ข้ามไปเนื้อหา

เลิฟไลฟ์! (ซีรีส์)

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
เลิฟไลฟ์! สคูลไอดอลโปรเจกต์ซีรีส์
สร้างโดย
งานต้นฉบับเลิฟไลฟ์! ปฏิบัติการไอดอลจำเป็น
ปีพ.ศ. 2553 - ปัจจุบัน
สื่อสิ่งพิมพ์
นิตยสารเลิฟไลฟ์! เดย์ส
ภาพยนตร์และโทรทัศน์
ภาพยนตร์2 เรื่อง
ละครโทรทัศน์4 เรื่อง
เกม
วิดีโอเกมเลิฟไลฟ์! สคูลไอดอลเฟสติวัล
เสียง
เพลงต้นฉบับดู รายชื่อผลงานเพลง

เลิฟไลฟ์! สคูลไอดอลโปรเจกต์ซีรีส์ (ラブライブ! School idol project series (Rabu Raibu! School Idol Project Series); อังกฤษ: Love Live! School Idol Project Series) หรือเรียกโดยย่อว่า เลิฟไลฟ์! ซีรีส์ (ラブライブ!シリーズ) เป็นชื่อของแฟรนไชส์สื่อผสมที่สร้างขึ้นโดย ฮาจิเมะ ยาตาเตะ แห่งสตูดิโออนิเมะ ซันไรส์ และ ซากูราโกะ คิมิโนะ โดยเป็นโปรเจกต์ร่วมกันของคาโดกาวะคอร์ปอเรชัน, บันไดนัมโกะอาร์ต และซันไรส์ (บริษัทในเครือบันไดนัมโกะโฮลดิงส์) โดยมีเนื้อหาหลักที่บ่งบอกถึงการต่อสู้และการเติบโตของกลุ่มไอดอลสมมติในโรงเรียนของญี่ปุ่น เปิดตัวขึ้นในเดือนมิถุนายน พ.ศ. 2553 กับ เลิฟไลฟ์! ปฏิบัติการไอดอลจำเป็น แฟรนไชส์ประกอบไปด้วยอนิเมะทางโทรทัศน์ 4 เรื่อง ภาพยนตร์อนิเมะ 2 เรื่อง รวมถึงไลต์โนเวล มังงะ และวิดีโอเกม เลิฟไลฟ์! สคูลไอดอลเฟสติวัล ซึ่งในแต่ละเรื่องของแฟรนไชส์นี้จะขึ้นต้นด้วยชื่อ เลิฟไลฟ์! เสมอ

ภาพรวม

[แก้]

แต่ละชื่อในแฟรนไชส์นี้มุ่งเน้นไปที่กลุ่มนักเรียนวัยรุ่นที่กลายเป็น "ไอดอลของโรงเรียน" หรือ "สคูลไอดอล" ซึ่งเป็นกิจกรรมนอกหลักสูตร[1] กิจกรรมหลักของพวกเธอคือการร้องเพลงและออกแบบท่าเต้นให้กับเพลงที่พวกเขาแสดงเองในคอนเสิร์ตหรืองานดนตรีอื่น ๆ ส่วนกิจกรรมอื่น ๆ ได้แก่ การออกแบบเครื่องแต่งกายของตนเอง ตลอดจนการถ่ายทำวิดีโอโปรโมตและมิวสิกวิดีโอ กลุ่มไอดอลระดับท็อปเป็นที่นิยมอย่างมากในหมู่แฟน ๆ ของไอดอลโรงเรียน โดยได้รับความช่วยเหลือจากการเผยแพร่ในนิตยสารและสื่ออื่น ๆ นอกเหนือจากสินค้าของไอดอลโรงเรียนที่จำหน่ายในร้านค้าที่จัดรายการที่เกี่ยวกับโอตาคุ

