ดาวซิริอุส

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี

**Sirius A / B**
ข้อมูลสังเกตการณ์ Epoch J2000.0 Equinox J2000.0 (ICRS)
ตำแหน่งของดาวซิริอุส ในกลุ่มดาวสุนัขใหญ่
กลุ่มดาว	สุนัขใหญ่
ไรต์แอสเซนชัน	06^h 45^m 08.9173^s^[1]^[2]
เดคลิเนชัน	−16° 42′ 58.017″^[1]^[2]
โชติมาตรปรากฏ (V)	−1.47 (A)^[1] / 8.30 (B)^[3]
คุณสมบัติ
ชนิดสเปกตรัม	A1V (A)^[1] / DA2 (B)^[3]
ดัชนีสี U-B	−0.05 (A)^[4] / −1.04 (B)^[3]
ดัชนีสี B-V	0.01 (A)^[1] / −0.03 (B)^[3]
มาตรดาราศาสตร์
ความเร็วแนวเล็ง (R_v)	−7.6^[1] km/s
การเคลื่อนที่เฉพาะ (μ)	RA: −546.05^[1]^[2] mas/yr Dec.: −1223.14^[1]^[2] mas/yr
พารัลแลกซ์ (π)	379.21 ± 1.58^[1] mas
ระยะทาง	8.6 ± 0.04 ly (2.64 ± 0.01 pc)
โชติมาตรสัมบูรณ์ (M_V)	1.42 (A)^[5] / 11.18 (B)^[3]
วงโคจร^[6]
ดาวสมาชิก	α CMa B
รอบการโคจร (P)	50.09 ปี
ค่ากึ่งแกนเอก (a)	7.56"
ความเยื้องศูนย์กลาง (e)	0.592
ความเอียง (i)	136.5°
ลองจิจูดของจุดโหนด (Ω)	44.6°
จุดปลายระยะทางวงโคจร epoch (T)	1894.13
ระยะมุมจุดใกล้ศูนย์กลางที่สุด (ω) (secondary)	147.3°
รายละเอียด

มวล	2.02^[7] (A) / 0.978^[7] (B) M_☉
รัศมี	1.711^[7] (A) / 0.0084 ± 3%^[8] (B) R_☉
แรงโน้มถ่วงที่พื้นผิว (log g)	4.33^[9] (A)/8.57^[8] (B)
ความส่องสว่าง	25.4^[7] (A) / 0.026^[10] (B) L_☉
อุณหภูมิ	9,940^[9] (A) / 25,200^[7] (B) K
ค่าความเป็นโลหะ	[Fe/H] =0.50^[11] (A)
การหมุนตัว	16 km/s^[12] (A)
อายุ	2-3 × 10⁸^[7] ปี

ชื่ออื่น
System: α Canis Majoris, α CMa, 9 Canis Majoris, 9 CMa, HD 48915, HR 2491, BD -16°1591, GCTP 1577.00 A/B, GJ 244 A/B, LHS 219, ADS 5423, LTT 2638, HIP 32349. B: EGGR 49, WD 0642-166.^[1]^[13]^[14]

ดาวซิริอุส (Sirius) มีชื่อเรียกอีกชื่อหนึ่งในภาษาไทยว่า ดาวโจร เป็นดาวฤกษ์ที่สว่างที่สุดในตอนกลางคืนและสามารถมองเห็นได้ด้วยตาเปล่า มีค่าระดับความสว่างอยู่ที่ -1.47 ซึ่งสว่างเกือบเป็นสองเท่าของดาวคาโนปัส ดาวฤกษ์ที่สว่างเป็นอันดับสอง ชื่อ ซิริอุส มาจากภาษากรีกโบราณว่า Σείριος มีชื่อตามระบบเบเยอร์ว่า อัลฟา คานิส เมเจอริส (α Canis Majoris หรือ α CMa) ความจริงดาวที่เรามองเห็นด้วยตาเปล่าว่าเป็นดาวดวงเดียวนั้นเป็นระบบดาวคู่ ประกอบด้วยดาวสีขาวในลำดับหลัก (Main Sequence) ประเภท A1V ชื่อว่า ซิริอุสเอ (Sirius A) กับดาวแคระขาวสีจางๆ ในประเภท DA2 ชื่อว่า ซิริอุสบี (Sirius B)

