สมเด็จพระจักรพรรดิอะกิฮิโตะ

สมเด็จพระจักรพรรดิอะกิฮิโตะ
พระปรมาภิไธย	อะกิฮิโตะ
พระราชอิสริยยศ	จักรพรรดิแห่งญี่ปุ่น
ราชวงศ์	ราชวงศ์ญี่ปุ่น
ระยะครองราชย์	7 มกราคม พ.ศ. 2532 - ปัจจุบัน
รัชกาลก่อนหน้า	สมเด็จพระจักรพรรดิโชวะ
ข้อมูลส่วนพระองค์
พระราชสมภพ	23 ธันวาคม พ.ศ. 2476 กรุงโตเกียว จักรวรรดิญี่ปุ่น
พระราชบิดา	สมเด็จพระจักรพรรดิโชวะ
พระราชมารดา	สมเด็จพระจักรพรรดินีโคจุง
พระอัครมเหสี	มิชิโกะ โชดะ (พ.ศ. 2502 - ปัจจุบัน)
พระราชโอรส/ธิดา	มกุฎราชกุมารนะรุฮิโตะ ฟุมิฮิโตะ เจ้าชายอะกิชิโนะ ซะยะโกะ คุโระดะ

พระราชวงศ์ญี่ปุ่น
สมเด็จพระจักรพรรดิ สมเด็จพระจักรพรรดินี มกุฎราชกุมารนะรุฮิโตะ มกุฎราชกุมารีมะซะโกะ เจ้าหญิงโตะชิ เจ้าชายอะกิชิโนะ เจ้าหญิงอะกิชิโนะ เจ้าหญิงมะโกะแห่งอะกิชิโนะ เจ้าหญิงกะโกะแห่งอะกิชิโนะ เจ้าชายฮิซะฮิโตะแห่งอะกิชิโนะ เจ้าชายฮิตะชิ เจ้าหญิงฮิตะชิ เจ้าชายมิกะซะ เจ้าหญิงมิกะซะ เจ้าหญิงโทะโมะฮิโตะแห่งมิกะซะ เจ้าหญิงอะกิโกะแห่งมิกะซะ เจ้าหญิงโยโกะแห่งมิกะซะ เจ้าชายคะสึระ เจ้าหญิงทะกะมะโดะ เจ้าหญิงสึงุโกะแห่งทะกะมะโดะ เจ้าหญิงโนะริโกะแห่งทะกะมะโดะ เจ้าหญิงอะยะโกะแห่งทะกะมะโดะ

สมเด็จพระจักรพรรดิอะกิฮิโตะ (ญี่ปุ่น: 明仁 Akihito ^?) เป็นสมเด็จพระจักรพรรดิพระองค์ปัจจุบันของประเทศญี่ปุ่น และเป็นจักรพรรดิพระองค์ที่ 125 ตั้งแต่โบราณกาลของญี่ปุ่น ในปัจจุบันนี้พระองค์เป็นพระประมุขเพียงพระองค์เดียวในโลกที่ทรงดำรงพระอิสริยยศเป็น สมเด็จพระจักรพรรดิ

ในญี่ปุ่น การเอ่ยถึงพระจักรพรรดิ จะเรียกพระนามของพระองค์โดยตรงไม่ได้ เช่นเดียวกับในประเทศไทย แต่จะเอ่ยถึงพระองค์ว่า เทนโน เฮกะ (ญี่ปุ่น: 天皇陛下 tennō heika ^?) หรือ สมเด็จพระจักรพรรดิ และรัชสมัยของสมเด็จพระจักรพรรดิอากิฮิโตจะเรียกว่า ยุคเฮเซ (ญี่ปุ่น: 平成 Heisei ^?) หลังจากที่สิ้นยุคของพระองค์แล้ว เราก็อาจจะขนานพระนามพระองค์ว่า จักรพรรดิเฮเซ

พระราชประวัติ

สมเด็จพระจักรพรรดิอะกิฮิโตะ พระราชสมภพเมื่อวันที่ 23 ธันวาคม พ.ศ. 2476 ณ พระราชวังอิมพีเรียล กรุงโตเกียว พระองค์เป็นพระเจ้าลูกเธอลำดับที่ 5 ใน 7 พระองค์ ของสมเด็จพระจักรพรรดิฮิโรฮิโต (จักรพรรดิโชวะ) และสมเด็จพระจักรพรรดินีนางาโกะ (จักรพรรดินีโคจุน) แต่เป็นพระราชโอรสพระองค์โต พระองค์ทรงดำรงพระยศเดิมเป็น เจ้าชายสึงุ (ญี่ปุ่น: 継宮 Tsugu-no-miya ^?)

