วิกิพีเดีย:ลิขสิทธิ์
 |
เอกสารหน้านี้เป็นนโยบายวิกิพีเดียที่มีการคิดพิจารณาเกี่ยวกับกฎหมาย |
ข้อความสำคัญ! ผู้เขียนของแต่ละบทความอนุญาตให้ทุกคนสามารถทำซ้ำและดัดแปรข้อความบนวิกิพีเดียแล้ว ตราบเท่าที่การทำซ้ำและการดัดแปรนั้นเข้ากันได้กับเงื่อนไขสัญญาอนุญาต ส่วนภาพนั้นอาจอนุญาตให้ใช้ซ้ำและดัดแปรหรือไม่ก็ได้ ควรตรวจสอบเงื่อนไขการทำซ้ำของแต่ละภาพแยกกัน ส่วนกรณีที่มีผู้ใช้ละเมิดนโยบายวิกิพีเดียโดยการอัปโหลดสาระที่มีลิขสิทธิ์โดยไม่ได้รับอนุญาต หรือเงื่อนไขสัญญาอนุญาตลิขสิทธิ์ซึ่งเข้ากันไม่ได้กับที่ใช้กับเนื้อหาวิกิพีเดียที่เหลือ ระหว่างที่สาระนั้นมีอยู่บนวิกิพีเดีย (ก่อนการตรวจพบและนำออก) การคัดลอกมันจะเป็นการละเมิดลิขสิทธิ์
ผู้นำเนื้อหาไปใช้ซ้ำมีสิทธิและข้อผูกพัน ภายใต้สัญญาอนุญาตครีเอทีฟคอมมอนส์ แบบแสดงที่มา-อนุญาตแบบเดียวกัน 3.0 และสัญญาอนุญาตเอกสารเสรีของกนู กล่าวคือ ผู้นำไปใช้ต้องเผยแพร่ผลงานที่ลอกไปให้เป็นลักษณะสัญญาอนุญาตแบบเดียวกันและแสดงที่มา โดยการทำลิงก์มายังบทความ
ข้อความในวิกิพีเดียเป็นลิขสิทธิ์ของผู้เขียนวิกิพีเดียอัตโนมัติภายใต้อนุสัญญากรุงเบิร์นฯ และอนุญาตต่อสาธารณะภายใต้สัญญาอนุญาตเสรีหนึ่งหรือหลายสัญญาอนุญาตอย่างเป็นทางการ ข้อความส่วนใหญ่และหลายภาพบนวิกิพีเดียอยู่ภายใต้สัญญาอนุญาตคู่ ได้แก่ สัญญาอนุญาตครีเอทีฟคอมมอนส์ แบบแสดงที่มา-อนุญาตแบบเดียวกัน 3.0 (CC-BY-SA) และสัญญาอนุญาตเอกสารเสรีของกนู (GDFL) (ไม่มีรุ่น โดยไม่มีส่วนห้ามเปลี่ยน ข้อความปกหน้า หรือข้อความปกหลัง) บางข้อความถูกนำเข้ามาเฉพาะภายใต้สัญญาอนุญาต CC-BY-SA หรือที่เข้ากันได้กับ CC-BY-SA เท่านั้น และไม่สามารถนำไปใช้ซ้ำภายใต้ GDFL ได้ ข้อความเช่นนี้จะถูกระบุที่ข้อความท้ายหน้า ในประวัติหน้า หรือหน้าอภิปรายของบทความที่ใช้ข้อความนั้น ส่วนทุกภาพมีหน้าคำอธิบายซึ่งบ่งชี้สัญญาอนุญาตที่เผยแพร่ หรือรวมถึงเหตุผลที่ใช้ภาพนั้น หากไม่เสรี
