สถาปัตยกรรมกอทิกแบบฝรั่งเศส
 |
บทความนี้ใช้ระบบคริสต์ศักราช เพราะอ้างอิงคริสต์ศักราชและคริสต์ศตวรรษ หรืออย่างใดอย่างหนึ่ง |
สถาปัตยกรรมกอธิคฝรั่งเศส (อังกฤษ: French Gothic architecture) เป็นลักษณะสถาปัตยกรรมที่รุ่งเรืองในฝรั่งเศสระหว่าง ค.ศ. 1140 จนถึง ค.ศ. 1500
เนื้อหา |
ลำดับสมัยของสถาปัตยกรรมกอธิคฝรั่งเศส [แก้]
สมัยของสถาปัตยกรรมกอธิคฝรั่งเศสแบ่งออกเป็น:
- สถาปัตยกรรมกอธิคตอนต้น (Early Gothic)
- สถาปัตยกรรมกอธิคตอนกลาง (High Gothic)
- สถาปัตยกรรมเรยงนองต์ (Rayonnant)
- สถาปัตยกรรมกอธิคตอนปลาย หรือ สถาปัตยกรรมกอธิควิจิตร (Late Gothic หรือ Flamboyant)
การแบ่งนี้เป็นการแบ่งที่ได้ผลแต่ก็ยังมีบางกรณีที่ยังเป็นที่โต้แย้งกันอยู่ การก่อสร้างสิ่งก่อสร้างแบบกอธิคมักจะใช้เวลานานที่อาจจะคาบลักษณะสถาปัตยกรรมหลายสมัย และผู้ก่อสร้างก็มักจะมิได้ทำตามความประสงค์ของแผนงานที่วางไว้ในสมัยก่อนหน้านั้น ลักษณะเด่นของสถาปัตยกรรมในสิ่งก่อสร้างหนึ่งจึงอาจจะแปรเปลี่ยนไปตามสมัยและอัธยาศัยของผู้สร้าง ฉะนั้นจึงยากที่จะกำหนดสิ่งก่อสร้างว่าเป็นลักษณะแท้ของสถาปัตยกรรมสมัยใดสมัยหนึ่งของสถาปัตยกรรมกอธิค ฉะนั้นการระบุสมัยจึงมีประโยชน์ต่อการระบุส่วนหนึ่งส่วนใดของโครงสร้างมากกว่าที่จะระบุทั้งโครงสร้างโดยรวม
สถาปัตยกรรมแบบกอธิค [แก้]
สถาปัตยกรรมกอธิคตอนต้น [แก้]
สถาปัตยกรรมกอธิคตอนต้นเริ่มต้นขึ้นราว ค.ศ. 1140 ที่มีลักษณะเด่นคือการใช้โค้งแหลม และ การวิวัฒนาการจากสถาปัตยกรรมโรมาเนสก์ตอนปลาย สถาปนิกสร้างผนังให้สูงขึ้นโดยการแบ่งออกเป็นสี่ระดับชั้น: ชั้นซุ้มโค้งและเสา (Arcade), แกลอรี (Gallery), ระเบียงแนบ (Triforium), และช่องรับแสง (Clerestory) ตามลำดับ ส่วนการรับน้ำหนักของผนังและกำแพงก็ใช้การค้ำยันแบบใหม่ที่เรียกว่าครีบยันแบบปีกนกซึ่งมีวิวัฒนาการถึงจุดสูงสุดในสมัยสถาปัตยกรรมกอธิคตอนกลางในคริสต์ศตวรรษที่ 13 เพดานโค้งที่ใช้เป็นแบบเพดานโค้งแหลมหกแฉก (Sexpartite vault) ที่มีสันแยกออกจากศูนย์กลางหกสัน
สถาปัตยกรรมกอธิคตอนกลาง [แก้]
ลักษณะของสถาปัตยกรรมของคริสต์ศตวรรษที่ 13 วางรากฐานของความมีสัดส่วนและรูปทรงของสถาปัตยกรรมกอธิคตอนต้น และวิวัฒนาการต่อไปเพื่อให้สิ่งก่อสร้างมีลักษณะเบาขึ้นและ สูงสง่าขึ้น โครงสร้างของกำแพงก็ลดจากสี่ชั้นมาเป็นสามชั้น: ชั้นซุ้มโค้งและเสา, หน้าต่างชั้นบน และ ระเบียงแนบ หัวเสาที่ใช้ก็เล็กลงเพื่อไม่ให้กีดขวางทัศนะเมื่อมองสูงขึ้นไปบนตัวอาคาร