จารึกระฆังเจดีย์ชเวซี่โกน

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
จารึกระฆังเจดีย์ชเวซี่โกน  
Shwezigon Bell Script02.jpg
ผู้ประพันธ์พระเจ้าบุเรงนอง
ชื่อเรื่องต้นฉบับရွှေစည်းခုံဘုရား ခေါင်းလောင်းစာ
ผู้แปลThan Tun: เป็นอังกฤษ
Chit Thein: มอญเป็นพม่า
ประเทศจักรวรรดิตองอู
ภาษาภาษาพม่า, ภาษามอญ, ภาษาบาลี
ชุดจดหมายเหตุพม่า
ประเภทจดหมายเหตุ, ประวัติศาสตร์
วันที่พิมพ์23 พฤษภาคม ค.ศ. 1557
พิมพ์ในภาษาอังกฤษ
ธันวาคม ค.ศ. 2001

จารึกระฆังเจดีย์ชเวซี่โกน (พม่า: ရွှေစည်းခုံဘုရား ခေါင်းလောင်းစာ) เป็นจารึกสามภาษาบนระฆังเจดีย์ชเวซี่โกนในเจดีย์ชเวซี่โกน พุกาม ประเทศพม่า ซึ่งบริจาคให้แก่วัดโดยพระเจ้าบุเรงนองแห่งราชวงศ์ตองอู จารึกเขียนด้วยภาษาพม่า, ภาษามอญ และภาษาบาลี เนื้อหาเกี่ยวกับเหตุการณ์ในหกปีแรกของการครองราชย์ และเป็นหลักฐานลายลักษณ์อักษรยุคปัจจุบันชิ้นเดียวที่มีการเรียกขานพระเจ้าบุเรงนองว่าเป็น "ผู้ชนะสิบทิศ" คำซึ่งเป็นที่รู้จักทั่วไปในคนไทยกับคนมอญ[1] ปัจจุบัน ยูเนสโกขึ้นทะเบียนให้จารึกระฆังนี้เป็นทะเบียนความทรงจำแห่งโลก

เนื้อหาสรุป[แก้]

จารึกประกอบด้วยภาษาพม่าจำนวน 43 บรรทัด, ภาษามอญ 35 บรรทัด และ ภาษาบาลี 5 บรรทัด และระบุพระนามของบุเรงนองกับอัครมเหสีทั้งสองพระองค์อย่างถูกต้อง เนื้อหาในจารึกประกอบด้วยเหตุการณ์ในรัชสมัย 6 ปีแรก ได้แก่[1]

  1. พิชิตตองอู, 11 มกราคม ค.ศ. 1551
  2. พิชิตแปร, 30 สิงหาคม ค.ศ. 1551
  3. พิชิตพะโค, 12 มีนาคม ค.ศ. 1552
  4. จัดแขวนระฆังแห่งความยุติธรรมด้านหน้าพระราชวังกัมโพชธานี
  5. บุเรงนองขึ้นครองราชย์ และสถาปนาอัครมเหสีพระนางอตุลสิริมหาราชเทวี, 12 มกราคม ค.ศ. 1554
  6. พิชิตอังวะ, 22 มกราคม ค.ศ. 1555
  7. ส่งพระธรมทูตไปยังซีลอน (ศรีลังกา) เพื่อพัฒนาศาสนาพุทธแบบเถรวาท
  8. เตรียมการยุทธ์เข้ายึดบรรดารัฐฉาน, 9 พฤศจิกายน ค.ศ. 1556 - 8 มกราคม ค.ศ. 1557
  9. พิชิต Mong Mit (Momeik) และสี่ป้อ, 25 มกราคม ค.ศ. 1557
  10. สร้างพระเจดีย์ถวายไว้ในเมือง Mong Mit และ สี่ป้อ, 8 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1557
  11. พิชิตโม่ญี่น, 6 มีนาคม ค.ศ. 1557
  12. พิชิตโม่ก้อง, 11 มีนาคม ค.ศ. 1557
  13. ประกาศห้ามฝังศพทาสชายหญิงในพิธีถวายพระเพลิงของเจ้าฟ้า
  14. เดินทางออกจากโม่ก้อง, 9 เมษายน ค.ศ. 1557
  15. ปิดทองเจดีย์ชเวซี่โกนจากฐานถึงยอด
  16. ถวายระฆังเจดีย์ชเวซี่โกน หนัก 2100 viss (ราว 3423 กิโลกรัม), หล่อจากทองแดง, 23 พฤษภาคม ค.ศ. 1557
  17. สวดมนต์เพื่อขอให้ได้เข้าสู่พุทธภาค และเรียกขานตนว่าเป็น "ผู้ชนะสิบทิศ"

อ้างอิง[แก้]

  1. 1.0 1.1 Thaw Kaung 2010: 106–108

บรรณานุกรม[แก้]

  • Thaw Kaung, U (2010). Aspects of Myanmar History and Culture. Yangon: Gangaw Myaing.