สัญญาอนุญาตที่วิกิพีเดียใช้อยู่ให้การเข้าถึงเนื้อหาของเราอย่างเสรีในแบบเดียวกับที่ซอฟต์แวร์เสรีอนุญาตอย่างเสรี เนื้อหาวิกิพีเดียสามารถคัดลอก ดัดแปลงและแจกจ่ายใหม่เฉพาะเมื่อรุ่นที่ถูกคัดลอกไปนั้นนำไปใช้ในเงื่อนไขเดิมแก่ผู้อื่น และรวมกิตติกรรมประกาศผู้เขียนบทความวิกิพีเดียด้วย (โดยทั่วไป ลิงก์กลับมาหาบทความก็เป็นไปตามข้อกำหนดแสดงที่มาเพียงพอแล้ว) ดังนั้น เนื้อหาวิกิพีเดียที่คัดลอกไปจะยังคงเสรีภายใต้สัญญาอนุญาตที่เหมาะสม และทุกคนสามารถใช้ต่อไปได้โดยอยู่ภายใต้การจำกัดบางประการ ซึ่งส่วนใหญ่มุ่งหมายเพื่อรับประกันเสรีภาพดังกล่าว หลักการนี้รู้จักกันในชื่อ กอปปีเลฟต์ (copyleft) ตรงข้ามกับสัญญาอนุญาตลิขสิทธิ์ทั่วไป
สุดท้ายนี้
- ให้อนุญาตคัดลอก แจกจ่าย และ/หรือ ดัดแปลงข้อความของวิกิพีเดียภายใต้เงื่อนไขของสัญญาอนุญาตครีเอทีฟคอมมอนส์ แบบแสดงที่มา-อนุญาตแบบเดียวกัน 3.0 และหากไม่ระบุเป็นอย่างอื่น สัญญาอนุญาตเอกสารเสรีของกนู ไม่มีรุ่น โดยไม่มีส่วนห้ามเปลี่ยน ข้อความปกหน้า หรือข้อความปกหลัง
- เนื้อหาบนวิกิพีเดียมีข้อปฏิเสธความรับผิดชอบ
สิทธิและข้อผูกพันของผู้ร่วมเขียน [แก้]
หากคุณเพิ่มข้อความมายังวิกิพีเดียโดยตรง ด้วยวิธีนั้น คุณยินยอมให้สาธารณะสามารถใช้ซ้ำภายใต้ CC-BY-SA และ GFDL (ไม่มีรุ่น โดยไม่มีส่วนห้ามเปลี่ยน ข้อความปกหน้าหรือข้อความปกหลัง) สื่อที่มิใช่ข้อความสามารถส่งเข้ามาภายใต้สัญญาอนุญาตต่าง ๆ กันที่สนับสนุนเป้าหมายการอนุญาตการใช้ซ้ำและการแจกจ่ายอย่างไม่จำกัดทั่วไป
หากคุณต้องการนำเข้าข้อความที่คุณพบที่อื่นหรือที่คุณร่วมเขียนกับผู้อื่น คุณสามารถทำได้เฉพาะเมื่อข้อความนั้นอยู่ภายใต้เงื่อนไขที่เข้ากันได้กับสัญญาอนุญาต CC-BY-SA คุณไม่จำเป็นต้องทำให้แน่ใจหรือรับประกันว่า ข้อความที่นำเข้ามาอนุญาตภายใต้สัญญาอนุญาตเอกสารเสรีของกนู ยกเว้นคุณเป็นผู้เขียนเดี่ยว ยิ่งไปกว่านั้น โปรดสังเกตว่า คุณไม่สามารถนำเข้าสารสนเทศซึ่งเผยแพร่เฉพาะภายใต้ GFDL หรือกล่าวได้อีกอย่างหนึ่งว่า คุณสามารถนำเข้าข้อความเฉพาะที่ (ก) มีสัญญาอนุญาตเดี่ยวภายใต้เงื่อนไขที่เข้ากันได้กับสัญญาอนุญาต CC-BY-SA หรือ (ข) มีสัญญาอนุญาตคู่กับ GFDL โดยที่อีกสัญญาอนุญาตหนึ่งต้องมีเงื่อนไขเข้ากันได้กับสัญญาอนุญาต CC-BY-SA หากคุณเป็นผู้เขียนสาระนั้นเพียงผู้เดียว คุณต้องกำหนดสัญญาอนุญาตทั้ง CC-BY-SA และ GFDL
