บันทึกประวัติศาสตร์อันยิ่งใหญ่

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
ไปยังการนำทาง ไปยังการค้นหา
ไท่สื่อกงซู  
Shiji.jpg
ผู้ประพันธ์ซือหม่า เชียน
ชื่อต้นฉบับ太史公書 (Tàishǐgōng shū)
史記 (Shǐjì)
ประเทศราชวงศ์ฮั่น จีน
ภาษาจีนโบราณ
หมู่เรื่องประวัติศาสตร์จีนยุคโบราณ
วันเผยแพร่ประมาณ 91 ปีก่อนคริสตกาล
บันทึกประวัติศาสตร์อันยิ่งใหญ่
จีนตัวเต็ม 史記
จีนตัวย่อ 史记
ความหมายตามตัวอักษร Historical Notes
ชื่อภาษาจีนในแบบอื่น
จีนตัวเต็ม 太史公書
จีนตัวย่อ 太史公书
ความหมายตามตัวอักษร ไท่สื่อกงซู

ไท่สื่อกงซู (จีน:太史公書, อังกฤษ: Records of the Grand Historian, ปัจจุบันรู้จักทั่วไปในชื่อ สื่อจี้ 史記 - "บันทึกประวัติศาสตร์") เป็นอนุสาวรีย์ทางประวัติศาสตร์ของจีนโบราณและของโลก รู้จักในจีนตั้งแต่ศตวรรษที่ 2 ก่อนคริสตกาล[1] มีเนื้อหาครอบคลุมช่วงเวลากว่า 2,500 ปี ตั้งแต่ยุคในตำนานสมัยจักรพรรดิเหลือง ไปจนถึงรัชกาลจักรพรรดิฮั่นอู่ตี้ประมาณศตวรรษที่ 2 ก่อนคริสต์ศักราช กล่าวกันว่างานเขียนชิ้นนี้เริ่มขึ้นโดย ซือหม่า ทาน นักดาราศาสตร์ใหญ่ประจำราชสำนักของจักรพรรดิอู่ และได้มาสำเร็จลงโดยบุตรชายของเขา ซือหม่า เชียน ผู้ที่มักได้รับการขนานนามว่านักเขียนผู้โดดเดี่ยว

บันทึกนี้จัดเป็นงานเขียนเชิงประวัติศาสตร์ที่เก่าแก่และมีอิทธิพลอย่างสูงชิ้นหนึ่งในประวัติศาสตร์มนุษยชาติ เสร็จสมบูรณ์เมื่อราว 100 ปีก่อนคริตศักราช ได้ถือเป็นแบบอย่างสำหรับ 24 ประวัติศาสตร์ราชวงศ์จีน (เสร็จสมบูรณ์ในรัชกาลจักรพรรดิเฉียนหลง)[2] มีความแตกต่างจากประวัติศาสตร์รูปแบบตะวันตกกล่าวคือ บันทึกไม่ได้เขียนประวัติศาสตร์แบบ "บรรยายไปเรื่อยๆ อย่างต่อเนื่อง" แต่มีการแยกย่อยความให้เล็กลง เชื่อมโยงเนื้อหาที่คาบเกี่ยวกันจำนวนมากกับผู้นำที่มีชื่อเสียง บุคคลเฉพาะ ตลอดจนหัวข้อใหญ่ที่มีความสำคัญ[3]

งานแปล[แก้]

  • (ฝรั่งเศส) Chavannes, Édouard, trans. (1895-1905). Les Mémoires historiques de Se-ma Ts'ien, 6 vols.; rpt. (1967-1969) 7 vols., Paris: Adrien Maisonneuve.
  • Watson, Burton, trans. (1961). Records of the Grand Historian of China. New York: Columbia University Press; revised edition (1993), Records of the Grand Historian, New York: Columbia University Press; Renditions.
  • (รัสเซีย) Vyatkin, Rudolf V., trans. (1972-1996). Istoricheskie Zapiski (Si-czi) [Исторические записки (Ши-цзи)], 8 vols. Moscow: Nauka.
  • Nienhauser, William J., ed. (1994-). The Grand Scribe's Records, 8 vols. Bloomington: Indiana University Press.
  • แม่แบบ:Cmn icon Yang, Zhongxian 杨钟贤; Hao, Zhida 郝志达, eds. (1997). Quanjiao quanzhu quanyi quanping Shiji 全校全注全译全评史记 [Shiji: Fully Collated, Annotated, Translated, and Evaluated], 6 vols. Tianjin: Tianjin guji chubanshe.
  • (ญี่ปุ่น) Mizusawa, Toshitada 水澤利忠, et al. (1996-1998). Shiki 史記, 12 vols. Tokyo: Kyūko.