การแข่งขันไอดอลของโรงเรียนระดับชาติเรียกว่า "การแข่งขันเลิฟไลฟ์" และการเข้าสู่การแข่งขันนั้นขึ้นอยู่กับความนิยมของแต่ละกลุ่ม[1] ขนาดของกลุ่มไอดอลมีตั้งแต่ไอดอลเดี่ยวไปจนถึงกลุ่มที่มีสมาชิกตั้งแต่ 9 คนขึ้นไป เนื่องจากการแข่งขันเลิฟไลฟ์นั้นมีการแข่งขันสูง ไอดอลของโรงเรียนบางคนจึงเลือกที่จะไม่พยายามเข้าร่วมและเพียงแค่มีส่วนร่วมในการแสดงในงานอื่น ๆ อย่างไรก็ตาม การเข้าร่วมในการแข่งขันนี้ถือเป็นเกียรติอย่างยิ่ง และกลุ่มใดก็ตามที่ชนะการแข่งขันจะได้รับการยกย่องว่าเป็นตำนาน

ประวัติแฟรนไชส์

[แก้]
ปีที่เปิดตัว
2010เลิฟไลฟ์! ปฏิบัติการไอดอลจำเป็น
2011–2014
2015เลิฟไลฟ์! ซันไชน์!! ปฏิบัติการล่าฝันสคูลไอดอล
2016
2017เลิฟไลฟ์ ชมรมสคูลไอดอลนิจิกะซากิ
2018–2019
2020เลิฟไลฟ์! ซูเปอร์สตาร์!!
2021–2022
2023ลิงก์! ไลก์! เลิฟไลฟ์!
2024
2025อิกิซุไลฟ์! เลิฟไลฟ์! บลูเบิร์ด

เลิฟไลฟ์! ปฏิบัติการไอดอลจำเป็น มีการประกาศครั้งแรกในนิตยสารเด็งเงกิจีส์แมกกาซีน ฉบับเดือนกรกฎาคม พ.ศ. 2553 ของแอสกีมีเดียเวิร์กส ซึ่งเปิดเผยว่านิตยสารจะร่วมมือกับสตูดิโออนิเมะซันไรส์ และค่ายเพลง แลนติส ในการร่วมผลิตโปรเจกต์นี้ โครงการนี้เริ่มต้นอย่างเป็นทางการในนิตยสารเด็งเงกิจีส์แมกกาซีน ฉบับเดือนสิงหาคม พ.ศ. 2553 ซึ่งได้แนะนำเรื่องราว ตัวละคร และคำอธิบายโดยละเอียดเกี่ยวกับโครงการนี้[2] โครงเรื่องต้นฉบับเขียนโดยซากูราโกะ คิมิโนะ ซึ่งเป็นผู้เขียนเรื่องสั้นและไลต์โนเวลให้กับ เลิฟไลฟ์! ด้วย ส่วนยูเฮ มูโรตะ เป็นผู้ออกแบบตัวละครต้นฉบับ[3]

เนื้อหาส่วนใหญ่จะถูกลงในในนิตยสาร เด็งเงกิจีส์แมกกาซีน เป็นประจำ รวมไปถึงมีการขายซีดีเพลงพร้อมดีวีดีที่มี PV ที่ผลิตโดยซันไรส์ โดยมีแผนการผลิตที่ใช้คุณลักษณะหลักของทั้งบริษัทและนิตยสารเพื่อให้เกิดประโยชน์สูงสุด โดยผู้อ่านนิตยสาร เด็งเงกิจีส์แมกกาซีน สามารถมีส่วนร่วมในการกำหนดองค์ประกอบต่าง ๆ ของสมาชิก เช่น ชื่อวง, การตั้งยูนิต, การลงคะแนนเพื่อเลือกเซนเตอร์เพลง เป็นต้น

ทันทีที่เริ่มผลงานในแต่ละผลงาน ชีวิตประจำวันของตัวละคร และกิจกรรมไอดอล จะกระจัดกระจายไปกับเสียงพากย์ที่บันทึกไว้ในซีดี และเรื่องสั้นในรูปแบบของการสัมภาษณ์ในนิตยสาร เด็งเงกิจีส์แมกกาซีน แทนที่จะเป็นอนิเมะและมังงะ หลังจากนั้น เรื่องราวหลักที่นำไปสู่การก่อตั้งวงจะได้รับการประกาศผ่านมังงะหรืออนิเมะทางโทรทัศน์ แต่เนื้อหาอาจแตกต่างกันออกไปตามสื่อต่าง ๆ