อนึ่ง สมเด็จพระจักรพรรดิพระองค์นี้เป็นพระประยูรญาติของ เจ้าหญิงพังจา (เกาหลี: 방자) มกุฎราชกุมารีองค์สุดท้ายของราชวงศ์เกาหลี

ตามลำดับการสืบสันตติวงศ์ของญี่ปุ่น พระองค์ทรงเป็นรัชทายาทอันดับ 1 ของราชบัลลังก์เบญจมาศตั้งแต่ประสูติ และทรงเข้าพระราชพิธีแต่งตั้งเป็นมกุฎราชกุมาร (ญี่ปุ่น: 立太子の礼 Rittaishi-no-rei ^?) ในวันที่ 10 พฤศจิกายน พ.ศ. 2494

ในวันที่ 10 เมษายน พ.ศ. 2502 มกุฎราชกุมารอะกิฮิโตทรงอภิเษกสมรสกับนางสาวมิชิโกะ โชดะ การอภิเษกสมรสครั้งนี้สร้างประวัติศาสตร์ใหม่ให้ญี่ปุ่น เนื่องจากเป็นการอภิเษกของสตรีสามัญชนครั้งแรกกับราชวงศ์ญี่ปุ่น ทำให้นางสาวโชดะกลายเป็น มกุฎราชกุมารีมิชิโกะ

ในวันที่ 7 มกราคม พ.ศ. 2532 สมเด็จพระจักรพรรดิโชวะเสด็จสวรรคต เจ้าฟ้าชายอะกิฮิโตะ มกุฎราชกุมาร ได้เสด็จขึ้นครองราชย์เป็นจักรพรรดิองค์ที่ 125 ของญี่ปุ่นต่อทันที ตามโบราณราชประเพณี และมีการมอบของสามสิ่งในพระราชพิธีนั้น

ในวันที่ 12 พฤศจิกายน พ.ศ. 2533 สมเด็จพระจักรพรรดิอะกิฮิโตะ เข้าพระราชพิธีอภิเษกเป็นสมเด็จพระจักรพรรดิแห่งญี่ปุ่นอย่างเป็นทางการ และทรงสถาปนาเจ้าฟ้าหญิงมิชิโกะ มกุฎราชกุมารี ขึ้นเป็น สมเด็จพระจักรพรรดินีมิจิโกะ

พระราชโอรสและพระราชธิดา

สมเด็จพระจักรพรรดิอะกิฮิโตะ และสมเด็จพระจักรพรรดินีมิชิโกะ มีพระราชโอรสและพระราชธิดารวม 3 พระองค์ ได้แก่

• เจ้าชายนะรุฮิโตะ มกุฎราชกุมารแห่งญี่ปุ่น (ญี่ปุ่น: 皇太子德仁親王 โคไตชินะรุฮิโตะ ^?) ประสูติเมื่อวันที่ 23 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2503 ปัจจุบันเสกสมรสแล้วกับมะซะโกะ โอะวะดะ มีพระราชธิดาด้วยกัน 1 พระองค์ คือ ไอโกะ เจ้าหญิงโตะชิ
• เจ้าชายอะกิชิโนะ (ญี่ปุ่น: 秋篠宮文仁親王 อะกิชิโนะ-โนะ-มิยะ ฟุมิฮิโตะ ชินโน ^?) หรือ เจ้าชายฟุมิฮิโตะ ประสูติเมื่อวันที่ 11 พฤศจิกายน พ.ศ. 2508 ปัจจุบันเสกสมรสแล้วกับคิโกะ คะวะชิมะ มีพระโอรส และพระธิดาด้วยกัน 3 คน ได้แก่ เจ้าหญิงมะโกะแห่งอะกิชิโนะ, เจ้าหญิงกะโกะแห่งอะกิชิโนะ และเจ้าชายฮิซะฮิโตะแห่งอะกิชิโนะ
• อดีตเจ้าหญิงโนะริ (ญี่ปุ่น: 紀宮 清子内親王 โนะริ-โนะ-มิยะ ซะยะโกะ ไนชินโน ^?) หรือ เจ้าหญิงซะยะโกะ ประสูติเมื่อวันที่ 18 เมษายน พ.ศ. 2512 ต่อมามาสมรสกับสามัญชนนามว่า โยะชิกิ คุโระดะ เจ้าหญิงจึงต้องสละฐานันดรศักดิ์ตามกฎมณเฑียรบาลของญี่ปุ่น และเปลี่ยนชื่อเป็น ซะยะโกะ คุโระดะ (ญี่ปุ่น: 黒田 清子 คุโระดะ ซะยะโกะ ^?)

