ข้ามไปเนื้อหา

โพลาไรเซชัน

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
โพลาไรเซชันแบบวงกลมบนเส้นยางที่ถูกแปลงเป็นโพลาไรเซชันแบบเส้นตรง

โพลาไรเซชัน (อังกฤษ: Polarization) เป็นคุณสมบัติของคลื่นตามขวางที่ระบุถึงการวางตัวทางเรขาคณิตของการแกว่ง[1][2] ในคลื่นตามขวาง ทิศทางการแกว่งจะตั้งฉากกับทิศทางการเคลื่อนที่ของคลื่น ตัวอย่างหนึ่งของคลื่นตามขวางที่มีโพลาไรซ์คือการสั่นที่เดินทางไปตามสายที่ตึง เช่น สายของกีตาร์ การสั่นอาจเกิดขึ้นในทิศทางแนวตั้ง แนวนอน หรือมุมใด ๆ ที่ตั้งฉากกับสายก็ได้ ในทางตรงกันขวาง คลื่นตามยาว เช่น คลื่นเสียงในของเหลวหรือก๊าซ การกระจัดของอนุภาคในการแกว่งจะอยู่ในทิศทางเดียวกับการแพร่กระจายของคลื่นเสมอ ดังนั้นคลื่นเหล่านี้จึงไม่แสดงคุณสมบัติโพลาไรเซชัน คลื่นตามขวางที่แสดงโพลาไรเซชัน ได้แก่ คลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า เช่น แสง และ คลื่นวิทยุ, คลื่นความโน้มถ่วง, และคลื่นเสียงตามขวางในของแข็ง

คลื่นแม่เหล็กไฟฟ้าเช่นแสง ประกอบด้วยสนามไฟฟ้าและสนามแม่เหล็กที่แกว่งควบคู่กันและตั้งฉากกันเสมอ สถานะที่แตกต่างกันของโพลาไรเซชันจะสอดคล้องกับความสัมพันธ์ที่แตกต่างกันระหว่างทิศทางของสนามและทิศทางการแพร่กระจาย ในโพลาไรเซชันแบบเส้นตรง สนามไฟฟ้าและสนามแม่เหล็กต่างแกว่งในทิศทางเดียวและตั้งฉากกัน ในขณะที่ในโพลาไรเซชันแบบวงกลม หรือแบบรี สนามจะหมุนรอบทิศทางการเดินทางของลำแสงด้วยอัตราคงที่ ซึ่งการหมุนอาจเป็นไปตามกฎมือขวาหรือมือซ้ายก็ได้

แสงจากแหล่งกำเนิดหลายชนิด เช่น ดวงอาทิตย์ เปลวไฟ และหลอดไส้ ประกอบด้วยชุดคลื่นสั้น ๆ ที่มีโพลาไรเซชันผสมกันอย่างเท่ากัน เรียกว่า แสงไม่โพลาไรซ์ แสงโพลาไรซ์สามารถสร้างได้โดยการส่งแสงไม่โพลาไรซ์ผ่าน โพลาไรเซอร์ ซึ่งยอมให้คลื่นที่มีโพลาไรเซชันเพียงแบบเดียวผ่านไปได้ วัสดุทางแสงทั่วไปส่วนใหญ่ไม่ส่งผลต่อโพลาไรเซชันของแสง แต่วัสดุบางชนิดที่มีคุณสมบัติการหักเหคู่, ไดโครอิซึม หรือกิจกรรมทางแสง จะส่งผลต่อแสงแตกต่างกันไปตามโพลาไรเซชันของแสงนั้น ๆ นอกจากนี้แสงยังกลายเป็นแสงโพลาไรซ์บางส่วนเมื่อสะท้อนที่มุมใดมุมหนึ่งจากพื้นผิว

ตามหลักกลศาสตร์ควอนตัม คลื่นแม่เหล็กไฟฟ้าสามารถมองเป็นกระแสของอนุภาคที่เรียกว่า โฟตอน ได้เช่นกัน เมื่อมองในลักษณะนี้ โพลาไรเซชันของคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้าจะถูกกำหนดโดยคุณสมบัติทางกลควอนตัมของโฟตอนที่เรียกว่า สปิน[3] โฟตอนมีสปินที่เป็นไปได้สองแบบ คือ หมุนตามเข็มนาฬิกาหรือทวนเข็มนาฬิกาตามทิศทางการเดินทาง คลื่นโพลาไรซ์แบบวงกลมประกอบด้วยโฟตอนที่มีสปินเพียงแบบเดียว ส่วนคลื่นโพลาไรซ์แบบเส้นตรงประกอบด้วยโฟตอนที่อยู่ในสถานะซ้อนทับกันของโพลาไรซ์แบบวงกลมทั้งซ้ายและขวา

โพลาไรเซชันเป็นพารามิเตอร์ที่สำคัญในวิทยาศาสตร์หลายสาขาที่เกี่ยวข้องกับคลื่นตามขวาง เช่น ทัศนศาสตร์, วิทยาแผ่นดินไหว, วิทยุ และไมโครเวฟ โดยเฉพาะอย่างยิ่งในเทคโนโลยีอย่าง เลเซอร์, โทรคมนาคมผ่านใยนำแสงและไร้สาย รวมถึง เรดาร์

อ้างอิง

[แก้]
  1. Shipman, James (2015). An Introduction to Physical Science, 14th Ed. Cengage Learning. p. 187. ISBN 978-1-305-54467-3.
  2. Muncaster, Roger (1993). A-level Physics. Nelson Thornes. pp. 465–467. ISBN 0-7487-1584-3.
  3. Lipson, Stephen G. (1995). Optical Physics. Cambridge University Press. pp. 125–127. ISBN 978-0-521-43631-1.

แหล่งข้อมูลอื่น

[แก้]