การที่ดาวซิริอุสเป็นดาวที่สว่างที่สุด นอกจากความสามารถในการส่องสว่างของมันเองแล้ว มันยังอยู่ใกล้ดวงอาทิตย์ของเรามาก คือห่างไปเพียง 206 พาร์เซก (ประมาณ 8.6 ปีแสง) ระบบดาวซิริอุสถือว่าเป็นระบบดาวเพื่อนบ้านที่ใกล้ที่สุดกลุ่มหนึ่ง ดาวซิริอุสเอมีมวลประมาณ 2 เท่าของดวงอาทิตย์ และมีค่าความสว่างสัมบูรณ์ เท่ากับ 1.42 หรือคิดเป็น 25 เท่าของความสว่างของดวงอาทิตย์^[15] แต่มันก็ยังมีความสว่างต่ำกว่าดาวฤกษ์สว่างดวงอื่น เช่น คาโนปัส หรือ ไรเจล ระบบดาวซิริอุสมีอายุเก่าแก่ราว 200-300 ล้านปี^[15] แต่เดิมประกอบด้วยดาวสีน้ำเงินสว่างสองดวง ดวงที่มีมวลมากกว่าคือ ซิริอุสบี เผาผลาญเชื้อเพลิงจนหมดและกลายเป็นดาวแดงยักษ์ ก่อนจะหดตัวลงและกลายเป็นดาวแคระขาวเช่นในปัจจุบันตั้งแต่เมื่อ 120 ล้านปีที่แล้ว^[15]

ดาวซิริอุสเป็นที่รู้จักกันทั่วไปในอีกชื่อหนึ่งว่า ดาวสุนัขใหญ่ (Dog Star) สื่อถึงชื่อกลุ่มดาวที่มันสังกัดอยู่ คือ Canis Major (ภาษาละติน แปลว่า สุนัขใหญ่)^[16] เป็นดาวที่มีเรื่องเล่าตำนานและนิทานพื้นบ้านเกี่ยวข้องมากมายยิ่งกว่าดาวฤกษ์อื่นๆ นอกเหนือจากดวงอาทิตย์ การปรากฏของดาวซิริอุสที่ขอบฟ้ายามรุ่งสาง เป็นสัญลักษณ์บอกฤดูน้ำหลากของแม่น้ำไนล์ในอียิปต์โบราณ และเป็นวันสำคัญคือ "วันสุนัข" ในฤดูร้อนของกรีกโบราณ ส่วนชาวอาหรับเผ่าคุซาอะหฺก่อนอิสลามกาลก็ได้สักการะบูชาดวงดวงนี้ โดยเรียกว่า อัชชิอฺรอ ส่วนชาวโพลีนิเชียนใช้ในการระบุการเข้าสู่ฤดูหนาว ทั้งยังเป็นดาวสำคัญที่ใช้นำทางสำหรับการเดินทางในมหาสมุทรแปซิฟิก

[แก้] อ้างอิง

คอมมอนส์ มีภาพและสื่ออื่นๆ เกี่ยวกับ:
ดาวซิริอุส

^ ^1.0 ^1.1 ^1.2 ^1.3 ^1.4 ^1.5 ^1.6 ^1.7 ^1.8 ^1.9 Database entry for Sirius A, SIMBAD. Accessed online October 20, 2007.
^ ^2.0 ^2.1 ^2.2 ^2.3 Astrometric data, mirrored by SIMBAD from the Hipparcos catalogue, pertains to the center of mass of the Sirius system. See §2.3.4, Volume 1, The Hipparcos and Tycho Catalogues, European Space Agency, 1997, and the entry for Sirius in the Hipparcos catalogue (CDS ID I/239.)
^ ^3.0 ^3.1 ^3.2 ^3.3 ^3.4 Entry for WD 0642-166, A Catalogue of Spectroscopically Identified White Dwarfs (August 2006 version), G. P. McCook and E. M. Sion (CDS ID III/235A.)
^ Entry for HR 2491, Bright Star Catalogue, 5th Revised Ed. (Preliminary Version), D. Hoffleit and W. H. Warren, Jr., 1991. (CDS ID V/50.)
^ For apparent magnitude m and parallax π, the absolute magnitude M_v of Sirius A is given by:

$\begin{smallmatrix}M_v\ =\ m + 5 (\log_{10} {\pi} + 1)\ =\ -1.47 + 5 (\log_{10}{0.37921} + 1)\ =\ 1.42\end{smallmatrix}$

See: Tayler, Roger John (1994). The Stars: Their Structure and Evolution. Cambridge University Press, 16. ISBN 0521458854.
^ Gatewood, G. D.; Gatewood, C. V. (1978). "A study of Sirius". The Astrophysical Journal 225: 191–197. doi:10.1086/156480 (p. 195.)
^ ^7.0 ^7.1 ^7.2 ^7.3 ^7.4 ^7.5 Liebert, J.; Young, P. A.; Arnett, D.; Holberg, J. B.; Williams, K. A. (2005). "The Age and Progenitor Mass of Sirius B". The Astrophysical Journal 630 (1): L69–L72. doi:10.1086/462419
^ ^8.0 ^8.1 Holberg, J. B.; Barstow, M. A.; Bruhweiler, F. C.; Cruise, A. M.; Penny, A. J. (1998). "Sirius B: A New, More Accurate View". The Astrophysical Journal 497: 935–942. doi:10.1086/305489
^ ^9.0 ^9.1 Adelman, Saul J. (July 8-13, 2004). "The Physical Properties of normal A stars". Proceedings of the International Astronomical Union: 1-11, Poprad, Slovakia: Cambridge University Press. เรียกข้อมูลวันที่ 2007-07-03
^ From L=4πR²σT_eff⁴. See: Tayler, Roger John (1994). The Stars: Their Structure and Evolution. Cambridge University Press, 16. ISBN 0521458854.
^ Qiu, H. M.; Zhao, G.; Chen, Y. Q.; Li, Z. W. (2001). "The Abundance Patterns of Sirius and Vega". The Astrophysical Journal, 548: 953–965. doi:10.1086/319000. เรียกข้อมูลวันที่ 2007-10-20
^ Kervella, P.; Thevenin, F.; Morel, P.; Borde, P.; Di Folco, E. (2003). "The interferometric diameter and internal structure of Sirius A". Astronomy and Astrophysics 407: 681–688. doi:10.1051/0004-6361:20030994. เรียกข้อมูลวันที่ 2007-11-25
^ Database entry for Sirius B, SIMBAD. Accessed on line October 23, 2007.
^ General Catalogue of Trigonometric Stellar Parallaxes, Fourth Edition, W. F. van Altena, J. T. Lee, and E. D. Hoffleit, Yale University Observatory, 1995. (CDS ID I/238A.)
^ ^15.0 ^15.1 ^15.2 Liebert, J.; Young, P. A.; Arnett, D.; Holberg, J. B.; Williams, K. A. (2005). "The Age and Progenitor Mass of Sirius B". The Astrophysical Journal 630 (1): L69-L72.
^ Richard Hinckley Allen (1899). Star-names and Their Meanings. New York: G. E. Stechert, 117.

ดาวซิริอุส เป็นบทความเกี่ยวกับ ดาราศาสตร์ หรือ จักรวาลวิทยา ที่ยังไม่สมบูรณ์ ต้องการตรวจสอบ เพิ่มเนื้อหาหรือเพิ่มแหล่งอ้างอิง คุณสามารถช่วยเพิ่มเติมหรือแก้ไข เพื่อให้สมบูรณ์มากขึ้น
ข้อมูลเกี่ยวกับ ดาวซิริอุส ในภาษาอื่น อาจสามารถหาอ่านได้จากเมนู ภาษาอื่น ด้านซ้ายมือ หรือ ดูเพิ่มที่ สถานีย่อย:ดาราศาสตร์

[simbada-0] 1.0 ^1.1 ^1.2 ^1.3 ^1.4 ^1.5 ^1.6 ^1.7 ^1.8 ^1.9 Database entry for Sirius A, SIMBAD. Accessed online October 20, 2007.

