วิกิพีเดีย:ประพฤติเยี่ยงอารยชน

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
เว็บย่อ:
WP:CIV
WP:CIVIL
นโยบาย
นโยบายและแนวปฏิบัติในวิกิพีเดีย
หลักการสากล
ห้าเสาหลัก
อะไรที่ไม่ใช่วิกิพีเดีย
ปล่อยวางกฎทั้งหมด
พฤติกรรม
ประพฤติเยี่ยงอารยชน
นโยบายการเขียน
สงครามแก้ไข
ความเป็นเจ้าของบทความ
อย่าว่าร้ายผู้อื่น
เนื้อหา
มุมมองที่เป็นกลาง
งดงานค้นคว้าต้นฉบับ
การพิสูจน์ยืนยันได้
หลักการตั้งชื่อบทความ
ชีวประวัติของบุคคลที่มีชีวิตอยู่
การลบ
นโยบายการลบ
เงื่อนไขสำหรับการลบทันที
กฎข้อบังคับ
ผู้ดูแลระบบ
นโยบายการบล็อกผู้ใช้
บอต
นโยบายการล็อก
หุ่นเชิด
ชื่อผู้ใช้
การก่อกวน
ลิขสิทธิ์
ลิขสิทธิ์
นโยบายการใช้ภาพ
เนื้อหาที่ใช้งานโดยชอบธรรม
ดูเพิ่ม
รายชื่อนโยบายทั้งหมด
รายชื่อแนวปฏิบัติทั้งหมด

ความสุภาพ เป็นส่วนหนึ่งของมารยาทในวิกิพีเดีย และเป็นหนึ่งในเสาหลักของวิกิพีเดีย ในขณะที่นโยบายด้านอื่น ๆ ของวิกิพีเดียมุ่งเน้นไปยังตัวเนื้อหาของบทความ ทว่า นโยบายความสุภาพเป็นการกำหนดรูปแบบสิ่งที่ชาววิกิพีเดียพึงปฏิบัติต่อกัน ผู้ใช้ทั้งหมดควรจะปฏิบัติต่อกันและกันด้วยความเคารพนับถือ แม้กระทั่งในระหว่างการโต้เถียงอย่างเผ็ดร้อน ผู้ใช้คนนั้นก็ควรระงับอารมณ์ของตน รักษามารยาทและใช้เหตุผล เพื่อที่จะรักษาจุดประสงค์ในการพัฒนาสารานุกรมวิกิพีเดีย และบรรยากาศอันดีในการทำงานร่วมกัน

ส่วนการกระทำที่ถูกพิจารณาว่า ไม่เป็นอารยชน ประกอบด้วย การว่าร้ายผู้อื่น การใช้ถ้อยคำหยาบคาย และอุปนิสัยก้าวร้าว ซึ่งจะเป็นการรบกวนการพัฒนาของวิกิพีเดีย และนำไปสู่ความตึงเครียดและความขัดแย้งอันไม่ก่อให้เกิดประโยชน์แต่อย่างใด ผู้มีส่วนร่วมแก้ไขบทความในวิกิพีเดียนี้เป็นมนุษย์ ซึ่งทุกคนย่อมต้องมีข้อผิดพลาดเกิดขึ้นทั้งสิ้น รูปแบบของการประพฤติที่ไม่เป็นอารยชนนั้นก่อให้เกิดความแตกแยกและไม่อาจยอมรับได้ และอาจนำไปสู่การบล็อกผู้ใช้ ถ้าหากได้มีการก่อกวนหรือการว่าร้ายผู้อื่น

นโยบายดังกล่าวอธิบายมาตรฐานที่ผู้ใช้พึงปฏิบัติต่อกัน และวิธีการที่เหมาะสมในการรับมือกับปัญหาที่อาจเกิดขึ้น ซึ่งครอบคลุมถึงทุกการแก้ไขบนวิกิพีเดีย รวมไปถึงหน้าผู้ใช้ หน้าพูดคุย คำอธิบายอย่างย่อ และการอภิปรายใดกับผู้ใช้วิกิพีเดียคนอื่น ๆ

การทำงานร่วมกัน[แก้]

