สหภาพมาลายา

สหภาพมาลายา Malayan Union
อาณานิคมของสหราชอาณาจักร
↓ พ.ศ. 2489–พ.ศ. 2491 →
ธง ตราแผ่นดิน
เมืองหลวง	กัวลาลัมเปอร์
ภาษา	มลายูและอังกฤษ
ศาสนา	อิสลาม
โครงสร้างทางการเมือง	อาณานิคมของสหราชอาณาจักร
พระมหากษัตริย์
- พ.ศ. 2489-2491	พระเจ้าจอร์จที่ 6
ข้าหลวง
- พ.ศ. 2489-2491	เซอร์ เอ็ดเวิร์ด เจนท์
ยุคประวัติศาสตร์	สิ้นสุดยุคอาณานิคม
- สถาปนา	1 เม.ย. 2489 พ.ศ. 2489
- ยุบเลิกสหภาพ	31 ม.ค. 2491 พ.ศ. 2491
ขนาดพื้นที่
- พ.ศ. 2491	132,364 กม.2 (51,106 ตร. ไมล์)
เงินตรา	ดอลลาร์มลายา
ก่อนหน้า ถัดไป สหพันธรัฐมลายู สเตรตส์เซ็ตเติลเมนท์ รัฐยะโฮร์ รัฐเกดะห์ รัฐปะลิส รัฐกลันตัน รัฐตรังกานู สหพันธรัฐมาลายา
1 - สหพันธรัฐมลายู ประกอบด้วยรัฐสลังงอร์ เประ เนกรีเซมบิลัน และปาหัง 2 - สิงห์โปร์ถูกแยกออกจากอาณานิคมช่องแคบ และยกฐานะขึ้นเป็นมกุฎราชอาณานิคม (Crown Colony)

สหภาพมาลายา เป็นสหพันธ์ของกลุ่มรัฐมลายูและอาณานิคมช่องแคบรวมทั้งสิงคโปร์ ซึ่งสืบทอดมาจากกลุ่มอาณานิคมบริติชมาลายา สหภาพแห่งนี้ถูกจัดตั้งขึ้นเพื่อรวมศูนย์การปกครองของรัฐต่างๆ ที่อยู่บนคาบสมุทรมลายูให้อยู่ภายใต้รัฐบาลเดียวกัน เพื่อให้เกิดความสะดวกในการบริหารจัดการ

สหภาพมลายาเป็นรูปแบบการปกครองที่อังกฤษเสนอขึ้นเพื่อใช้ปกครองดินแดนมลายูที่เป็นอาณานิคมภายหลังสงครามโลกครั้งที่ 2 โดยในแผนการสหภาพมลายานั้นมีส่วนสำคัญคือ

• การรวมรัฐในสหพันธรัฐมลายู รัฐนอกสหพันธรัฐมลายูและปีนังกับมะละกาเข้าด้วยกันเป็นสหภาพมลายา
• ลดสถานภาพของสุลต่านให้เป็นที่ปรึกษาของรัฐบาล โดยอธิปไตยเป็นของกษัตริย์อังกฤษ
• พลเมืองในมลายามีสิทธิ์เท่าเทียมโดยไม่มีอคติเรื่องเชื้อชาติ ศาสนา

การต่อต้าน

กลุ่มชนชั้นนำในมาเลย์เป็นกลุ่มที่ออกมาต่อต้านแผนการสหภาพมลายาอย่างจริงจัง เพราะเท่ากับเป็นการลดอำนาจของสุลต่านที่มีมานาน ส่วนชาวมาเลย์ทั่วไป รู้สึกว่าพวกตนเสียสิทธิ์พิเศษที่เคยมีเหนือชาวจีนและชาวอินเดีย

ดาโต๊ะ ออน บิน จาฟฟาร์ ประธานกลุ่ม Pan Malayan Congress เป็นผู้นำในการจัดประชุมเพื่อคว่ำบาตรสหภาพมลายา ผลที่ตามมาคือสุลต่านทุกพระองค์ไม่เข้าร่วมพิธีการก่อตั้งสหภาพมลายาของอังกฤษ ประชาชนชาวมาเลย์เดินขบวนต่อต้านโดยคาดผ้าขาวบนหมวกซงกกสีดำ ต่อมาใน พ.ศ. 2489 ดาโต๊ะ ออน บิน จาฟฟาร์ ร่วมกับกลุ่มชนชั้นนำมาเลย์ก่อตั้งพรรคอัมโนโดยดาโต๊ะ ออน บิน จาฟฟาร์ เป็นประธานพรรคคนแรก

เนื่องจากการเคลื่อนไหวทางการเมืองที่ซับซ้อนในขณะนั้น มีกลุ่มนิยมอิสลามที่ต้องการสร้างศาสนาอิสลามที่บริสุทธิ์ในมาเลเซีย และกลุ่มฝ่ายซ้ายนำโดยสหภาพมาเลย์หนุ่มที่ต้องการรวมมลายา สิงคโปร์และอินโดนีเซียเข้าด้วยกัน ฝ่ายอังกฤษไม่สนับสนุนสองกลุ่มที่กล่าวมาโดยเฉพาะกลุ่มฝ่ายซ้ายที่อังกฤษปราบปรามอย่างรุนแรงตั้งแต่ พ.ศ. 2491 ดังนั้น อังกฤษจึงหันไปเจรจากลับพรรคอัมโน ซึ่งเริ่มต้นเมื่อ 3 กรกฎาคม พ.ศ. 2489 นำไปสู่การจัดตั้งสหพันธรัฐมลายาขึ้นแทนที่เมื่อ 1 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2491 แผนการสหภาพมลายาจึงล้มเลิกไป

อ้างอิง

• วทัญญู ใจบริสุทธิ์. ชนชั้นนำ บารมี อำนาจและเอกราชในมลายา ใน อุษาคเนย์ที่รัก. สุเจน กรรฤทธิ์, สิทธา เลิศไพบูลย์ศิริ, บรรณาธิการ. กทม. มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์. 2553. หน้า 211-213