ภาษาพัชโต

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
(เปลี่ยนทางจาก ภาษาพาชตู)
พัชโต
پښتو, pax̌tō
ออกเสียง [ˈpəʂt̪oː, ˈpəçt̪oː, ˈpʊxt̪oː]
ภาษาแม่ใน ประเทศอัฟกานิสถาน, ประเทศปากีสถาน
ภูมิภาค ประเทศอัฟกานิสถาน: ทางใต้และตะวันออก และบางแคว้นทางเหนือ; ประเทศปากีสถาน: แคว้นทางตะวันตก
จำนวนผู้พูด ประมาณ 40 ล้านคน[1]  (2550)
ตระกูลภาษา
สถานภาพทางการ
ภาษาทางการ ประเทศอัฟกานิสถาน
รหัสภาษา
ISO 639-1 ps
ISO 639-2 pus
ISO 639-3 มีหลากหลาย:
pus — ภาษาพัชโตทั่วไป
pst — ภาษาพัชโตกลาง
pbu — ภาษาพัชโตเหนือ
pbt — ภาษาพัชโตใต้

ภาษาพัชโต (อังกฤษ: Pashto, Pashtoe, Pushto, Pukhto; พัชโต: پښتو, pax̌tō) หรือ ภาษาปุกโต[2] หรือเรียกในเชิงประวัติศาสตร์ว่า ภาษาอัฟกัน[3] (Afghani; افغاني, afğānī) และ ภาษาปาทาน[4] (Pathani) เป็นภาษาแม่ของชาวปาทาน (Pashtun) ซึ่งอาศัยอยู่ในประเทศอัฟกานิสถานและแคว้นทางตะวันตกของประเทศปากีสถาน

ไวยากรณ์[แก้]

ภาษาพัชโตเรียงประโยคแบบประธาน-กรรม-กริยา คำคุณศัพท์มาก่อนคำนาม นามและคำคุณศัพท์ผันตามเพศ (ชาย/หญิง) จำนวน (เอกพจน์/พหูพจน์) และการก (กรรมตรง/กรรมรอง) การกกรรมตรงใช้กับประธาน และกรรมที่ถูกกระทำโดยตรงในปัจจุบัน การกกรรมรองมักใช้ตามหลังบุพบทและใชในอดีตสำหรับประธานของสกรรมกิริยา ไม่มีคำนำหน้านามที่ชี้เฉพาะ แต่แทนที่ด้วยคำว่า นี่/นั่น ระบบของคำกริยาซับซ้อนมาก มีกาลต่าง ๆ มากมาย ได้แก่ ปัจจุบันกาลธรรมดา มีเงื่อนไขหรือสมมติ อดีตกาลธรรมดา อดีตกาลกำลังกระทำ ปัจจุบันกาลสมบูรณ์ ภาษาพัชโตเป็นภาษาประเภทสัมพันธการก

ภาษาพัชโตเป็นภาษากลุ่มอินโด-ยุโรเปียน คำศัพท์ส่วนใหญ่จึงมีกำเนิดเกี่ยวข้องกับภาษาใกล้เคียง หลังจากศาสนาอิสลามเข้ามาสู่อัฟกานิสถาน ทำให้ภาษาพัชโตได้รับอิทธิพลรวมทั้งคำยืมจากภาษาอาหรับและภาษาเปอร์เซีย

หลังจากเปลี่ยนมานับถือศาสนาอิสลาม ภาษาพัชโตเขียนด้วยอักษรเปอร์เซีย-อาหรับ ในปัจจุบัน โดยเฉพาะในอินเทอร์เน็ต มีการใช้อักษรละตินขียนภาษาพัชโตมากขึ้น ภาษาพัชโตมีอักษรหลายตัวที่ไม่มีในอักรเปอร์เซียอาหรับ เช่นเสียงม้วนลิ้นของ t, d, r, n จะใช้อักษรอาหรับมาตรฐาน ت د ر และ ن รวมกับพันดิกอยู่ข้างใต้ซึ่งคล้ายวงกลมเล็กๆ และยังมีอักษร ge และ xin ซึ่งใช้อักษรอาหรับมาตรฐาน ر และ س เติมจุดทั้งข้างบนและข้างล่าง

อ้างอิง[แก้]

  1. Nationalencyklopedin "Världens 100 största språk 2007" The World's 100 Largest Languages in 2007 (39 million)
  2. ไทยมุสลิม
  3. John Leyden, Esq., M.D. and William Erskine, Esq., ed. (1921). "Events Of The Year 910 (1525)". Memoirs of Babur. Packard Humanities Institute. p. 5. สืบค้นเมื่อ 2012-01-10. "To the south is Afghanistān. There are eleven or twelve different languages spoken in Kābul: Arabic, Persian, Tūrki, Moghuli, Hindi, Afghani, Pashāi, Parāchi, Geberi, Bereki, and Lamghāni." 
  4. India. Office of the Registrar General (1961). Census of India, 1961: Gujarat. Manager of Publications. pp. 142, 166, 177. 
วิกิพีเดีย
วิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี ในภาษาพัชโต