วิกิพีเดีย:นโยบายการใช้ภาพ

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
เว็บย่อ:
WP:IUP
นโยบาย
นโยบายและแนวปฏิบัติในวิกิพีเดีย
หลักการสากล
ห้าเสาหลัก
อะไรที่ไม่ใช่วิกิพีเดีย
ปล่อยวางกฎทั้งหมด
พฤติกรรม
ประพฤติเยี่ยงอารยชน
นโยบายการเขียน
สงครามแก้ไข
ความเป็นเจ้าของบทความ
อย่าว่าร้ายผู้อื่น
เนื้อหา
มุมมองที่เป็นกลาง
งดงานค้นคว้าต้นฉบับ
การพิสูจน์ยืนยันได้
หลักการตั้งชื่อบทความ
ชีวประวัติของบุคคลที่มีชีวิตอยู่
การลบ
นโยบายการลบ
เงื่อนไขสำหรับการลบทันที
กฎข้อบังคับ
ผู้ดูแลระบบ
นโยบายการบล็อกผู้ใช้
บอต
นโยบายการล็อก
หุ่นเชิด
ชื่อผู้ใช้
การก่อกวน
ลิขสิทธิ์
ลิขสิทธิ์
นโยบายการใช้ภาพ
เนื้อหาที่ใช้งานโดยชอบธรรม
ดูเพิ่ม
รายชื่อนโยบายทั้งหมด
รายชื่อแนวปฏิบัติทั้งหมด

สำหรับข้อมูลเพิ่มเติมเกี่ยวกับการอัปโหลด ดูเพิ่ม วิธีการอัปโหลดภาพ หรือไปที่หน้าอัปโหลดโดยตรง

สิ่งที่ควรรู้ก่อนการใช้งานภาพและสื่อต่างๆ[แก้]

  1. วิกิพีเดียมิใช่ที่รับฝากรูปภาพหรือสื่อสำหรับกิจกรรมอื่นที่นอกเหนือจากบทความหรือโครงการของวิกิพีเดีย ภาพที่ไม่ได้ใช้จะถูกลบเป็นระยะ หรือถูกแจ้งลบโดยผู้ใช้ท่านอื่น
  2. ภาพประกอบบทความ จะเป็นภาพที่ช่วยอธิบายบทความให้เข้าใจได้ง่ายและสมบูรณ์ยิ่งขึ้น และควรใส่คำอธิบายใต้ภาพ เพื่อให้ผู้อ่านเข้าใจว่าภาพสื่อถึงอะไร
  3. ภาพที่คุณต้องการอาจมีอยู่แล้วในวิกิมีเดียคอมมอนส์ ซึ่งสามารถเรียกใช้ได้ทันทีโดยไม่จำเป็นต้องอัปโหลดใหม่
  4. โปรดคำนึงถึงเรื่องลิขสิทธิ์สำหรับวิกิพีเดียเป็นอย่างแรกก่อนอัปโหลดไฟล์ใดๆ บนวิกิพีเดีย (ดูหัวข้อถัดไปด้านล่าง)
  5. อธิบายแหล่งที่มาของภาพที่ชัดเจนเสมอ เพื่อการตรวจสอบหรือการค้นหาเพิ่มเติม
  6. ถ้าภาพนั้นเป็นภาพที่คุณสร้างสรรค์ด้วยตัวเอง กรุณาอย่าใส่ชื่อของคุณลงบนภาพ (เรียกว่า ลายน้ำ) แต่สามารถใส่ลงในส่วนของคำบรรยายภาพแทน
  7. ชื่อภาพควรจะตั้งชื่อให้มีความหมายเฉพาะตัว ไม่สั้นหรือยาวเกินไป ไม่ควรตั้งชื่อภาพเป็นตัวเลขหรือรหัสที่ไม่สื่อถึงเช่น "001.jpg" ถ้าในระบบมีภาพภายใต้ชื่อเดียวกันอยู่แล้ว กรุณาเปลี่ยนเป็นชื่ออื่น ไม่ควรอัปโหลดทับไฟล์เดิม เว้นแต่คุณต้องการแก้ไขภาพเก่าโดยการนำภาพใหม่ไปแทนที่
  8. สำหรับภาพที่มีข้อความภาษาใดๆ บนภาพ เช่น แผนผัง แผนที่ อาจจะเขียนข้อมูลเพิ่มเติมเป็นภาษาไทย ภาษาอังกฤษ หรือภาษาอื่นในส่วนของคำบรรยายภาพ เพื่อชาวต่างประเทศจะได้สามารถเข้าใจความหมายของภาพได้ดียิ่งขึ้น
  9. รูปแบบที่แนะนำ ควรใช้ภาพ JPEG สำหรับภาพถ่าย และควรใช้ภาพ SVG หรือ PNG สำหรับภาพลายเส้น เช่น โลโก้ แผนที่ หรือแผนผัง