คุณยังคงลิขสิทธิ์เหนือสาระที่คุณร่วมเขียนวิกิพีเดีย ทั้งข้อความและสื่อ ลิขสิทธิ์ไม่เคยถูกโอนให้แก่วิกิพีเดีย ภายหลังคุณสามารถตีพิมพ์ซ้ำและระบุสัญญาอนุญาตใหม่ในทางใดก็ได้ อย่างไรก็ดี คุณไม่สามารถถอนหรือเปลี่ยนสัญญาอนุญาตสำเนาสาระที่คุณใส่ไว้ที่นี่ สำเนาเหล่านี้จะอยู่ภายใต้สัญญาอนุญาตกระทั่งตกเป็นสาธารณสมบัติเมื่อลิขสิทธิ์ของคุณหมดอายุ (คือ หลายสิบปีหลังการเสียชีวิตของผู้เขียน)
สิทธิและข้อผูกพันของผู้ใช้ซ้ำ [แก้]
โลโก้วิกิพีเดีย/วิกิมีเดีย ซึ่งเป็นเครื่องหมายการค้า เป็นเนื้อหาวิกิพีเดียเพียงอย่างเดียวที่คุณควรติดต่อมูลนิธิวิกิมีเดีย เพราะไม่อนุญาตให้ใช้อย่างเสรีก่อนได้รับอนุญาต (สำหรับสื่อมวลชน ดู Foundation:Press room ส่วนบุคคลทั่วไป ดู วิกิพีเดีย:ติดต่อ) หากคุณต้องการใช้สาระอื่นในหนังสือ บทความ เว็บไซต์หรือสิ่งตีพิมพ์อื่นของคุณ คุณสามารถทำเช่นนั้นได้ แต่เฉพาะที่เข้ากันกับเงื่อนไขสัญญาอนุญาตเท่านั้น (ยกเว้นการใช้งานภายใต้ข้อกำหนดเนื้อหาไม่เสรี) โปรดปฏิบัติตามแนวปฏิบัติด้านล่าง
การใช้ข้อความซ้ำ [แก้]
- การแสดงที่มา
- ในการแจกจ่ายข้อความบนวิกิพีเดียใหม่ในทุกรูปแบบ ให้เครดิตแก่ผู้เขียนโดยรวม ก) ไฮเปอร์ลิงก์ (เมื่อเหมาะสม) หรือยูอาร์แอลไปยังหน้าที่คุณกำลังใช้ซ้ำ (ข) ไฮเปอร์ลิงก์ (เมื่อเหมาะสม) หรือยูอาร์แอลไปยังสำเนาออนไลน์เสถียรอื่นที่เข้าถึงได้อย่างเสรี ซึ่งเข้ากันได้กับสัญญาอนุญาต และให้เครดิตแก่ผู้เขียนในแบบที่เทียบเท่ากับเครดิตที่ให้มายังเว็บไซต์นี้ หรือ (ค) รายการผู้เขียนทุกคน (ซึ่งอาจกรองให้ไม่รวมผู้ร่วมเขียนเล็กน้อยมากหรือไม่เกี่ยวข้อง) ข้อความจากแหล่งข้อมูลภายนอกอาจแนบข้อกำหนดการแสดงที่มาเพิ่มเติมแก่งาน ซึ่งควรชี้บนหน้าของบทความหรือในหน้าพูดคุย ตัวอย่างเช่น หน้านั้นอาจมีป้ายหรือประกาศอื่นบ่งชี้ว่า เนื้อหาบางส่วนหรือทั้งหมดเดิมเคยตีพิมพ์ที่อื่นมาก่อน เมื่อประกาศนั้นมองเห็นได้ในหน้า โดยทั่วไปผู้ใช้ซ้ำควรคงไว้
- กอปปีเลฟต์/อนุญาตแบบเดียวกัน
- หากคุณดัดแปรหรือเพิ่มจากหน้าที่คุณใช้ซ้ำ คุณต้องให้สัญญาอนุญาตภายใต้สัญญาอนุญาตครีเอทีฟคอมมอนส์แบบแสดงที่มา-อนุญาตแบบเดียวกัน 3.0 หรือใหม่กว่า