หน้าต่างชั้นบนเปลี่ยนจากบานเดียว หรือ ช่องบนกำแพง เป็นสองบานที่เชื่อมต่อกันด้วยหน้าต่างกุหลาบ เพดานโค้งสันลดจากหกแฉกเป็นสี่แฉก การใช้ครีบยันแบบปีกนกก็วิวัฒนาการดีขึ้นจนถึงจุดสูงสุด และ หลังจากที่ใช้กับมหาวิหารโนเทรอดามแห่งปารีส และ มหาวิหารโนเทรอดามแห่งชาร์ทร์แล้วการใช้ครีบยันที่ว่านี้ก็กลายเป็นบัญญัติของการค้ำยันผนังหรือกำแพงที่สูง เพราะเป็นสิ่งที่ช่วยรับน้ำหนักขณะที่เป็นสิ่งตกแต่งสิ่งก่อสร้างเพื่อความสวยงามด้วยในขณะเดียวกัน
สิ่งก่อสร้างที่เด่นๆ [แก้]
สถาปัตยกรรมกอธิคตอนต้น [แก้]
- มุขตะวันออกของมหาวิหารแซงต์เดอนีส์
- มหาวิหารแซงต์เอเตียนน์แห่งซองส์
- มหาวิหารนอทร์-ดามแห่งล็อง
- ด้านหน้าของมหาวิหารนอทร์-ดามแห่งชาทร์
- มหาวิหารโนเทรอดามแห่งปารีส
- มหาวิหารแซงต์ฌอง-บัพทิสต์แห่งลียง
- มหาวิหารแซงต์เอเตียนน์แห่งตูล
สถาปัตยกรรมกอธิคตอนกลาง [แก้]
- ตัวสิ่งก่อสร้างหลักของมหาวิหารโนเทรอดามแห่งชาร์ทร์ (ค.ศ. 1194-ค.ศ. 1260)
- มหาวิหารโนเทรอดามแห่งอาเมียงส์
- มหาวิหารโนเทรอดามแห่งปารีส
- มหาวิหารแซงต์เอเตียนน์แห่งบูร์ก
สถาปัตยกรรมเรยงนองต์ [แก้]
สถาปัตยกรรมกอธิคตอนปลาย [แก้]
- หอเหนือของมหาวิหารโนเทรอดามแห่งชาร์ทร์
- หน้าต่างกุหลาบของมหาวิหารโนเทรอดามแห่งอาเมียงส์
- ด้านหน้าของมหาวิหารโนเทรอดามแห่งรูออง
- วัดเซนต์มาคลูแห่งรูออง
- แขนกางเขนด้านใต้ของมหาวิหารแซงต์ปิแยร์แห่งโบเวส์
นอกไปจากลักษณะแบบกอธิคดังกล่าวแล้ว ก็ยังมีอีกแบบหนึ่งที่เรียกว่า “สถาปัตยกรรมกอธิคเมริดิโอนาล” (ฝรั่งเศส: Gothique Méridional) หรือสถาปัตยกรรมกอธิคตอนใต้ ที่ตรงข้ามกับสถาปัตยกรรมกอธิคตอนเหนือ “สถาปัตยกรรมกอธิคเซพเทนทริโอนาล” (ฝรั่งเศส: Gothique Septentrional) ลักษณะสถาปัตยกรรมแบบนี้จะมีลักษณะเด่นคือ ทางเดินกลางที่กว้าง และไม่มีแขนกางเขน ตัวอย่างที่สำคัญได้แก่
- วัดโนเทรอดามแห่งลามูชิเยร์ที่นาร์บอนน์ (Notre-Dame-de-Lamouguier)
- วัดแซงต์มารีที่ แซงต์-แบร์ทรองด์-เดอ-คอมมินจ์
อ้างอิง [แก้]
- Bony, Jean (1985). French Gothic Architecture of the Twelfth and Thirteenth Centuries. ISBN 0-520-05586-1.
- Gothic Architecture in Catholic Encyclopedia
ดูเพิ่ม [แก้]
แหล่งข้อมูลอื่น [แก้]
คอมมอนส์ มีภาพและสื่ออื่น ๆ เกี่ยวกับ สถาปัตยกรรมกอธิคฝรั่งเศส- คอมมอนส์ มีภาพและสื่ออื่น ๆ เกี่ยวกับ มหาวิหารในฝรั่งเศส
|
||||||||||||||
|
|||||