ตั้งแต่เดือนสิงหาคม พ.ศ. 2553 มีการจัดประกวดความนิยมตัวละครบนโทรศัพท์มือถือทางออนไลน์เป็นระยะ ซึ่งส่งผลต่อตำแหน่งของไอดอลในมิวสิกวิดีโออนิเมะที่ผลิตโดยซันไรส์ ตัวอย่างเช่น ไอดอลที่ได้อันดับหนึ่งในการประกวดใด ๆ จะอยู่ตรงกลางแถวหน้าในมิวสิกวิดีโอที่ตามมา มีการใช้แบบสำรวจอื่น ๆ เพื่อกำหนดลักษณะต่าง ๆ ของไอดอล เช่น ทรงผมและเครื่องแต่งกาย[4] นอกจากนี้ แฟน ๆ ยังเป็นผู้กำหนดชื่อเริ่มต้นของกลุ่มสคูลไอดอล โดยในที่สุดก็เลือกชื่อ μ's (/mjuz/, มิวส์) โดยแลนติสได้ปล่อยซิงเกิลแรกของกลุ่มในเดือนสิงหาคม พ.ศ. 2553[4] และพวกเธอยังคงปล่อยซิงเกิลและอัลบั้มอีกหลายชุดในช่วงสองปีถัดมา รวมถึงการแสดงคอนเสิร์ตครั้งแรกในปี พ.ศ. 2555 ที่ Yokohama Blitz ในโยโกฮามะ ประเทศญี่ปุ่น ต่อมาได้มีการสร้างเป็นซีรีส์อนิเมะทางโทรทัศน์ซึ่งออกอากาศระหว่างปี พ.ศ. 2556 ถึง พ.ศ. 2557 และตามด้วยภาพยนตร์อนิเมะในปี พ.ศ. 2558[5]

ตราสัญลักษณ์ เลิฟไลฟ์! ซีรีส์ ในภาษาอังกฤษ

ซีรีส์เกมแนวจังหวะ เลิฟไลฟ์! สคูลไอดอลเฟสติวัล พัฒนาโดย KLab และจัดจำหน่ายโดย Bushimo ของบูชิโรด สำหรับแพลตฟอร์ม แอนดรอยด์ และ ไอโอเอส เปิดตัวในปี พ.ศ. 2556 เกมเวอร์ชันเริ่มต้นเล่นฟรี โดยมีระบบฟรีเมียมด้วย ซึ่งในเกมรวบรวมเพลงและตัวละครจากอนิเมะ เลิฟไลฟ์! หลายภาค รวมถึงตัวละครหญิงและเรื่องราวใหม่ ๆ ที่ไม่ปรากฏในสื่ออื่น ๆ โดยการแปลเป็นภาษาอังกฤษได้รับการเผยแพร่ทั่วโลกในปี พ.ศ. 2557[6] และยังได้รับการแปลเป็นภาษาจีน, ฮ่องกง, มาเก๊า, ไต้หวัน, และเกาหลีด้วย[7] เวอร์ชันเกมตู้ที่พัฒนาและเผยแพร่โดยสแควร์เอนิกซ์ ในชื่อ เลิฟไลฟ์! สคูลไอดอลเฟสติวัล: อาฟเตอร์สคูล แอคทิวิที ได้วางจำหน่ายในญี่ปุ่นในปี พ.ศ. 2559[8] และเวอร์ชันเพลย์สเตชัน 4 ได้วางจำหน่ายในอเมริกาเหนือ ญี่ปุ่น และเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ในปี พ.ศ. 2564[9][10] เกมภาคแยกอีกเกมหนึ่งชื่อ เลิฟไลฟ์! สคูลไอดอลเฟสติวัล ออลสตาร์ส วางจำหน่ายในญี่ปุ่นปี พ.ศ. 2562 และทั่วโลกปี พ.ศ. 2563

