เหยา เหวินยฺเหวียน

ในบทความนี้นามสกุลคือ เหยา

เหยา เหวินยฺเหวียน
เกิด	(1931-01-12)12 มกราคม ค.ศ. 1931 จูจี้ เจ้อเจียง สาธารณรัฐจีน
เสียชีวิต	23 ธันวาคม ค.ศ. 2005(2005-12-23) (74 ปี) เซี่ยงไฮ้ สาธารณรัฐประชาชนจีน
อาชีพ	นักการเมือง
มีชื่อเสียงจาก	แก๊งสี่คน
พรรคการเมือง	พรรคคอมมิวนิสต์จีน

เหยา เหวินยฺเหวียน
จีน	姚文元
การถอดเสียง ภาษาจีนมาตรฐาน พินอิน Yáo Wényuán เวด-ไจลส์ Yao2 Wen2-yüan2 IPA [jǎu wə̌nɥɛ̌n]

เหยา เหวินยฺเหวียน (12 มกราคม ค.ศ. 1931 – 23 ธันวาคม ค.ศ. 2005) เป็นนักวิจารณ์วรรณกรรม นักการเมือง และสมาชิกของแก๊งสี่คนในช่วงการปฏิวัติวัฒนธรรมของจีน

ประวัติ

เหยา เหวินยฺเหวียนเกิดในจูจี้ เจ้อเจียง ในครอบครัวปัญญาชน บิดาของเขาคือเหยา เผิงจื่อ (姚蓬子) เป็นนักเขียน นักแปล และนักวิจารณ์ศิลปะ

เขาเริ่มต้นอาชีพในเซี่ยงไฮ้ในฐานะนักวิจารณ์วรรณกรรม ซึ่งที่นั่นเขาเป็นที่รู้จักจากการโจมตีอย่างรุนแรงต่อนักเขียนคนอื่น ๆ เช่นในเดือนมิถุนายน ค.ศ. 1957 ที่โจมตีหนังสือพิมพ์ เหวินฮุ่ยเป้า ตั้งแต่เวลานั้น เขาเริ่มทำงานร่วมกับนักการเมืองฝ่ายซ้ายของเซี่ยงไฮ้อย่างใกล้ชิด รวมถึง จาง ชุนเฉียว หัวหน้ากรมโฆษณาชวนเชื่อของเมือง บทความของเขาเรื่อง "ว่าด้วยงิ้วประวัติศาสตร์ปักกิ่งเรื่องใหม่ 'ไห่รุ่ยถูกปลดจากตำแหน่ง'" (On the New Historical Beijing Opera 'Hai Rui Dismissed from Office') ตีพิมพ์ใน เหวินฮุ่ยเป้า ในวันที่ 10 พฤศจิกายน ค.ศ. 1965 เป็นจุดเริ่มต้นของการปฏิวัติวัฒนธรรม

บทความนี้เกี่ยวกับอุปรากรยอดนิยมโดยอู๋ หาน อดีตรองนายกเทศมนตรีปักกิ่ง จาง ชุนเฉียวและเจียง ชิงเกรงว่าละครเรื่องนี้อาจต่อต้านการปฏิวัติได้เนื่องจากอาจมีการเปรียบเทียบระหว่างตัวละครในละครกับเจ้าหน้าที่ในรัฐบาลคอมมิวนิสต์ ในละครเรื่องนี้ ไห่ รุ่ย ขุนนางคนหนึ่ง พูดแทนชาวนาเพื่อต่อต้านรัฐบาลจักรวรรดิ วิพากษ์วิจารณ์เจ้าหน้าที่ว่ากดขี่ประชาชนอย่างหน้าซื่อใจคดขณะแสร้งทำเป็นคนดี ไห่ รุ่ยถูกปลดจากตำแหน่งเพราะเหตุนี้ เหยาอ้างว่านี่เป็นการ โจมตีเหมาอย่างเป็นนัยที่ปลดเผิง เต๋อหวย รัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหมในขณะนั้น ซึ่งวิพากษ์วิจารณ์การก้าวกระโดดไกลไปข้างหน้าของเหมาใน ค.ศ. 1959

ด้วยความสับสนจากการโจมตีที่ไม่คาดคิดนี้ ผู้นำพรรคในปักกิ่งพยายามปกป้องอู๋ หาน ทำให้เหมามีข้ออ้างสำหรับการ "ต่อสู้" อย่างเต็มรูปแบบกับพวกเขาในปีถัดมา เหยาได้รับการเลื่อนตำแหน่งเข้าสู่คณะปฏิวัติวัฒนธรรมในไม่ช้า

เหยา เหวินยฺเหวียนเป็นผู้สมัครที่เหมาะสมอย่างยิ่งสำหรับการวิพากษ์วิจารณ์งิ้วเรื่องนี้เนื่องจากเขามีภูมิหลังสังคมนิยมที่สอดคล้อง ในเดือนเมษายน ค.ศ. 1969 เขาเข้าร่วมกรมการเมืองคณะกรรมการกลางพรรคคอมมิวนิสต์จีน โดยทำงานด้านการโฆษณาชวนเชื่ออย่างเป็นทางการ ในฐานะสมาชิกของ "นักเขียนชนชั้นกรรมาชีพเพื่อความบริสุทธิ์" เขาเป็น บรรณาธิการของหนังสือพิมพ์ เจี่ยฟ่างเดลี (Liberation Daily) หนึ่งในหนังสือพิมพ์หลักของเซี่ยงไฮ้ เข้าร่วมความพยายามของรัฐบาลในการกวาดล้างหู เฟิง นักเขียนชื่อดังออกจากสหภาพนักเขียนของจีน

วันที่ 6 ตุลาคม ค.ศ. 1976 เขาถูกจับกุมในข้อหาพัวพันกับการปฏิวัติวัฒนธรรมและถูกตัดสินจำคุก 20 ปีใน ค.ศ. 1981 เขาได้รับการปล่อยตัวในวันที่ 5 ตุลาคม ค.ศ. 1996 และใช้ชีวิตที่เหลือในการเขียนหนังสือและศึกษาประวัติศาสตร์จีน เขาอาศัยอยู่ในหูโจวและเซี่ยงไฮ้และกลายเป็นสมาชิกคนสุดท้ายของแก๊งสี่คนที่ยังมีชีวิตอยู่หลังจาง ชุนเฉียวเสียชีวิตในเดือนเมษายน ค.ศ. 2005 ตามรายงานของสำนักข่าวซินหัวของทางการจีน เขาเสียชีวิตด้วยโรคเบาหวานในวันที่ 23 ธันวาคม ค.ศ. 2005 ด้วยวัย 74 ปี

สิ่งตีพิมพ์ 

• เหยา เหวิน-ยฺเหวียน: On the Social Basis Of The Lin Piao Antiparty Clique. สำนักพิมพ์ภาษาต่างประเทศ, ปักกิ่ง 1975.

แหล่งข้อมูลอื่น

• คลังข้อมูลเหยา เหวินยฺเหวียนในคลังข้อมูลอินเทอร์เน็ตของลัทธิมาร์กซ์