การอัปโหลดภาพ[แก้]

ก่อนที่จะอัปโหลด คุณควรจะมั่นใจว่าภาพที่คุณจะอัปโหลด เข้าข่ายหนึ่งในกรณีต่อไปนี้

อย่าลืมเลือกสถานะลิขสิทธิ์ที่ถูกต้อง และระบุที่มาของภาพอย่างชัดเจน ทุกภาพจำเป็นต้องมีคำอธิบายภาพและป้ายแสดงสถานะลิขสิทธิ์ของภาพ โดยคำอธิบายภาพควรจะระบุข้อมูลที่จำเป็นในการยืนยันสถานะลิขสิทธิ์ของภาพนั้นๆ

สถานะลิขสิทธิ์[แก้]

วิกิพีเดียสนับสนุนการอัปโหลดภาพที่ผู้ใช้สร้างขึ้นเอง แต่ภาพนั้นต้องประกาศให้ใช้สัญญาอนุญาตเสรี เช่น GFDL หรือ Creative Commons ที่ยอมรับได้ หรือปล่อยเป็นสาธารณสมบัติ ภาพเหล่านั้นได้แก่ ภาพถ่ายที่คุณถ่ายขึ้นเอง ภาพวาดหรือแผนภูมิที่คุณสร้างขึ้น และงานชนิดอื่นๆ ที่คุณสร้างขึ้นเอง อย่างไรก็ตาม การคัดลอกภาพหรือแผนภูมิที่มีลิขสิทธิ์อาจไม่ได้มีลิขสิทธิ์ใหม่ โดยงานที่มีลิขสิทธิ์จะต้องเกิดจาก "การสร้างสรรค์" และไม่ได้ขึ้นอยู่กับแรงงานที่สร้างงานนั้นๆ ภาพถ่ายของวัตถุสามมิติมักจะมีลิขสิทธิ์ใหม่เป็นของตัวเอง ต่างจากภาพถ่ายของวัตถุสองมิติ (เช่นภาพวาดในพิพิธภัณฑ์)

สำหรับภาพถ่าย อย่าลืมว่าผู้ที่ถือลิขสิทธิ์ภาพคือ ผู้ถ่ายภาพ หรือ เจ้าของภาพต้นฉบับ ซึ่งการสแกน ดัดแปลง ตกแต่ง หรือพยายามแก้ไขภาพไม่ได้หมายความว่าคุณเป็นผู้สร้างภาพ หรืองานดังกล่าวแต่อย่างใด

วิกิพีเดียไม่แนะนำให้ใช้ภาพที่มีตัวคุณ เพื่อนฝูง หรือครอบครัวของคุณปรากฏอยู่ภายในอย่างเด่นชัดเจนจนดึงความสนใจจากวัตถุประสงค์หลัก ภายในเนมสเปซหลัก แต่สามารถใช้ในหน้าผู้ใช้ของคุณได้

ภาพที่ผู้ใช้สร้างขึ้นต้องไม่มีการใส่ลายน้ำ ดัดแปลง หรือใส่เครดิตลงในภาพ ซึ่งส่งผลให้ขัดต่อการใช้ภาพอย่างเสรี ยกเว้นว่าภาพนั้นตั้งใจที่จะนำเสนอการใช้ลายน้ำหรือการดัดแปลงนั้นซึ่งเกี่ยวข้องกับเนื้อหาในบทความ การใส่เครดิตของภาพทั้งหมดควรอยู่ในหน้าคำอธิบายภาพ

สัญญาอนุญาตเสรี[แก้]

สำหรับสัญญาอนุญาตที่มีความเสรีเพียงพอที่จะใช้ในวิกิพีเดีย ดูรายชื่อได้ที่ป้ายระบุสถานะลิขสิทธิ์ของภาพ สัญญาอนุญาตที่จำกัดการใช้งาน อาทิการใช้งานที่ไม่แสวงหากำไร หรือเฉพาะเพื่อการศึกษา หรือให้ใช้เฉพาะในวิกิพีเดีย ไม่นับว่ามีความเสรีเพียงพอ สื่อที่ใช้ในวิกิพีเดีย (ยกเว้นภาพที่ใช้งานโดยชอบธรรม) ควรจะมีความ "เสรี" ในระดับเดียวกับเนื้อหาวิกิพีเดีย