ภาคต่อสำคัญถัดไปของแฟรนไชส์นี้คือภาคแยก เลิฟไลฟ์! ซันไชน์!! ปฏิบัติการล่าฝันสคูลไอดอล ซึ่งประกาศเปิดตัวในปี พ.ศ. 2558[11] นอกจากนี้ แฟนๆ ยังได้เลือกชื่อกลุ่มไอดอลให้กับซันไชน์ด้วย โดยพวกเขาเป็นผู้ตัดสินใจเลือกชื่อ อควอร์ส (/ˈækwə/, aqua)[12] เช่นเดียวกับ เลิฟไลฟ์! ปฏิบัติการไอดอลจำเป็น ทางแลนติส ได้ปล่อยซิงเกิลแรกของกลุ่มในเดือนตุลาคม พ.ศ. 2558[13] และปล่อยซิงเกิลเพิ่มเติมอีกหลายเพลงในปีถัดมา ตามมาด้วยซีรีส์อนิเมะทางโทรทัศน์ที่ออกอากาศตั้งแต่ปี พ.ศ. 2559 ถึง พ.ศ. 2560[14][15] และภาพยนตร์อนิเมะในปี พ.ศ. 2562[16]

ในเดือนมีนาคม พ.ศ. 2560 เว็บไซต์อย่างเป็นทางการของเลิฟไลฟ์! ได้เปิดตัว "Perfect Dream Project"[17] ซึ่งมีสมาชิกใหม่ 9 คนที่จะเข้าร่วมใน เลิฟไลฟ์ ชมรมสคูลไอดอลนิจิกะซากิ และสมาชิกคนที่ 10 ก็ถูกเพิ่มเข้ามาในปี พ.ศ. 2563 แตกต่างจากมิวส์และอควอร์ส พวกเธอไม่ใช่กลุ่มแบบดั้งเดิม แต่เป็นกลุ่มไอดอลประจำโรงเรียนที่แข่งขันกันเอง โดยรวมแล้วเรียกว่าชมรมสคูลไอดอลนิจิกะซากิ ไอดอลเหล่านี้ปรากฏตัวใน เลิฟไลฟ์! สคูลไอดอลเฟสติวัล ออลสตาร์ส เคียงข้างมิวส์และอควอร์ส และยังปรากฏในเกมหลัก เลิฟไลฟ์! สคูลไอดอลเฟสติวัล อีกด้วย[18] แลนติสได้ออกอัลบั้มเปิดตัวของ ชมรมสคูลไอดอลนิจิกะซากิ ในปี พ.ศ. 2561[19] และตามมาด้วยอัลบั้มอีกสองอัลบั้มและซิงเกิลอีกหลายเพลงในช่วงสองปีถัดมา รวมถึงการแสดงคอนเสิร์ตครั้งแรกของพวกเขาในปี พ.ศ. 2561 ที่ DiverCity Tokyo Plaza Festival Square ซีรีส์อนิเมะทางโทรทัศน์ฤดูกาลแรกออกอาอากาศในปี พ.ศ. 2563[20] โดยฤดูกาลที่สองออกอากาศในปี พ.ศ. 2565[21]

ในเดือนมกราคม พ.ศ. 2563 ได้มีการจัดคอนเสิร์ตระดับแฟรนไชส์ในชื่อ เลิฟไลฟ์! เฟส ที่สนามไซตามะซูเปอร์อารีนา เพื่อเป็นการฉลองครบรอบ 9 ปีของแฟรนไชส์ ทั้งสามกลุ่มในขณะนั้นได้ขึ้นแสดงในคอนเสิร์ตนี้ รวมถึงมิวส์ ซึ่งเป็นการแสดงครั้งแรกของพวกเธอหลังจากหยุดพักไปสามปีนับตั้งแต่คอนเสิร์ต "ครั้งสุดท้าย" ในเดือนเมษายน พ.ศ. 2559[22][23]

มีการประกาศสร้างภาคแยกของซีรีส์อนิเมะโทรทัศน์เรื่องใหม่ในชื่อ เลิฟไลฟ์! ซูเปอร์สตาร์!! ในปี พ.ศ. 2563[24][25] นอกจากนี้ แฟน ๆ ยังได้เลือกชื่อกลุ่มไอดอลสำหรับซูเปอร์สตาร์ โดยเลือกชื่อว่า ลิเอล่า! (Liella!, /lɛlɑː/)[26] ฤดูกาลแรกของซีรีส์อนิเมะเรื่องนี้ออกอากาศในปี พ.ศ. 2564[27] ฤดูกาลที่สองออกอากาศในปี พ.ศ. 2565[28] ฤดูกาลที่สามออกอากาศในปี พ.ศ. 2567[29]

