ชีวกโกมารภัจจ์

ชีวกโกมารภัจจ์
ข้อมูลทั่วไป
ชื่อเดิม:	ชีวกโกมารภัจจ์
พระนามอื่น:	ชีวกโกมารภัจจ์
สถานที่ประสูติ:	กรุงราชคฤห์
ตำแหน่ง:	แพทย์ประจำพระพุทธเจ้า
เอตทัคคะ:	ผู้เป็นที่รักของปวงชน
อาจารย์:	พระอาจารย์แห่งกรุงตักสิลา
สถานะเดิม
ชาวเมือง:	ราชคฤห์
นามพระบิดา:	พระเจ้าอภัยราชกุมาร
นามพระมารดา:	นางสาลวดี
วรรณะเดิม:	กษัตริย์
ราชวงศ์:	หารยังกะ
การศึกษา:	วิชาแพทย์
อาชีพ:	แพทย์, หมอ
สถานที่รำลึก
ชื่อสถานที่:	ชีวกัมพวัน โรงพยาบาลแห่งแรกของโลก

หมอชีวกโกมารภัจจ์ เป็นบุตรของนางสาลวดี นครโสเภณีประจำเมืองราชคฤห์ แคว้นมคธ ในสมัยนั้นตำแหน่งนี้มีเกียรติยศต่างจากในสมัยนี้ นางสาลวดีตั้งครรภ์โดยบังเอิญ

เมื่อคลอดบุตรชายออกมาจึงสั่งให้สาวใช้นำไปทิ้ง แต่อภัยราชกุมาร พระราชโอรสของพระเจ้าพิมพิสารไปพบเข้า จึงนำมาเลี้ยงเป็นบุตรบุญธรรม

ชื่อ ชีวก ตั้งขึ้นตามคำกราบทูลตอบคำถามของพระองค์ที่ตรัสถามว่า เด็กยังมีชีวิตอยู่หรือเปล่า มหาดเล็กกราบทูลว่า ยังมีชีวิตอยู่(ชีวโก) ส่วนคำว่า โกมารภัจจ์ แปลว่า กุมารที่ได้รับการเลี้ยงดู หรือ กุมารในราชสำนัก หมายถึง บุตรบุญธรรม นั่นเอง ฉะนั้น ชีวกโกมารภัจจ์ จึงหมายถึง บุตรบุญธรรมที่ยังมีชีวิตอยู่ นั่นเอง

เมื่อเติบโตขึ้นชีวกถูกพวกเด็ก ๆ ในวังล้อเลียนว่า เจ้าลูกไม่มีพ่อ ด้วยความมานะ จึงหนีพระบิดาไปเรียนศิลปวิทยาที่เมืองตักสิลา เพื่อเอาชนะคำดูหมิ่น

วิชาที่เลือกเรียนคือวิชาแพทย์ แต่เนื่องจากไม่มีค่าเล่าเรียน จึงอาสารับใช้พระอาจารย์ เมื่อเรียนอยู่ถึง 7 ปี จึงลาอาจารย์กลับบ้าน ระหว่างทางอาจารย์ให้ไปหาต้นไม้ที่ทำยาไม่ได้

ให้เก็บตัวอย่างมาให้ดู ปรากฏว่ากลับมามือเปล่า เพราะต้นไม้ทุกต้นใช้ทำยาได้ อาจารย์บอกว่าเขาได้เรียนจบแล้ว จึงอนุญาตให้กลับได้

หลังจากกลับเมืองมาแล้ว ได้รักษาพระเจ้าพิมพิสารให้หายขาดจากภคันทลาพาธ (โรคริดสีดวงทวาร) และได้รับการแต่งตั้งให้เป็นหมอหลวง และได้รับพระราชทานสวนมะม่วง

แต่ต่อมาหมอชีวกก็ได้ถวายสวนนี้ให้พระพุทธเจ้าและพระสาวกทั้งหลาย และได้ถวายตัวเป็นแพทย์ประจำพระองค์อีกด้วย

ด้วยความที่เป็นคนบำเพ็ญแต่สิ่งที่ดีงาม ช่วยเหลือผู้เจ็บป่วย ไม่เลือกฐานะ จึงได้รับการยกย่องจากพระพุทธเจ้าว่าเป็นเอตทัคคะ ในด้าน เป็นที่รักของปวงชน

ในวงการแพทย์แผนโบราณในปัจจุบันนี้ ถือว่าหมอชีวกโกมารภัจจ์เป็น บรมครูแห่งการแพทย์แผนโบราณ เป็นที่เคารพของประชาชนทั่วไป

ดูเพิ่ม

• พระโคตมพุทธเจ้า
• พระเจ้าอภัยราชกุมาร
• พระเจ้าพิมพิสาร
• แคว้นมคธ
• ราชคฤห์
• เมืองอุชเชนี
• พระเจ้าจัณฑปัชโชต
• เวสาลี
• เอตทัคคะ
• อุบาสก

แหล่งข้อมูลอื่น

• หมอชีวกโกมารภัจจ์ (ลานธรรมจักร)