- บ่งชี้การเปลี่ยนแปลง
- หากคุณดัดแปรหรือเพิ่ม คุณต้องระบุในรูปแบบที่สมเหตุสมผลว่า ผลงานดั้งเดิมถูกดัดแปร ตัวอย่างเช่น หากคุณกำลังใช้ซ้ำหน้าในวิกิ การบ่งชี้นี้ไปยังประวัติของหน้าก็ถือว่าเพียงพอ
- ประกาศสัญญาอนุญาต
- แต่ละสำเนาหรือรุ่นดัดแปรที่คุณแจกจ่าย ต้องรวมประกาศสัญญาอนุญาตที่แถลงว่า ผลงานเผยแพร่ภายใต้ CC-BY-SA และ (ก) ไฮเปอร์ลิงก์หรือยูอาร์แอลไปยังข้อความของสัญญาอนุญาต หรือ (ข) สำเนาของสัญญาอนุญาต อย่างใดอย่างหนึ่ง ในกรณีนี้ ยูอาร์แอลที่เหมาะสมคือ http://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0/
คำถามที่ถามบ่อย [แก้]
เราเพิ่มเนื้อหาที่มาจากที่อื่นลงในวิกิพีเดียได้หรือไม่ [แก้]
โดยปกติแล้ว ไม่ได้ ซึ่งเนื้อหาส่วนใหญ่ที่อยู่ตามเว็บไซต์ หรือหนังสือต่างๆมักเป็นเนื้อหาที่สงวนลิขสิทธิ์ ซึ่งแม้ว่าไม่มีประกาศแจ้งลิขสิทธิ์ ไม่ได้หมายความว่าเนื้อหานั้นเป็นสาธารณสมบัติ โดยมีบางกรณีที่สามารถนำมาใช้ได้ หากผู้เขียนอนุญาตให้ใช้เนื้อหาภายใต้สัญญาอนุญาตที่เหมาะสม โดยหากยังต้องการเขียนเนื้อหาที่สงวนลิขสิทธิ์นั้น ให้ศึกษาวิกิพีเดีย:เขียนงานอย่างไรไม่ละเมิดลิขสิทธิ์
ต้องทำอะไรบ้างหากนำเนื้อหาในวิกิพีเดียไปใช้ [แก้]
เนื้อหาในวิกิพีเดีย ยกเว้นข้อความที่อ้างอิงมานั้น อยู่ภายใต้สัญญาอนุญาต CC-BY-SA และ GFDL ซึ่งนำไปใช้ได้หากเนื้องานของคุณนั้นอยู่ภายใต้สัญญาอนุญาตเดียวกัน ซึ่งรวมทั้งหมายความว่าคุณควรระบุถึงผู้เขียน รวมถึงอนุญาตให้ผู้อื่นนำเนื้อหาของคุณไปใช้ได้โดยไม่เสียค่าใช้จ่าย แต่ถ้าหากงานของคุณนั้นไม่สามารถอยู่ภายใต้สัญญาอนุญาตดังกล่าว การอ้างอิงจากบทความวิกิพีเดียนั้นสามารถทำได้ ภายใต้การใช้งานโดยชอบธรรม อย่างไรก็ตามรูปภาพที่ใช้ในบทความวิกิพีเดียอาจมีสัญญาอนุญาตที่แตกต่างกัน คุณสามารถคลิกที่ภาพและดูคำอธิบายลิขสิทธิ์ของแต่ละภาพได้
การคัดลอกข้อความไปลงในบล็อกส่วนตัว เว็บบอร์ด หรือเว็บไซต์อื่น [แก้]
