จักรพรรดิว่านลี่

สำหรับความหมายอื่น ดูที่ จักรพรรดิเสินจง

จักรพรรดิว่านลี่
พระนามเต็ม	Family name: Zhū (朱) Given name: Yijun (翊鈞)
ระยะครองราชย์	19 กรกฎาคม ค.ศ. 1572 - 18 สิงหาคม ค.ศ. 1620 (&&&&&&&&&&&&&048.&&&&&048 ปี, &&&&&&&&&&&&&030.&&&&&030 วัน)
รัชกาลก่อนหน้า	จักรพรรดิหลงชิ่ง
รัชกาลถัดไป	จักรพรรดิไท่ชาง
วัดประจำรัชกาล	หมิงเฉินจง 明神宗
ข้อมูลส่วนพระองค์
ประสูติ	4 กันยายน ค.ศ. 1563(1563-09-04)
สวรรคต	18 สิงหาคม ค.ศ. 1620 (56 ปี)
พระราชบิดา	จักรพรรดิหลงชิ่ง
พระราชมารดา	จักรพรรดินีเสี่ยวติง

สมเด็จพระจักรพรรดิว่านลี่ (4 กันยายน ค.ศ. 1563 - 18 สิงหาคม ค.ศ. 1620) ทรงประสูติเมื่อวันที่4 กันยายน ค.ศ. 1563 (พ.ศ. 2106) โดยทรงเป็นพระราชโอรสในจักรพรรดิหลงชิ่ง

เหตุการณ์ในรัชสมัย

มงกุฎทองคำของจักรพรรดิว่านลี่

เมื่อพระราชบิดาสวรรคตลงในปี ค.ศ. 1572 (พ.ศ. 2115) องค์ชายจูอี้จุน ขณะนั้นพระชนม์เพียง 9 พรรษา เสด็จขึ้นครองราชย์เป็น จักรพรรดิว่านลี่ อำนาจทั้งหมดจึงตกไปอยู่ที่ไทเฮาเสี่ยวติง พระราชมารดาของพระองค์ ซึ่งได้ให้มหาอำมาตย์จาง จวีเจิ้งเป็นผู้สำเร็จราชการแผ่นดิน และขันทีฝงเป่าขึ้นเป็นมหาขันที โดยให้ทั้งสองถือเป็นพระอาจารย์ของจักรพรรดิว่านลี่

ขณะที่ยังทรงพระเยาว์ พระองค์ทรงเป็นเด็กเฉลียวฉลาดและเป็นที่เชื่อฟังของไทเฮา และเป็นศิษย์ที่ดีของพระอาจารย์ ด้วยการชี้นำของจางจวีเจิ้ง ทำให้แผ่นดินมีความมั่นคงอย่างมาก เงินในท้องพระคลังมีมากมายมหาศาล แต่เมื่อพระองค์ทรงเจริญพระชันษาขึ้น ทรงเริ่มมีการเบื่อหน่ายในราชการแผ่นดิน ทำพระองค์เสเพล สรรหาแต่ความรื่นเริง จนไทเฮาทรงพิโรธถึงกับจะถอดจักรพรรดิว่านลี่ออกจากฮ่องเต้ แต่ด้วยจางจวีเจิ่งและฝงเป่าช่วยทูลแก่ไทเฮา จึงทรงคลายพิโรธลง ตั้งแต่นั้นจักรพรรดิว่านลี่จึงเริ่มมีความไม่พอใจแก่จางจวีเจิ้ง และฝงเป่า ที่พระองค์รู้สึกเหมือนว่ามีอำนาจเหนือพระองค์ ขันทีประจำพระองค์จางจิงได้ยั่วยุพระองค์ให้โค่นกลุ่มอำนาจของจางจวีเจิ้งจนพระองค์ทรงเชื่อ ในช่วงเวลาที่จางจวีเจิ้งป่วยหนัก ได้มีรับสั่งให้หมอหลวงไปดูอาการ แต่ด้วยให้ยาผิดชนิด ทำให้ทรุดหนักลงจนอสัญกรรมในที่สุด ในปีที่ 10 ของรัชกาล

เนื่องด้วยแม้ว่าจางจวีเจิ้งจะถึงแก่อสัญกรรมไป แต่ยังมีมหาขันทีฝงเป่าที่เป็นขันทีของไทเฮา กุมอำนาจฝ่ายในอยู่ และมีอิทธิพลล้นฟ้า ด้วยการคงอยู่ของฝงเป่า ทำให้ยังเป็นที่กังวลพระราชหฤทัย เมื่อสบโอกาส จึงให้จางจิงและมหาอำมาตย์คนใหม่ออกอุบายขอทหารตามหัวเมืองเข้ามาในปักกิ่ง เนื่องจากแม่ทัพในปักกิ่งล้วนรับพระบัญชาของไทเฮาและฝงเป่า ในตองกลางคืนทหารจากหัวเมืองได้เข้าล้อมจวนของมหาขันที มีพระราชโองการให้ปลดมหาขันทีฝงเป่า และย้ายไปดูแลพระราชวังเก่าที่นานกิงแทน ในการนี้ให้จางจิงขึ้นเป็นมหาขันทีแทนฝงเป่า เมื่อสิ้นเสี้ยนหนาม จึงได้รับสั่งให้ประหารคนในตระกูลจางจวีเจิ้งทั้งหมด ด้วยเหตุช่วงเวลาที่รุ่งเรืองในรัชสมัยของพระองค์จึงสิ้นสุดลง และเริ่มเสื่อมนำหมิงสู่การเสื่อมสลาย

ในรัชกาลของพระองค์ได้มีบาทหลวงคณะเยซูอิตเข้ามาที่ต้าหมิง เพื่อเผยแผ่ศาสนา ในรัชกาลของพระองค์ ตรงกับรัชกาลพระเจ้าซอนโจ กษัตริย์องค์ที่ 14 แห่งราชวงศ์โชซอน ได้ส่งทูตเข้ามาขอกำลังทหารไปช่วยรบกับญี่ปุ่น

จักรพรรดิว่านลี่ ทรงสวรรคตลงในปี ค.ศ. 1620 (พ.ศ. 2163) หลังจากครองราชย์ยาวนานถึง 48 ปี พระชนม์ได้ 57 พรรษา องค์ชายจูฉางลั่ว พระราชโอรสองค์โตที่เป็นรัชทายาทจึงขึ้นครองราชย์เป็นจักรพรรดิไท่ชาง

พระบรมวงศานุวงศ์

• ฮองเฮา
  • จักรพรรดินีเสี่ยวต้วน (? - ค.ศ. 1620) ไม่มีพระราชโอรสพระราชธิดาด้วยกัน
  • จักรพรรดินีเสี่ยวจิง (ค.ศ. 1565 - ค.ศ. 1612) พระราชมารดาในจักรพรรดิไท่ชางและพระอัยกีในจักรพรรดิเทียนฉีและจักรพรรดิฉงเจิน

• พระสนม
  • พระสนมเจิ้ง (ค.ศ. 1567? - ค.ศ. 1630)

สมัยก่อนหน้า		จักรพรรดิว่านลี่		สมัยถัดไป
จักรพรรดิหลงชิ่ง‎		จักรพรรดิจีน (พ.ศ. 2115 - พ.ศ. 2163)		จักรพรรดิไท่ชาง