สาธารณสมบัติ[แก้]

ภายใต้กฎหมายลิขสิทธิ์ของสหรัฐอเมริกา ภาพทั้งหมดที่เผยแพร่ในสหรัฐฯก่อนวันที่ 1 มกราคม พ.ศ. 2466 ถือเป็นสาธารณสมบัติในปัจจุบัน แต่ไม่รวมถึงภาพที่สร้างขึ้นก่อนปี 2466 และเผยแพร่ในปี 2466 หรือหลังจากนั้น เซิร์ฟเวอร์ของวิกิพีเดียไทยตั้งอยู่ในสหรัฐอเมริกา ดังนั้นกฎหมายนี้จึงมีความสำคัญด้วย

ในสหรัฐอเมริกา การทำซ้ำของงานศิลปะสองมิติที่เป็นสาธารณสมบัติ ไม่ถือว่ามีลิขสิทธิ์ เช่น การถ่ายภาพภาพวาดโมนาลิซาตรงๆไม่ถือว่ามีลิขสิทธิ์ การสแกนภาพเพียงอย่างเดียวก็ไม่ถือว่ามีลิขสิทธิ์ โดยภาพนั้นมีสถานะลิขสิทธิ์เดียวกับภาพต้นฉบับ อย่างไรก็ตาม กฎหมายลิขสิทธิ์ในหลายประเทศนั้นอาจแตกต่างออกไป

หากคุณสงสัยว่าภาพใดเป็นภาพละเมิดลิขสิทธิ์ (เช่น ไม่มีการระบุสถานะลิขสิทธิ์ในคำอธิบายภาพ และคุณเคยเห็นภาพนั้นที่อื่นโดยที่มีลิขสิทธิ์คุ้มครอง) คุณควรจะใส่ป้ายภาพที่อาจจะละเมิดลิขสิทธิ์ หรือแจ้งลบ

การใช้งานโดยชอบธรรม[แก้]

ดูที่ เนื้อหาที่ใช้งานโดยชอบธรรม

การใช้งานภาพที่มีลิขสิทธิ์โดยไม่ได้รับอนุญาตจากผู้ถือสิทธิ อาจเข้าข่ายการใช้งานโดยชอบธรรมในสหรัฐอเมริกา การอ้างสิทธิ์การใช้งานโดยชอบธรรมที่ไม่เหมาะสมถือเป็นการละเมิดลิขสิทธิ์และขัดต่อกฎหมาย

วิกิพีเดียอนุญาตให้ใช้ภาพลิขสิทธิ์ที่มีความละเอียดต่ำ หากการใช้ภาพนั้นไม่ส่งผลกระทบต่อผลประโยชน์ทางการค้า มีความสำคัญต่อบทความ และไม่มีภาพเสรีอื่นที่ใช้แทนได้

การระบุแหล่งที่มา[แก้]

ภาพทุกภาพในวิกิพีเดียจะต้องมีการระบุแหล่งที่มาของภาพ เพื่อสำหรับอ้างอิงได้ว่ามีที่มาที่ชัดเจนและสามารถพิสูจน์ยืนยันได้ โดย

  1. ภาพที่สร้างขึ้นเอง ถ้าเป็นภาพที่ผู้อัปโหลดเป็นผู้สร้างสรรค์ขึ้นเอง เช่น ภาพถ่าย หรือ ภาพวาด ให้ระบุแหล่งที่มาว่า "ภาพถ่ายขึ้นเอง หรือ ภาพวาดขึ้นเอง"
  2. ภาพหน้าจอ ถ้าภาพเกิดจากการจับภาพหน้าจอจากคอมพิวเตอร์โดยผู้อัปโหลดเอง ให้ระบุแหล่งที่มาว่า "จับภาพขึ้นเอง"
  3. ภาพสแกน ถ้าเป็นภาพที่สแกนมาจากหนังสือหรือสื่ออื่น ๆ ให้ระบุแหล่งที่มาว่า "ภาพสแกนขึ้นเองจาก (ระบุชื่อหนังสือให้ชัดเจน)"
  4. ภาพจากเว็บไซต์ ถ้าเป็นภาพที่เซฟมาจากเว็บไซต์อื่นที่เจ้าของภาพอนุญาตให้นำมาใช้ได้ในวิกิพีเดีย หรือเป็นภาพเสรี ให้ระบุแหล่งที่มาว่า "ภาพจากเว็บไซต์ (ระบุชื่อและลิงก์ของเว็บไซต์)" ไม่ควรใส่ว่าภาพนั้นมาจากเสิร์ชเอนจิน เช่น google.com เนื่องจากภาพเหล่านั้นไม่ใช่กรรมสิทธิ์ของเสิร์ชเอนจิน และเป็นเพียงข้อมูลชั่วคราว ควรใส่ที่มาของภาพหรือหน้าภาพที่เป็น URL เต็มของเว็บนั้น ๆ (ปกติแล้วควรจะหลีกเลี่ยงการใช้ภาพจากเว็บไซต์อื่นเนื่องจากลิขสิทธิ์ไม่ชัดเจน)

