่า เชียน ที่อินเทอร์เน็ตอาร์ไคฟ์
- ผลงานโดย ซือหม่า เชียน ที่โอเพนไลบรารี
- "Sima Qian and Records of the Historian". Major Writers and Their Works (ภาษาอังกฤษ). China Culture Information Net 中华文化信息网.
- Carrie Gracie (7 ตุลาคม 2012). "Sima Qian: China's 'grand historian'". BBC News Magazine.
| นานาชาติ | |
|---|---|
| ประจำชาติ | |
| วิชาการ | |
| ประชาชน | |
| อื่น ๆ | |
 | บทความชีวประวัตินี้ยังเป็นโครง คุณสามารถช่วยวิกิพีเดียได้โดยการเพิ่มเติมข้อมูล |