วิกิพีเดียเปิดเสรีให้ทุกคนสามารถนำไปใช้ได้ทันทีโดยไม่ต้องทำเรื่องขอ อย่างไรก็ตามตามสัญญาอนุญาต CC-BY-SA และ GFDL แล้วหากคุณนำไปใช้ในบล็อกส่วนตัวหรือเว็บบอร์ด คุณต้องเขียนข้อความและทำลิงก์ดังต่อไปนี้
- บอกที่มา และทำลิงก์กลับมาที่วิกิพีเดียในหน้าที่มีการนำไปใช้ โดยลิงก์กลับมาที่ตัวบทความที่คุณคัดลอกไป ไม่ใช่ลิงก์กลับมาเฉพาะเว็บ
- เขียนอธิบายเพิ่มเติมในลักษณะว่า ข้อมูลนี้อนุญาตให้ผู้อื่นนำไปคัดลอกต่อโดยเสรีเช่นกันตามสัญญาอนุญาต CC-BY-SA และ GFDL
สังเกตอย่างไรว่าบทความใดอาจละเมิดลิขสิทธิ์ [แก้]
การละเมิดลิขสิทธิ์ที่พบบ่อย มักจะมีจุดที่สังเกตได้ดังต่อไปนี้
- ผู้ให้ข้อมูลไม่ได้สมัครสมาชิก ซึ่งแสดงเป็นหมายเลขไอพี หรือผู้ใช้ที่เพิ่งสมัครใหม่ไม่นาน ผู้ใช้กลุ่มนี้มีแนวโน้มสูงว่าจะเป็นผู้เยี่ยมชมขาจรซึ่งอาจยังไม่ทราบถึงนโยบายวิกิพีเดีย
- เพิ่มเนื้อหาจำนวนมากในคราวเดียว หรือการจัดรูปแบบไม่เป็นวิกิ เพราะบ่อยครั้งที่ผู้ให้ข้อมูลใช้วิธี copy-paste จึงทำให้เนื้อหาไม่อยู่ในรูปแบบมาตรฐาน
- การเชื่อมโยงไปยังเว็บไซต์ภายนอกโดยเชื่อว่าเป็นการให้เครดิต กรณีนี้สามารถตรวจสอบได้ง่ายว่าข้อความเหมือนกันหรือคล้ายกันมากหรือไม่ ถ้าแหล่งข้อมูลนั้นไม่ได้เป็น CC-BY-SA และ GFDL หรือไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของลิขสิทธิ์ ก็อาจเป็นการละเมิดได้
- พบเนื้อหาที่เหมือนกันบนเสิร์ชเอนจิน แสดงว่ามีเว็บไซต์อื่นที่มีข้อมูลเดียวกันนี้จึงอาจละเมิดลิขสิทธิ์ แต่กรุณาพิจารณาด้วยว่าเว็บไซต์นั้นไม่ได้คัดลอกมาจากวิกิพีเดียอีกต่อหนึ่ง (ดูจากวันที่สร้างถ้ามี)
- ใช้เว็บจำพวก Wayback Machine เช่น http://web.archive.org ในการค้นหาเว็บที่ต้องสงสัยว่าเป็นแหล่งต้นฉบับ เพราะจะมีการระบุวันที่ไว้อย่างชัดเจน และสามารถใช้กับเว็บที่ชณะนี้ล่มไปแล้วได้ด้วย
- ใช้เครื่องมือ http://toolserver.org/~earwig/copyvios?lang=th&project=wikipedia
หากไม่แน่ใจว่าบทความนั้นละเมิดลิขสิทธิ์หรือไม่ ให้ติดป้าย {{ตรวจลิขสิทธิ์}} ไว้ที่ส่วนหัวของบทความ เพื่อแจ้งให้คนอื่นๆ ทราบและช่วยกันตรวจสอบ บทความที่แจ้งจะมีรายชื่อรวมกันอยู่ที่ หมวดหมู่:บทความที่รอการตรวจลิขสิทธิ์
ควรทำอย่างไรหากพบการละเมิดลิขสิทธิ์ในวิกิพีเดีย [แก้]