มีการประกาศสร้างภาคแยกอีกภาคหนึ่งซึ่งเน้นเรื่อง "สคูลไอดอลเสมือนจริง" ในเดือนกุมภาพันธ์ พ.ศ. 2565 พวกเธอเริ่มทำกิจกรรมในช่วงปลายปี พ.ศ. 2565 โดยมีสมาชิกใหม่ 6 คน ซึ่งเรียกตัวเองว่าสคูลไอดอลโรงเรียนมัธยมหญิงฮาสึโนโซระ[30] วิดีโอทีเซอร์ในเดือนตุลาคม 2022 ประกาศการเปิดตัวแอปพลิเคชันบนสมาร์ทโฟนชื่อ ลิงก์! ไลก์! เลิฟไลฟ์! ซึ่งวางจำหน่ายในเดือนเมษายน พ.ศ. 2566[31]

เมื่อวันที่ 26 กันยายน พ.ศ. 2565 ได้มีการประกาศโครงการใหม่ที่เน้นการแสดงละครเพลงในชื่อ สคูลไอดอลมิวสิคัล ประกอบด้วยเด็กสาว 10 คน โดยแบ่งเป็นนักเรียนจากสอง "โรงเรียนระดับตำนาน" แห่งละ 5 คน ซึ่งตั้งอยู่ในโอซากะและเฮียวโงะ[32] การแสดงบนเวทีจัดขึ้นที่นิปปงเซเน็งกัง เมื่อวันที่ 9 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2568[33]

โครงการใหม่ชื่อ อิกิซุไลฟ์! เลิฟไลฟ์! บลูเบิร์ด ได้รับการประกาศเมื่อวันที่ 2 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2568

กลุ่มสคูลไอดอล

[แก้]

กลุ่มสคูลไอดอลหลายแห่งได้ปรากฏตัวในซีรีส์นี้ รวมทั้งกลุ่มที่เป็นตัวละครหลักในซีรีส์หลัก หรือในบทบาทตัวละครสนับสนุนเท่านั้น อย่างไรก็ดี ก็มีบางกลุ่มปรากฏเฉพาะในเกมสคูลไอดอลเฟสติวัลเท่านั้น

กลุ่มหลัก

[แก้]
ชื่อ โรงเรียน ที่ตั้งของกลุ่ม จำนวนสมาชิก สมาชิก เปิดตัว อันดับสูงสุด หมายเหตุ
μ's มิวส์
(อังกฤษ: μ's;
(ミューズ))
โรงเรียนมัธยมปลายโอโตโนะคิซากะ
((国立音ノ木坂学院))
โตเกียว 9 คน
ค.ศ. 2010 ผู้ชนะการแข่งขันเลิฟไลฟ์ ตัวละครหลักของ เลิฟไลฟ์! ปฏิบัติการไอดอลจำเป็น
Aqours อควอร์ส
(อังกฤษ: Aqours;
(アクア))
โรงเรียนสตรีอุราโนะโฮชิ
((浦の星女学院))
จังหวัดชิซูโอกะ 9 คน
ค.ศ. 2015 ผู้ชนะการแข่งขันเลิฟไลฟ์ครั้งที่ 2 ตัวละครหลักของ เลิฟไลฟ์! ซันไชน์!! ปฏิบัติการล่าฝันสคูลไอดอล
Nijigasaki High School Idol Club ชมรมสคูลไอดอลนิจิกะซากิ
(อังกฤษ: Nijigasaki High School Idol Club;
(虹ヶ咲学園スクールアイドル同好会))
โรงเรียนมัธยมนิจิกะซากิ
((虹ヶ咲学園))
โตเกียว 12 คน
ค.ศ. 2017 ไม่ได้เข้าร่วมการแข่งขันเลิฟไลฟ์ ตัวละครหลักของ เลิฟไลฟ์! ชมรมสคูลไอดอลนิจิกะซากิ
Liella! ลิเอล่า!
(อังกฤษ: Liella!;
(リエラ))
โรงเรียนสตรีมัธยมปลายยุยงะโอกะ
((結ヶ丘女子高等学校))
โตเกียว 12 คน
ค.ศ. 2020 อันดับ 2 รอบโตเกียว ตัวละครหลักของ เลิฟไลฟ์! ซูเปอร์สตาร์!!