ดูเพิ่ม[แก้]

อ้างอิง[แก้]

  1. Gong (1997), p. 1.
  2. Ch 49, "Standard Histories," in Endymion Wilkinson. Chinese History: A New Manual. (Cambridge, MA: Harvard University Asia Center, Harvard-Yenching Institute Monograph Series, 2012). ISBN 9780674067158. Also see "Standard Histories" link to the Googlebook of the 2000 edition of Wilkinson.
  3. Durrant (1986): 689.
งานอ้างอิง
  • Durrant, Stephen (1986), "Shih-chi 史記", in William Nienhauser, ed., The Indiana Companion to Traditional Chinese Literature, Vol. 1, Bloomington: Indiana University Press.
  • Hulsewé, A. F. P. (1993). "Shih chi 史記". In Loewe, Michael. Early Chinese Texts: A Bibliographical Guide. Berkeley: Society for the Study of Early China; University of California, Berkeley. pp. 405–414. ISBN 1-55729-043-1.
  • Gong, Kechang 龚克昌 (1997). Studies on the Han Fu (Han fu yanjiu 汉赋研究). David R. Knechtges, trans. and ed. New Haven: American Oriental Society. ISBN 0-940490-14-5
  • Watson, Burton (1993), Records of the Grand Historian of China. Qin Dynasty. (Hong Kong: The Research Centre for Translation [The Chinese University of Hong Kong]; New York, Columbia University Press). ISBN 0-231-08168-5 (hbk); ISBN 0-231-08169-3 (pbk)
  • ---- (1993), Records of the Grand Historian of China. Han Dynasty II. (Revised Edition). (New York, Columbia University Press). ISBN 0-231-08168-5 (hbk); ISBN 0-231-08167-7 (pbk)* Ssu-ma Ch'ien (1961), Records of the grand historian of China: Han Dynasty I, Translated from the Shih chi of Ssu-ma Ch'ien by Burton Watson (Hong Kong: The Research Centre for Translation [The Chinese University of Hong Kong]; New York: Columbia University Press). Revised Edition (1993): ISBN 0-231-08165-0 (pbk), 0-231-08164-2.
  • Wilkinson, Endymion (2012). Chinese History: A New Manual. Harvard-Yenching Institute Monograph Series 84. Cambridge, MA: Harvard-Yenching Institute; Harvard University Asia Center. ISBN 978-0-674-06715-8.

เชื่อมโยงภายนอก[แก้]

and part of chapter 63, from The Sacred Books and Early Literature of the East, Volume XII: Medieval China, ed. Charles F. Horne, 1917, pp. 396–398.
ประวัติศาสตร์จีน
ประวัติศาสตร์จีน
ยุคโบราณ
สามราชาห้าจักรพรรดิ
ราชวงศ์เซี่ย 2100–1600 BCE
ราชวงศ์ชาง 1600–1046 BCE
ราชวงศ์โจว 1045–256 BCE
  ราชวงศ์โจวตะวันตก 1046–771 BCE
  ราชวงศ์โจวตะวันออก 771–256 BCE
   ยุควสันตสารท
   ยุครณรัฐ
ยุคจักรวรรดิ
ราชวงศ์ฉิน 221 BCE–206 BCE
ราชวงศ์ฮั่น 206 BCE–220 CE
  ราชวงศ์ฮั่นตะวันตก
  ราชวงศ์ซิน
  ราชวงศ์ฮั่นตะวันออก
ยุคสามก๊ก 220–280
  เว่ย สู่ และ หวู
ราชวงศ์จิ้น 265–420
  จิ้นตะวันตก ยุคห้าชนเผ่าสิบหกแคว้น 304–439
  จิ้นตะวันออก
ราชวงศ์เหนือ-ใต้ 420–589
ราชวงศ์สุย 581–618
ราชวงศ์ถัง 618–907
  ( ราชวงศ์อู่โจว 690–705 )
ยุคห้าวงศ์สิบรัฐ
907–960
ราชวงศ์เหลียว
907–1125
ราชวงศ์ซ่ง
960–1279
  ราชวงศ์ซ่งเหนือ เซี่ยตะวันตก
  ราชวงศ์ซ่งใต้ จิน
ราชวงศ์หยวน 1271–1368
ราชวงศ์หมิง 1368–1644
ราชวงศ์ชิง 1644–1911
ยุคใหม่
สาธารณรัฐจีน 1912–1949
สาธารณรัฐประชาชนจีน (จีนแผ่นดินใหญ่) 1949–ปัจจุบัน
สาธารณรัฐจีน (ไต้หวัน)
1949–ปัจจุบัน

แม่แบบ:ราชวงศ์ฮั่น