แหล่งที่มาเป็นคนละประเด็นกับสถานะลิขสิทธิ์ หมายความว่า แม้ภาพต่าง ๆ มาจากแหล่งข้อมูลเดียวกัน แต่อาจมีสถานะลิขสิทธิ์ต่างกันก็ได้ ดังนั้นโปรดให้ข้อมูลที่ชัดเจนทั้งแหล่งที่มาและสถานะลิขสิทธิ์ของภาพ ภาพที่ไม่ระบุที่มาอาจถูกพิจารณาให้ลบ

รูปแบบไฟล์[แก้]

  • ภาพลายเส้น สัญลักษณ์ แผนที่ภูมิศาสตร์การเมือง ธง และภาพอื่นๆที่มีลักษณะใกล้เคียงกัน ควรอัปโหลดในรูปแบบ SVG โดยเป็นรูปเวกเตอร์ ภาพที่มีลักษณะเป็นพื้นที่สีแบบง่ายๆ ขนาดใหญ่ต่อเนื่องกัน ควรจะใช้รูปแบบ PNG
  • ภาพลายเส้น สัญลักษณ์ แผนที่ภูมิศาสตร์การเมือง ธง และภาพอื่นๆที่มีลักษณะใกล้เคียงกัน ที่ใช้เป็นการใช้งานโดยชอบธรรม ควรใช้รูปแบบ PNG
  • ภาพถ่ายและภาพที่มีความลึกของสีแบบภาพถ่าย ควรใช้รูปแบบ JPEG
  • ภาพเคลื่อนไหวที่ใช้ในบรรทัด ควรใช้รูปแบบ GIF
  • เสียงเพลงและวีดิทัศน์ ควรใช้รูปแบบ Ogg/Theora
  • ภาพหน้าจอ ควรใช้รูปแบบ PNG หรือ JPEG ขึ้นอยู่กับลักษณะของภาพนั้นๆ

การตั้งชื่อไฟล์[แก้]

การตั้งชื่อไฟล์นั้นอาจตั้งด้วยอักษรไทย หรืออักษรละติน (อักษรภาษาอังกฤษ) แต่การใช้อักษรไทยหรืออักขระพิเศษต่างๆอาจส่งผลต่อผู้ใช้บางคนในการดาวน์โหลดภาพ อีกทั้งยังอาจทำให้เกิดความผิดพลาดในการใช้งานได้ง่าย

การตั้งชื่อไฟล์ควรมีความหมายเฉพาะตัวที่บรรยายภาพนั้นในระดับหนึ่ง ไม่ควรตั้งชื่อยาวเกินไป ไม่ควรตั้งชื่อไฟล์ที่ไม่สื่อความหมายของภาพ อาทิ ลำดับเลขของภาพถ่ายจากกล้องดิจิทัล สัญลักษณ์/ตัวเลข/ตัวอักษรที่ไม่มีความหมายใด ๆ รวมถึงชื่อที่สะกดผิด (กรณีหลังสามารถแจ้งผู้ดูแลให้เปลี่ยนเป็นชื่อที่เหมาะสมได้) ข้อควรระวังคือ อักษรละตินตัวเล็กและใหญ่นั้นมีผลทำให้ชื่อต่างกัน เช่น Thailand.PNG นั้นต่างกับ Thailand.png แนะนำว่าคุณควรตั้งส่วนของชนิดไฟล์ด้วยอักษรตัวเล็กทั้งหมด นอกจากนี้เครื่องหมายอันเดอร์สกอร์ (_) และเว้นวรรค ( ) ที่ปรากฏในชื่อไฟล์มีความหมายเหมือนกัน เมื่อนำภาพไปใส่บทความสามารถใช้แทนกันได้