ความคิดเห็นที่แตกต่างกันเป็นสิ่งที่ไม่อาจหลีกเลี่ยงได้ในโครงการที่ต้องอาศัยความร่วมมือกัน เมื่อมีการอภิปรายถึงความแตกต่างของผู้ใช้วิกิพีเดียเหล่านี้ ในความพยายามที่เฉียบขาด อาจถูกมองว่าเป็นการกระทำ "อย่างเกรี้ยวกราด" โดยไม่จำเป็น ผู้ใช้คนอื่น ๆ อาจจะมีอารมณ์ขึ้นมาเมื่อมุมมองของตนถูกท้าทาย การสื่อสารกันด้วยความเงียบและการไม่เผชิญหน้ากัน โดยใช้ตัวอักษรที่อยู่ในหน้าพูดคุยและในส่วนคำอธิบายอย่างย่อนั้น ไม่ได้เป็นการสื่อสารกันอย่างเข้าใจเต็มที่ และในบางครั้ง อาจนำไปสู่การตีความข้อวิจารณ์ของผู้ใช้วิกิพีเดียคนอื่นอย่างผิด ๆ ด้วย

การใช้ถ้อยคำไม่สุภาพอาจจะเป็นการทำให้การอภิปรายด้วยเหตุผลกลายมาเป็นการโต้แย้งส่วนบุคคล ซึ่งไม่ได้เป็นการมุ่งประเด็นไปยังการแก้ไขปัญหาแต่อย่างใด การโต้ตอบคำพูดกันจะทำให้เป็นการสิ้นเปลืองความพยายามโดยเปล่าประโยชน์ และเป็นการบ่อนทำลายบรรยากาศที่ก่อให้เกิดประโยชน์ในการทำงาน การแก้ไขความแตกต่างทางความคิดเห็นสามารถใช้การอภิปรายกันเยี่ยงอารยชน การแสดงความไม่เห็นด้วย แต่ไม่ถึงกับไม่ลงรอยกัน การอภิปรายร่วมกับผู้ใช้วิกิพีเดียคนอื่น ๆ ควรจะถูกจำกัดและอภิปรายการกระทำของพวกเขาด้วยความสุภาพ

ผู้ใช้วิกิพีเดียถูกคาดหวังว่าจะสามารถทำงานร่วมกันได้โดยใช้เหตุผล และหลีกเลี่ยงการว่าร้ายผู้อื่น ทำงานให้อยู่ภายใต้ขอบเขตของนโยบาย และเพื่อที่จะตอบสนองต่อคำวิจารณ์อันมีเจตนาดี พยายามปฏิบัติต่อผู้ใช้วิกิพีเดียคนอื่นอย่างสหายร่วมงานของคุณที่กำลังร่วมกันพัฒนาโครงการอันมีความสำคัญยิ่งนี้ และโดยเฉพาะอย่างยิ่ง การต้อนรับผู้ใช้คนใหม่ เพื่อลดการแก้ไขอันไม่จำเป็น

การกระทำอันไม่เป็นอารยะ[แก้]

การกระทำเหล่านี้อาจก่อให้เกิดบรรยากาศอันไม่เป็นอารยะ:

  • การสบประมาทและการเรียกชื่อ
  • การตัดสินผู้อื่นในส่วนคำอธิบายอย่างย่อ หรือในหน้าพูดคุย ซึ่งไม่เกี่ยวข้องกับเนื้อหาของบทความ
  • การใช้คำหยาบอย่างเห็นได้ชัด หรือการแนะนำผู้ใช้คนอื่นโดยตรงอย่างหยาบโลน
  • การดูถูกผู้ใช้คนอื่น จากสาเหตุทางด้านทักษะทางภาษาหรือการเลือกใช้คำของเขา
  • การเหน็บแนมล้อเลียน ซึ่งอาจนำไปสู่การกระทำอันไม่เป็นอารยะโดยเจตนา ถึงแม้ว่าการกระทำของเขาจะไม่ถูกมองว่าไม่เป็นอารยะโดยตรงก็ตาม
  • การกล่าวโทษผู้อื่นด้วยเจตนาร้าย อย่างเช่น การปรามาส
  • การกล่าวเท็จหรือหลอกลวง รวมไปถึงการกล่าวอ้างข้อมูลที่ผิดในหน้าอภิปราย และชี้นำผู้ใช้วิกิพีเดียไปในทางที่ผิด
  • การยกเอาคำพูดของผู้ใช้คนอื่นมา เพื่อเป็นการชักจูงผู้ใช้คนนั้นให้เห็นถึงความเชื่อของผู้ใช้คนอื่น หรือเป็นการกระทำที่ใส่ร้าย
  • ว่าร้ายผู้อื่น โดยไม่จำกัดเพียงแค่เผ่าพันธุ์ ความเชื่อ เพศหรือศาสนาเท่านั้น
  • การใช้ถ้อยคำอันก่อให้เกิดความเสียหายต่อผู้ใช้คนอื่น หรือการกล่าวถึงบุคคล กลุ่มบุคคลหรือสถาบันใดในถ้อยคำที่นำไปสู่ความเสื่อมเสีย
  • การก่อกวน
  • การอวดฉลาด
  • ความพยายามที่จะบีบให้ผู้อื่นสละเวลาหรือช่วงเวลาการทำงานของผู้อื่น โดยที่เขาผู้นั้นไม่เห็นด้วย

