แอนแทรกซ์
| แอนแทรกซ์ | |
|---|---|
 | |
| อาการบนผิวหนังที่เป็น black eschar | |
| สาขาวิชา | โรคติดเชื้อ |
| อาการ | ผิวหนัง: บวมและเกิดผิวตายกรัง ระบบหายใจ: ไข้, เจ็บหน้าอก, หายใจยาก กระเพาะ: คลื่นไส้, อาเจียน, ท้องเสีย, ปวดท้อง เลือด: ไข้, หนอง[1] |
| การตั้งต้น | 1 วัน - 2 เดือนนับจากสัมผัสเชื้อ[1] |
| สาเหตุ | Bacillus anthracis[2] |
| ปัจจัยเสี่ยง | ทำงานกับสัตว์, ท่องเที่ยว, เจ้าหน้าที่ไปรษณีย์, บุคลากรกองทัพ[3] |
| วิธีวินิจฉัย | ตามแอนทิบอดีหรือสารพิษในเบือด, เพาะไมโครบ[4] |
| การป้องกัน | วัคซีนแอนแทรกซ์, ยาปฏิชีวนะ[3][5] |
| การรักษา | ยาปฏิชีวนะ, ยาต้านสารพิษ[6] |
| พยากรณ์โรค | 20–80% เสียชีวิตหากไม่ได้รับการรักษา[5][7] |
| ความชุก | >2,000 กรณีต่อปี[8] |
แอนแทรกซ์[9], โรคกาลี[9][10] หรือ ไข้เลือดดำ[10] (อังกฤษ: Anthrax) เป็นโรคเฉียบพลันซึ่งเกิดจากแบคทีเรีย Bacillus anthracis รูปแบบส่วนใหญ่ของโรครุนแรงถึงขั้นเสียชีวิต และมีผลต่อทั้งมนุษย์และสัตว์อื่น ปัจจุบันมีวัคซีนที่มีประสิทธิภาพต่อแอนแทรกซ์แล้ว และโรคบางรูปแบบสนองดีต่อการรักษาปฏิชีวนะ
เช่นเดียวกับแบคทีเรียอีกหลายชนิดในจีนัสบาซิลลัส Bacillus anthracis สามารถสร้างเอนโดสปอร์พักตัว (มักเรียกสั้น ๆ ว่า "สปอร์" แต่ระวังสับสนกับสปอร์ของฟังไจ) ซึ่งสามารถมีชีวิตอยู่ได้ในสภาพแวดล้อมโหดร้ายเป็นทศวรรษหรือกระทั่งศตวรรษ[11] สปอร์เหล่านี้ถูกพบทั่วทุกทวีปของโลก ยกเว้นแอนตาร์กติกา[12] เมื่อสปอร์ถูกสูดหรือกินเข้าไปในร่างกายสิ่งมีชีวิต หรือสัมผัสกับบาดแผลตรงผิวหนังของโฮสต์ (host) สปอร์เหล่านี้อาจมีปฏิกิริยาและเพิ่มจำนวนอย่างรวดเร็ว
สัตว์เลี้ยงลูกด้วยน้ำนมกินพืชทั้งที่เป็นสัตว์ป่าและสัตว์บ้านพบติดเชื้อแอนแทรกซ์ที่รับสปอร์เข้าทางปากหรือจมูกขณะกำลังกินหญ้า คาดกันว่าการกินเป็นทางที่สัตว์กินพืชติดต่อกับแอนแทรกซ์มากที่สุด สัตว์กินพืชที่อาศัยอยู่ในสภาพแวดล้อมเดียวกันอาจติดเชื้อจากการกินสัตว์ที่ติดเชื้อแล้ว สัตว์ที่ป่วยสามารถแพร่แอนแทรกซ์แก่มนุษย์ ไม่ว่าจะเป็นการติดต่อโดยตรงหรือโดยการบริโภคเนื้อของสัตว์ที่ติดเชื้อ
สปอร์แอนแทรกซ์สามารถผลิตแบบ in vitro (นอกร่างกาย) และใช้เป็นอาวุธชีวภาพได้ แอนแทรกซ์ไม่แพร่โดยตรงจากสัตว์หรือคนที่ติดเชื้อไปยังอีกคนหรือตัวหนึ่ง แต่แพร่โดยสปอร์ สปอร์เหล่านี้สามารถส่งผ่านได้โดยเสื้อผ้าหรือรองเท้า ร่างกายของสัตว์ที่มีแอนแทรกซ์อยู่ในช่วงที่ตายสามารถเป็นแหล่งสปอร์แอนแทรกซ์ได้
สาเหตุ
[แก้]เชื้อแบคทีเรียก่อโรค
[แก้]การสัมผัสเชื้อ
[แก้]ช่องทางการติดเชื้อ