คุณสามารถตั้งชื่อไฟล์เหมือนกับภาพที่มีอยู่แล้วได้ หากคุณต้องการใช้ภาพที่อัปโหลดใหม่แทนภาพเดิม เช่น ภาพเดิมที่มีคุณภาพดีขึ้น หรือภาพที่มีแสดงสิ่งที่ต้องการสื่อชัดเจนขึ้น การอัปโหลดทับภาพเดิมจะทำให้ผู้ใช้คนอื่นสามารถเปรียบเทียบสองภาพได้ง่าย ไม่ต้องเปลี่ยนภาพในบทความ และไม่ต้องลบภาพเก่าทิ้ง อย่างไรก็ตาม ภาพที่มีรูปแบบไฟล์ต่างกันไม่สามารถทับกันได้

ขนาด[แก้]

ขนาดของไฟล์[แก้]

ไฟล์ที่อัปโหลดจะต้องมีขนาดไม่เกิน 20 เมกะไบต์ ซอฟต์แวร์มีเดียวิกิที่วิกิพีเดียใช้สามารถปรับขนาดภาพโดยอัตโนมัติได้ ดังนั้นจึงไม่จำเป็นที่จะต้องปรับขนาดของภาพด้วยตัวคุณเอง การอัปโหลดภาพที่มีความละเอียดสูงทำให้สามารถนำสื่อของวิกิพีเดียไปใช้ได้กว้างขึ้น เช่น นำไปใช้ในการตีพิมพ์

สำหรับงานลายเส้น โดยเฉพาะที่คุณวาดเอง อาจจะดีกว่าถ้าคุณปรับขนาดของภาพด้วยตัวคุณเองและใช้ในบทความ เนื่องจากว่าการปรับขนาดอัตโนมัติอาจสร้างภาพที่มีขนาด (จำนวนไบต์) สูงกว่าหรือมีคุณภาพแย่ลง กรณีนี้ไฟล์ภาพ SVG อาจเป็นประโยชน์

ขนาดภาพที่แสดง[แก้]

หากคุณต้องการแสดงภาพในบทความข้างๆข้อความ คุณควรจะใช้ thumbnail (ดู วิกิพีเดีย:วิธีการใส่ภาพ) ซึ่งจะทำให้ภาพนั้นมีขนาดตามการตั้งค่าของผู้ใช้ (ค่ามาตรฐานเท่ากับ 180 พิกเซล) การใส่ขนาดภาพที่ใหญ่กว่า ไม่ควรกำหนดให้กว้างเกิน 300 พิกเซล เพื่อให้สามารถแสดงในหน้าจอขนาด 800x600 ได้อย่างไม่เป็นปัญหา

ภาพเปลือยและกิจกรรมทางเพศ[แก้]

วิกิพีเดียมีจุดประสงค์หลักเพื่อสร้างสารานุกรม มิใช่เพื่อเร้ากามารมณ์หรือเพื่อสร้างเว็บโป๊สมัครเล่น ดังนั้นวิกิพีเดียภาษาไทยจึงมีนโยบายเพิ่มเติมเกี่ยวกับภาพเปลือยและภาพที่เกี่ยวกับกิจกรรมทางเพศสำหรับการประกอบในบทความ จากการอภิปรายในศาลาชุมชน

  1. เพื่อประโยชน์ในเชิงสารานุกรม บทความเกี่ยวกับกิจกรรมทางเพศของมนุษย์ ให้ใช้ภาพลายเส้น/จิตรกรรม/ประติมากรรม ที่เป็นภาพเสรีเท่านั้น ห้ามใช้ภาพถ่ายหรือวิดีโอคลิปที่บันทึกจากกิจกรรมทางเพศของมนุษย์จริง ๆ
  2. เพื่อประโยชน์ในเชิงสารานุกรม บทความที่ใช้ภาพเปลือยของมนุษย์ (สำหรับการแพทย์ กายวิภาคศาสตร์ ศิลปกรรม เป็นต้น) ให้ใช้ภาพเสรีเท่านั้น หากมีภาพลายเส้น/จิตรกรรม/ประติมากรรม ที่สามารถใช้ทดแทนภาพถ่ายหรือวิดีโอคลิปได้ โดยไม่ทำให้เสียความหมายเชิงสารานุกรม ก็ให้ใช้ภาพดังกล่าวทดแทน
  3. สื่อเสรีดังกล่าว รวมไปถึงภาพลายเส้น/จิตรกรรม/ประติมากรรม สามารถเลือกใช้ได้จากวิกิมีเดียคอมมอนส์เท่านั้น ไม่ให้เก็บภาพดังกล่าวบนวิกิพีเดียภาษาไทยไม่ว่ากรณีใดๆ

ดูเพิ่ม[แก้]

ในภาษาอื่น[แก้]