และในขณะเดียวกัน การขาดความเอาใจใส่ในการบังคับใช้นโยบายอื่น ๆ ซึ่งนำไปสู่ความตึงเครียดและความขัดแย้ง อย่างเช่น การกล่าวถึงการแก้ไขอันมีเจตนาดีของผู้ใช้คนหนึ่งคนใดว่าเป็นการก่อกวน เขาอาจรู้สึกว่าตนถูกปฏิบัติด้วยความไม่เป็นธรรม ใช้การพิจารณาของคุณอย่างดีที่สุด และพร้อมที่จะขอโทษเขาถ้าหากคุณทำผิดใด ๆ

สันนิษฐานว่าคนอื่นสุจริตใจ[แก้]

นอกเหนือจากว่าคุณมีหลักฐานที่หนักแน่นและชัดเจน ให้คุณตั้งสมมุติฐานไว้เสมอว่า บุคคลทั้งหลายที่เข้ามาในวิกิพีเดียมีความต้องการที่จะปรับปรุงวิกิพีเดีย ไม่ใช่ทำลายมันลง ผู้ใช้ทุกคนสามารถทำผิดพลาดได้ และส่วนใหญ่แล้ว การตักเตือนกันตามปกติก็จะสามารถแก้ไขความผิดพลาดนั้นได้ แต่เมื่อเกิดความไม่เห็นด้วยที่เต็มไปด้วยความยุ่งยาก คุณก็ควรที่จะเชื่อว่าไม่มีใครไม่สุจริตใจอยู่เช่นกัน

ความพยายามที่จะเชื่อในส่วนที่ดีของชาววิกิพีเดียจะเป็นการกำจัดปัญหาที่อาจจะเกิดขึ้น เนื่องจากชาววิกิพีเดียทั้งหมดสื่อสารกันผ่านทางตัวอักษร โดยที่ไม่ได้ยินเสียงหรือสามารถมองเห็นได้ด้วยสายตา ในการพูดคุยกันต่อหน้า

การว่าร้ายผู้อื่น[แก้]

ผู้ใช้วิกิพีเดียถูกคาดหวังว่าจะสามารถหลีกเลี่ยงการว่าร้ายผู้อื่น ซึ่งนโยบายดังกล่าวมีผลบังคับต่อผู้ใช้วิกิพีเดียทุกคนอย่างเสมอกัน การว่าร้ายผูอื่นนั้นเป็นสิ่งที่ไม่อาจยอมรับได้ เพราะวิกิพีเดียสนับสนุนให้เป็นประชาคมออนไลน์ในด้านบวก ระลึกไว้เสมอว่า ทุกคนสามารถผิดพลาดได้ แต่พวกเขาจะสามารถเรียนรู้และเปลี่ยนแปลงแนวทางดำเนินงานของตน การว่าร้ายผู้อื่นเป็นการปฏิบัติอันตรงกันข้ามกับหลักการดังกล่าวนี้ ส่งผลให้เกิดความเสียหายต่อการสร้างสารานุกรม และอาจลงเอยด้วยการบล็อกผู้ใช้

การลบความเห็นอันไม่เป็นอารยะ[แก้]

เมื่อการแก้ไขของคุณได้รับการพิจารณาว่าไม่เป็นอารยะ คุณสามารถลดผลกระทบของมันลงได้โดย:

  • เมื่อผู้ใช้คนอื่นไม่เข้าใจ และรุกรานความเห็นของคุณ ซึ่งไม่มีใครเจตนานั้น ให้คุณอธิบายให้ชัดเจนด้วยความใจเย็น
  • ขีดฆ่าความเห็นของคุณออก (โดยใช้เครื่องหมายขีดฆ่า <s>...</s>) เพื่อแสดงให้ส่วนรวมเห็นว่าคุณได้เก็บคำพูดของคุณแล้ว
  • ลบความเห็นของคุณออกอย่างเงียบ ๆ หรือแก้ไขการเขียนของคุณให้เป็นอารยะมากขึ้น - ซึ่งเปิดความคิดที่ดีถ้าคุณสามารถแก้ไขมันก่อนที่ผู้ใช้คนอื่นจะเข้าใจเช่นนั้น แต่ถ้าหากมีผู้ใช้คนอื่นได้มาพบเห็นความเห็นอันไม่เป็นอารยะของคุณแล้ว คุณควรจะยอมรับในคำอธิบายอย่างย่อว่าคุณได้เปลี่ยนแปลงความเห็นของคุณไปเรียบร้อยแล้ว
  • กล่าวขอโทษอย่างง่าย ๆ ทางเลือกนี้ไม่เคยทำให้ใครต้องรู้สึกแย่ลง และอาจเป็นการเชื่อมสัมพันธ์กับผู้ใช้คนอื่นอีกด้วย ถึงแม้ว่าคุณจะเชื่อมั่นว่าความเห็นของคุณเป็นการถูกต้องแล้ว หรือแม้กระทั่งเมื่อมีผู้ใช้เข้าใจผิดความหมายของคุณ คุณก็ยังคงสามารถกล่าวขอโทษ เพื่อเป็นการยุติการกระทำผิดใด ๆ ได้

ส่วนในกรณีที่เป็นความหยาบคาย หรือความไม่สุภาพในส่วนที่เป็นของผู้ใช้คนอื่น โดยปกติแล้ว การพูดคุยกับผู้ใช้คนนั้นในประเด็นเกี่ยวกับการใช้คำเป็นการกระทำที่เหมาะสม และขอให้ผู้ใช้คนนั้นเปลี่ยนแปลงคำของตน สำหรับบางส่วน การเอาใจใส่เป็นสิ่งที่จำเป็น แต่ทว่าในความพยายามที่จะไม่ให้สถานการณ์บานปลายไปมากกว่านี้ คุณอาจจะแก้ไขหรือลบการแก้ไขของผู้ใช้คนนั้น แต่ไม่ใช่การกระทำที่เกิดขึ้นบ่อยครั้งนัก ยกเว้นแต่ว่าเป็นการย้อนการก่อกวนที่เห็นได้ชัดเจน หรือเมื่อความเห็นนั้นปรากฏอยู่ในหน้าพูดคุยของคุณเอง

การกล่าวขอโทษ[แก้]

ข้อพิพาท หรือแม้กระทั่งความไม่เข้าใจระหว่างกัน สามารถนำไปสู่สถานการณ์ซึ่งเกิดความบาดหมางระหว่างกัน การกล่าวขอโทษเป็นหนึ่งในรูปแบบของการคืนดีกันระหว่างคู่กรณี

สำหรับคนบางกลุ่มแล้ว มันอาจเป็นสิ่งสำคัญที่จะได้รับคำขอโทษจากผู้ที่รุกรานก่อน ความต้องการคำขอโทษนี้เกือบจะไม่มีประโยชน์และมักจะขยายสถานการณ์ให้ลุกลามบานปลายออกไปหลายครั้ง ถึงแม้ว่าการร้องขอความสุภาพ และเจตนาที่ดีในการกล่าวขอโทษนี้จะเป็นสิ่งที่สามารถยอมรับได้ก็ตาม การเสนอคำขอโทษเป็นสิ่งที่ดีกว่า และสามารถเป็นหัวใจหลักของการแก้ไขปัญหาข้อขัดแย้งได้ คำขอโทษเป็นการมอบโอกาสให้กับการเริ่มต้นใหม่ และทำลายบรรยากาศอันไม่ดีในวิกิพีเดียไปเสีย