[แก้]เชื้อแอนแทรกซ์สามารถเข้าสู่ร่างกายมนุษย์ได้ผ่านลำไส้ (การกิน) ปอด (การหายใจ) หรือผิวหนัง ซึ่งช่องทางแต่ละช่องทางจะทำให้เกิดอาการของโรคที่แตกต่างกัน แม้โดยทั่วไปแล้วผู้ติดเชื้อจะถูกกักกันแยกโรค แต่โดยปกติเชื้อนี้จะไม่ติดต่อจากคนสู่คน แต่หากผู้ป่วยมีอาการรุนแรงมากถึงขั้นเสียชีวิต ตัวเชื้อแบคทีเรียแอนแทรกซ์อาจเป็นแหล่งของการติดเชื้อได้ ดังนั้นการจัดการร่างจึงต้องมีกระบวนการระมัดระวังเป็นพิเศษ เพื่อไม่ให้เกิดการปนเปื้อนของเชื้อ โรคแอนแทรกซ์ที่ติดผ่านการหายใจหากไม่ได้รับการรักษาจนถึงขั้นแสดงอาการ มักเป็นอันตรายถึงชีวิต
อ้างอิง
[แก้]- 1 2 "Symptoms". CDC. 23 July 2014. เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 11 May 2016. สืบค้นเมื่อ 14 May 2016.
- ↑ "Basic Information What is anthrax?". CDC. 1 September 2015. เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 17 May 2016. สืบค้นเมื่อ 14 May 2016.
- 1 2 "Who Is at Risk". CDC. 1 September 2015. เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 11 May 2016. สืบค้นเมื่อ 14 May 2016.
- ↑ "Diagnosis". CDC. 1 September 2015. เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 11 May 2016. สืบค้นเมื่อ 14 May 2016.
- 1 2 Hendricks KA, Wright ME, Shadomy SV, Bradley JS, Morrow MG, Pavia AT, Rubinstein E, Holty JE, Messonnier NE, Smith TL, Pesik N, Treadwell TA, Bower WA (February 2014). "Centers for Disease Control and Prevention expert panel meetings on prevention and treatment of anthrax in adults". Emerging Infectious Diseases. 20 (2). doi:10.3201/eid2002.130687. PMC 3901462. PMID 24447897.
- ↑ "Treatment". CDC. 14 January 2016. เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 11 May 2016. สืบค้นเมื่อ 14 May 2016.
- ↑ "Anthrax". FDA. 17 June 2015. เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 7 May 2016. สืบค้นเมื่อ 14 May 2016.
- ↑ Anthrax: Global Status. Gideon Informatics Inc. 2016. p. 12. ISBN 9781498808613. เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 10 September 2017.
- 1 2 "แอนแทรกซ์ (Anthrax) (Anthrax)". กรมควบคุมโรค. สืบค้นเมื่อ 30 เมษายน 2025.
- 1 2 "โรคแอนแทรกซ์ ระบาดในจำปาสัก สั่งงดบริโภค ซอยจุ๊ ลาบดิบ". ข่าวสด. 8 มีนาคม 2024. สืบค้นเมื่อ 30 เมษายน 2025.
- ↑ "Crossrail work stopped after human bones found on site". London Evening Standard. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2009-05-15. สืบค้นเมื่อ 2011-09-18.
- ↑ Hudson JA, Daniel RM, Morgan HW (2006). "Acidophilic and thermophilic Bacillus strains from geothermally heated antarctic soil". FEMS Microbiol Lett. 60 (3): 279–282.
{{cite journal}}: CS1 maint: multiple names: authors list (ลิงก์)
แหล่งข้อมูลอื่น
[แก้]- Anthrax เก็บถาวร 2006-11-21 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน, Centers for Disease Control and Prevention (CDC)