เราเคร่งครัดในเรื่องลิขสิทธิ์ โดยพยายามย้ายเนื้อหาที่ละเมิดลิขสิทธิ์ออกจากวิกิพีเดีย แต่อาจไม่พบเจอทุกครั้ง คุณสามารถช่วยเราได้ และแจ้งได้ที่โต๊ะเลขา พร้อมระบุแหล่งที่ละเมิดลิขสิทธิ์ หรือแจ้งด้วยการใช้ แม่แบบ:ละเมิดลิขสิทธิ์ ที่หน้าบทความ บทความที่ถูกแจ้งละเมิดลิขสิทธิ์จะถูกรวบรวมไว้ที่ วิกิพีเดีย:ปัญหาลิขสิทธิ์
สำหรับข้อความที่แทรกหรือเพิ่มใหม่เข้าไปในบทความที่มีอยู่แล้ว ถ้าหากละเมิดลิขสิทธิ์ สามารถลบส่วนนั้นออกได้ทันที หรือย้ายไปไว้ที่หน้าพูดคุยแล้วอธิบายว่าละเมิดจากแหล่งใด เนื่องจากเนื้อหาที่มีอยู่เดิมนั้นไม่ได้ละเมิด
ใครเป็นเจ้าของลิขสิทธิ์งานเขียนในวิกิพีเดีย [แก้]
ทุกคนที่นำงานเขียนมาลงไว้ในวิกิพีเดีย เป็นการตกลงยินยอมที่จะเผยแพร่ผลงานนั้น ภายใต้สัญญาอนุญาต (การให้ใช้สิทธิในผลงานอันมีลิขสิทธิ์) แบบ CC-BY-SA และ GFDL ซึ่งหมายความว่าใครสามารถนำไปใช้ก็ได้ แต่มีเงื่อนไขว่า คนที่เอาไปใช้ต้องให้สิทธิภายใต้ CC-BY-SA และ GFDL ต่อคนอื่นต่อไป ซึ่งทำให้คนใช้ต่อไป ต้องแบ่งปันให้คนอื่นต่อๆ ไป ซึ่งสัญญาอนุญาตรูปแบบนี้จะทำให้เกิดการแบ่งปันข้อมูลอย่างสมบูรณ์ โดยอาจกล่าวได้ว่าทุกคนจะได้รับสิทธิภายใต้ CC-BY-SA และ GFDL โดยเท่าเทียมกัน.
ทั้งนี้ ลิขสิทธิ์ต่างๆ ของผลงานในวิกิพีเดีย (เฉพาะในส่วนที่ผู้เขียนได้สร้างสรรค์ขึ้นด้วยตนเอง) ยังคงตกเป็นของผู้สร้างสรรค์งานแต่เพียงผู้เดียว ภายใต้ความคุ้มครองของกฎหมายลิขสิทธิ์
การประกาศให้ใช้สัญญาอนุญาต CC-BY-SA และ GFDL นี้, จะไม่มีผลทำให้ ผู้สร้างสรรค์สูญเสียความเป็นเจ้าของลิขสิทธิ์ในผลงานของตนเองแต่อย่างใด, โดย เจ้าของผลงาน จะยังคงมีสิทธิที่จะนำงานในส่วนของตนไปเผยแพร่ ภายใต้สัญญาอนุญาต แบบอื่นๆ ในรูปแบบใดก็ได้ เท่าที่ กฎหมายรับรอง การประกาศสัญญาอนุญาต CC-BY-SA และ GFDL นี้, เป็นเพียงการที่เจ้าของผลงาน อนุญาต ให้ผู้อื่น ใช้สอย/ดัดแปลงแก้ไข/เผยแพร่ ผลงานนี้ได้ ภายใต้เงื่อนไขของ CC-BY-SA และ GFDL เท่านั้น (ทั้งนี้ เจ้าของผลงาน ไม่สามารถที่จะเรียกคืนหรือ ยกเลิก สัญญาอนุญาต CC-BY-SA และ GFDL ในผลงานที่ประกาศออกไปแล้วได้)