พระอัจฉริยภาพทางด้านมีนวิทยา

สมเด็จพระจักรพรรดิอะกิฮิโตะ และสมเด็จพระจักรพรรดินีมิชิโกะ ครั้งเสด็จพระราชดำเนินเยือนประเทศไทย ทรงฉายพระรูปร่วมกับ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว สมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ สมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี และสมเด็จพระนางเจ้ารำไพพรรณี (ประทับยืนอยู่ทางซ้ายสุดของรูป)

สมเด็จพระจักรพรรดิอากิฮิโต ทรงเป็นผู้เชี่ยวชาญเรื่องสัตว์น้ำผู้หนึ่ง ทรงศึกษาวิชามีนวิทยา จากคณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยกะคุชุอิน กรุงโตเกียว เมื่อครั้งดำรงพระอิสริยยศมกุฎราชกุมาร ได้เสด็จมายังประเทศไทย และทรงทูลเกล้าถวายปลานิลจำนวน 50 ตัว แด่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว เมื่อวันที่ 25 มีนาคม พ.ศ. 2508 ซึ่งพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวครั้งนั้นได้โปรดเกล้า ให้ทดลองเลี้ยงปลานิลในบ่อสวนจิตรลดา เป็นหนึ่งโครงการในโครงการส่วนพระองค์ สวนจิตรลดา ซึ่งการทดลองเลี้ยงนับว่าประสบความสำเร็จอย่างยิ่ง จนปัจจุบัน ปลานิลกลายเป็นหนึ่งในปลาเศรษฐกิจที่สำคัญชนิดหนึ่งของประเทศไทย โดยก่อนหน้านั้นพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว พระบรมราชินีนาถทรงนำ เจ้าชายอากิฮิโต มกุฎราชกุมารญี่ปุ่น และเจ้าหญิงมิชิโกะ พระชายา (พระอิสริยยศขณะนั้น) ได้เสด็จทอดพระเนตรกิจการ คณะประมง มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ บางเขน เมื่อวันศุกร์ที่ 18 ธันวาคม พ.ศ. 2507

นอกจากนี้แล้ว ยังทรงค้นพบปลาในตระกูลปลาบู่ทะเลชนิดใหม่ ต่อมาได้มีการตั้งชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Exyrias akihito ซึ่งชื่อสายพันธุ์ของปลาชนิดนี้ได้ถูกตั้งตามพระนามของพระองค์ด้วย

พระอิสริยยศ

• 23 ธันวาคม พ.ศ. 2476 - 10 พฤศจิกายน พ.ศ. 2495: เจ้าชายซึกุ
• 10 พฤศจิกายน พ.ศ. 2495 - 7 มกราคม พ.ศ. 2532: มกุฎราชกุมารแห่งญี่ปุ่น
• 7 มกราคม พ.ศ. 2532 - ปัจจุบัน : จักรพรรดิแห่งญี่ปุ่น

เครื่องราชอิสริยาภรณ์

รายการที่แสดงต่อไปนี้ เป็นรายชื่อที่ยังไม่ครบถ้วน

เครื่องราชอิสริยาภรณ์ญี่ปุ่น

สมเด็จพระจักรพรรดิอะกิฮิโตะ ทรงเป็นประธานของเครื่องราชอิสริยาภรณ์ญี่ปุ่นดังต่อไปนี้

• เครื่องราชอิสริยาภรณ์อันสูงส่งยิ่งดอกเบญจมาศ
• เครื่องราชอิสริยาภรณ์ดอกพอโลเนีย

เครื่องราชอิสริยาภรณ์ต่างประเทศ

• เครื่องขัตติยราชอิสริยาภรณ์อันมีเกียรติคุณรุ่งเรืองยิ่งมหาจักรีบรมราชวงศ์ (ม.จ.ก.) ฝ่ายหน้า ได้รับการถวายเมื่อ 27 พฤษภาคม พ.ศ. 2506 จากประเทศ ไทย
• เครื่องราชอิสริยาภรณ์อันเป็นมงคลยิ่งราชมิตราภรณ์ (ร.ม.ภ.) ได้รับการถวายเมื่อ พ.ศ. 2534 จากประเทศ ไทย
• เครื่องรัฐอิสริยาภรณ์เลฌียงโดเนอร์ ชั้นสูงสุด กร็อง-กรัวซ์ จากประเทศ ฝรั่งเศส

ดูเพิ่ม

• รายพระนามพระมหากษัตริย์ทั่วโลกเรียงตามวันเสด็จขึ้นครองราชย์

อ้างอิง

สมัยก่อนหน้า		สมเด็จพระจักรพรรดิอะกิฮิโตะ		สมัยถัดไป
สมเด็จพระจักรพรรดิโชวะ		จักรพรรดิแห่งญี่ปุ่น (พ.ศ. 2532 - ปัจจุบัน)		ยังอยู่ในราชสมบัติ
เจ้าชายฮิโระฮิโตะ ภายหลังคือ จักรพรรดิโชวะ		มกุฎราชกุมารแห่งญี่ปุ่น (10 พฤศจิกายน พ.ศ. 2495 - 7 มกราคม พ.ศ. 2532)		เจ้าชายนะรุฮิโตะ