ราชวงศ์กาเปเตียง
จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
-
สำหรับความหมายอื่น ดูที่ ตระกูลกาเปต์
| ราชวงศ์กาเปเตียง ฝรั่งเศส |
|||
|---|---|---|---|
 |
|||
| ประเทศ/ดินแดนที่ปกครอง: | ฝรั่งเศส | ||
| ตระกูลบรรพบุรุษ: | ตระกูลโรแบร์ (Robertian) | ||
| พระราชอิสริยยศ/ตำแหน่งต่างๆ: | กษัตริย์ฝรั่งเศส, ดยุคแห่งออร์เลออง, กษัตริย์แห่งสเปน, กษัตริย์แห่งนาวาร์, ดยุคแห่งเบอร์กันดี, กษัตริย์แห่งเนเปิลส์, กษัตริย์แห่งซิซิลี, แกรนด์ดุ๊กแห่งลักเซมเบิร์ก, กษัตริย์แห่งโปรตุเกส | ||
| ต้นราชวงศ์: | พระเจ้าอูก กาเปแห่งฝรั่งเศส | ||
| ปีที่กำเนิด: | ค.ศ. 987 | ||
| ชาติ/เผ่าพันธุ์: | แฟรงก์ | ||
| สาขาย่อย: | ตระกูลเบอร์กันดี ราชวงศ์อาวิซ (นอกสมรส) |
||
ราชวงศ์กาเปเตียง (อังกฤษ: Capetian dynasty) คือ ราชวงศ์ที่ปกครองอาณาจักรฝรั่งเศสในสมัยกลาง มีพระเจ้าอูก กาเป (Hugh Capet) แห่งฝรั่งเศส เป็นต้นพระราชวงศ์ ปัจจุบันราชวงศ์กาเปเตียงที่ยังคงมีพระชนม์ชีพและถือพระราชสมบัติอยู่ คือกษัตริย์แห่งสเปนและแกรนด์ดุ๊กแห่งลักเซมเบิร์กผ่านทางราชวงศ์บูร์บง
คำว่า "คาพีเชียน" มาจากพระนามพระเจ้าอูก กาเป ทั้งที่ "กาเป" มิได้เป็นนามสกุลแต่เป็นฉายานาม แต่กษัตริย์ฝรั่งเศสก็ทรงใช้ "กาเป" เป็นพระนามของพระราชสกุล เช่นเมื่อพระเจ้าหลุยส์ที่ 16 แห่งฝรั่งเศส ทรงถูกประหารด้วยกิโยตีนใน ค.ศ. 1793 การปกครองปฏิวัติในสมัยนั้นบันทึกในมรณบัตรว่า "หลุยส์ กาเป"
บรรพบุรุษของราชวงศ์กาเปเตียง คือ ตระกูลโรแบร์ (Robertian) ซึ่งดำรงตำแหน่งเป็นเคานต์แห่งปารีสในอาณาจักรแฟรงก์ตะวันตก ปัจจุบันคือฝรั่งเศส ในคริสต์ศตวรรษที่ 9 และ 10 ตระกูลโรแบร์อภิเษกกับราชวงศ์คาโรลินเจียน (Carolingian dynasty) ราชวงศ์ที่ปกครองอาณาจักรแฟรงก์ตะวันตกขณะนั้น ทำให้ตระกูลโรแบร์บางคนได้ขึ้นเป็นกษัตริย์ด้วย แต่ใน ค.ศ. 987 ราชวงศ์กาโรแล็งเชียงสิ้นสุดลงในอาณาจักรแฟรงก์ตะวันตก อูก กาเป เคานต์แห่งปารีสที่สืบเชื้อสายจากตระกูลโรแบร์นั้น ได้ขึ้นครองราชย์เป็นปฐมกษัตริย์แห่งราชวงศ์กาเปเตียง