[cg-1] 2.0 ^2.1 ^2.2 ^2.3 Astrometric data, mirrored by SIMBAD from the Hipparcos catalogue, pertains to the center of mass of the Sirius system. See §2.3.4, Volume 1, The Hipparcos and Tycho Catalogues, European Space Agency, 1997, and the entry for Sirius in the Hipparcos catalogue (CDS ID I/239.)

[wd42166-2] 3.0 ^3.1 ^3.2 ^3.3 ^3.4 Entry for WD 0642-166, A Catalogue of Spectroscopically Identified White Dwarfs (August 2006 version), G. P. McCook and E. M. Sion (CDS ID III/235A.)

[hr2491-3] Entry for HR 2491, Bright Star Catalogue, 5th Revised Ed. (Preliminary Version), D. Hoffleit and W. H. Warren, Jr., 1991. (CDS ID V/50.)

[co-4] For apparent magnitude m and parallax π, the absolute magnitude M_v of Sirius A is given by:

$\begin{smallmatrix}M_v\ =\ m + 5 (\log_{10} {\pi} + 1)\ =\ -1.47 + 5 (\log_{10}{0.37921} + 1)\ =\ 1.42\end{smallmatrix}$

See: Tayler, Roger John (1994). The Stars: Their Structure and Evolution. Cambridge University Press, 16. ISBN 0521458854.

[gatewood-5] Gatewood, G. D.; Gatewood, C. V. (1978). "A study of Sirius". The Astrophysical Journal 225: 191–197. doi:10.1086/156480 (p. 195.)

[apj_630-6] 7.0 ^7.1 ^7.2 ^7.3 ^7.4 ^7.5 Liebert, J.; Young, P. A.; Arnett, D.; Holberg, J. B.; Williams, K. A. (2005). "The Age and Progenitor Mass of Sirius B". The Astrophysical Journal 630 (1): L69–L72. doi:10.1086/462419

[apj_497-7] 8.0 ^8.1 Holberg, J. B.; Barstow, M. A.; Bruhweiler, F. C.; Cruise, A. M.; Penny, A. J. (1998). "Sirius B: A New, More Accurate View". The Astrophysical Journal 497: 935–942. doi:10.1086/305489

[iau224-8] 9.0 ^9.1 Adelman, Saul J. (July 8-13, 2004). "The Physical Properties of normal A stars". Proceedings of the International Astronomical Union: 1-11, Poprad, Slovakia: Cambridge University Press. เรียกข้อมูลวันที่ 2007-07-03

[9] From L=4πR²σT_eff⁴. See: Tayler, Roger John (1994). The Stars: Their Structure and Evolution. Cambridge University Press, 16. ISBN 0521458854.

[apj548-10] Qiu, H. M.; Zhao, G.; Chen, Y. Q.; Li, Z. W. (2001). "The Abundance Patterns of Sirius and Vega". The Astrophysical Journal, 548: 953–965. doi:10.1086/319000. เรียกข้อมูลวันที่ 2007-10-20

[aaa407-11] Kervella, P.; Thevenin, F.; Morel, P.; Borde, P.; Di Folco, E. (2003). "The interferometric diameter and internal structure of Sirius A". Astronomy and Astrophysics 407: 681–688. doi:10.1051/0004-6361:20030994. เรียกข้อมูลวันที่ 2007-11-25

[12] Database entry for Sirius B, SIMBAD. Accessed on line October 23, 2007.

[13] General Catalogue of Trigonometric Stellar Parallaxes, Fourth Edition, W. F. van Altena, J. T. Lee, and E. D. Hoffleit, Yale University Observatory, 1995. (CDS ID I/238A.)

[age-14] 15.0 ^15.1 ^15.2 Liebert, J.; Young, P. A.; Arnett, D.; Holberg, J. B.; Williams, K. A. (2005). "The Age and Progenitor Mass of Sirius B". The Astrophysical Journal 630 (1): L69-L72.

[15] Richard Hinckley Allen (1899). Star-names and Their Meanings. New York: G. E. Stechert, 117.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]

[11]

[12]

[13]

[14]

[15]

[16]

ดาวซิริอุส

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี

[แก้] อ้างอิง

ดู

เครื่องมือส่วนตัว

ป้ายบอกทาง

สืบค้น

มีส่วนร่วม

เครื่องมือ

ภาษาอื่น