ราชวงศ์กาเปเตียงในสายตรงฝรั่งเศสสิ้นสุดลงใน ค.ศ. 1328 ด้วยการสิ้นพระชนม์ของพระเจ้าชาร์ลที่ 4 ที่ทรงไร้ทายาท แต่ราชวงศ์วาลัว (Valois dynasty) และราชวงศ์บูร์บง (Bourbon dynasty) อันเป็นสาขาย่อยของราชวงศ์กาเปเตียงยังคงปกครองฝรั่งเศสต่อไป
[แก้] ราชวงศ์เบอร์กันดี
ใน ค.ศ. 1035 พระโอรสของพระเจ้าโรแบร์ที่ 2 แห่งฝรั่งเศส คือ โรแบร์ ได้ครองแคว้นเบอร์กันดีเป็นดยุคแห่งเบอร์กันดี ราชวงศ์เบอร์กันดีครองอาณาจักรดยุคแห่งเบอร์กันดีไปอีกหลายร้อยปี จนใน ค.ศ. 1361 พระเจ้าจอห์นที่ 2 แห่งฝรั่งเศส จึงได้รับอาณาจักรดยุคแห่งเบอร์กันดีไปเพราะราชวงศ์ในเบอร์กันดีสิ้นสุดลง
บุตรชายของดุ๊กแห่งเบอร์กันดี คือ อองรี ต้องการแสวงหาความยิ่งใหญ่ เมื่อไม่ได้ครองแคว้นเบอร์กันดี จึงหนีไปสเปนเพื่อช่วยกษัตริย์แห่งคาสตีลขับไล่ชาวมุสลิมสเปน จนใน ค.ศ. 1093 ได้เป็นเคานต์แห่งโปรตุเกส ต่อมาใน ค.ศ. 1139 ลูกชายของอองรี คือ อาฟองซู เองรีกีช (Afonso Henriques) ได้ปราบดาภิเษกตนเองเป็นพระเจ้าอาฟองซูที่ 1 แห่งโปรตุเกส ปฐมกษัตริย์แห่งโปรตุเกส ราชวงศ์เบอร์กันดี
[แก้] สาขาย่อยต่าง ๆ ของราชวงศ์กาเปเตียง
- ตระกูลเบอร์กันดี (House of Burgundy)
- สาขาอาฟงซีน (Afonsine House of Burgundy)
- ตระกูลแวร์มองดัว (House of Vermandois) ; เคานต์แห่งแวร์มองดัว
- ตระกูลดเรอ (House of Dreux) ; เคานต์แห่งดเรอ
- สาขาบริตตานี; ดุ๊กแห่งบริตตานี
- ตระกูลมงฟอร์ (Monfort) ; ดุ๊กแห่งบริตตานี
- สาขาบริตตานี; ดุ๊กแห่งบริตตานี
- ตระกูลกูร์เตอเน (House of Courtenay)
- ราชวงศ์กูร์เตอเน แห่งจักรวรรดิลาติน (Latin Empire)
- ตระกูลอาร์ตัว (House of Artois) ; เคานต์แห่งอาร์ตัว
- ตระกูลอองชู (House of Anjou) ; เคานต์แห่งอองชู
- ราชวงศ์อองชู แห่งราชอาณาจักรเนเปิลส์ (Kingdom of Naples)
- ตระกูลบูร์บง (House of Bourbon) ; แซญอร์แห่งบูร์บง (Seignor of Bourbon) ; ดุ๊กแห่งบูร์บง (Duke of Bourbon)
- สาขาลามาร์ช (La Marche branch) ; เคานต์แห่งลามาร์ช; ดุ๊กแห่งวองโดม (Duke of Vendôme) ; กษัตริย์แห่งนาวาร์ (King of Navarre) จนกลายเป็น ราชวงศ์บูร์บงแห่งฝรั่งเศส
- ราชวงศ์วาลัว (House of Valois) ; เคานต์แห่งวาลัว
- ตระกูลเอวเรอ (House of Évreux) ; เคานต์แห่งเอวเรอ; กษัตริย์แห่งนาวาร์