กลุ่มคู่แข่ง

[แก้]
ชื่อ โรงเรียน ที่ตั้งของกลุ่ม จำนวนสมาชิก สมาชิก เปิดตัว อันดับสูงสุด หมายเหตุ
อะไรส์
(อังกฤษ: A-RISE)
สถาบันยูทีเอกซ์
((UTX学院))
โตเกียว 3 คน
ค.ศ. 2011 ผู้ชนะการแข่งขันเลิฟไลฟ์ครั้งที่ 1 กลุ่มคู่แข่งใน เลิฟไลฟ์! ปฏิบัติการไอดอลจำเป็น
ไม่มีกิจกรรมสำหรับกลุ่มนักพากย์นี้
เซนต์สโนว์[c]
(อังกฤษ: Saint Snow)
โรงเรียนมัธยมหญิงฮาโกดาเตะเซเซ็ง
((函館聖泉女子高等学院))
ฮอกไกโด 2 คน
ค.ศ. 2016 อันดับที่ 8 การแข่งขันเลิฟไลฟ์ กลุ่มคู่แข่งใน เลิฟไลฟ์! ซันไชน์!! ปฏิบัติการล่าฝันสคูลไอดอล
มีกิจกรรมสำหรับกลุ่มนักพากย์นี้[d]
ซันนีแพชชัน
((サニーパッション))
(ไม่ทราบ) โตเกียว 2 คน
ค.ศ. 2021 ตัวแทนการแข่งขันเลิฟไลฟ์จากโตเกียว[e] กลุ่มคู่แข่งใน เลิฟไลฟ์! ซูเปอร์สตาร์!!
ไม่มีกิจกรรมสำหรับกลุ่มนักพากย์นี้

กลุ่มที่ปรากฏเฉพาะใน เลิฟไลฟ์! สคูลไอดอลเฟสติวัล

[แก้]
โรงเรียน สมาชิก
โรงเรียนมัธยมปลายเซรัง
((青藍高校))
  • อิจิโนเซะ มาริกะ
  • นางายามะ มินามิ
  • ซูงิซากิ อายะ
  • โทริอิ อายูมิ
  • คูโจ เซอิระ
  • ทานากะ ซาชิโกะ
  • ชิโนมิยะ อากิระ
  • ฟูจิชิโระ ยูมิ
โรงเรียนมัธยมปลายสะพานชิโตเซะ
((千歳橋高校))
  • ไอซาวะ ยู
  • นิชิมูระ ฟูมิเอะ
  • คิกูชิ อาเกมิ
  • ซูดะ อิรูกะ
  • ซาเอกิ เรนะ
  • โมริชิมะ นานากะ
  • ชิโมโซโนะ ซากิ
  • ทาการะ รู
  • ชิรากิ นางิ
วิทยาลัยชิโนโนเมะ
((東雲学院))
วิทยาลัยโทโอ
((藤黄学園))
  • คูโรซากิ ชุง
  • ชิตาระ ฟูมิ
  • คาโดตะ สึรูกิ
  • คิริฮาระ ยูกิ
  • ซาอิกิ ฟู
  • ชิโด มิซากิ (คานะ โมโตมิยะ)
  • อายาโนโคจิ ฮิเมโนะ (นัตสึมิ ฮิโอกะ)
  • ชิราเซะ โคยูกิ
  • อาอิกาวะ เรียว
วิทยาลัยสตรีชิอง
((紫苑女学院))
  • ซากามากิ ชิซูโกะ
  • ชิงะ ฮิโตมิ
  • ฟูกูฮาระ มิโกโตะ
  • คิซากิ อากิระ
  • สึกิชิมะ ยูกะ
  • เฮียวโด ซายูริ
  • คูโรบาเนะ ซากูระ (นิจิกะ โอโมริ)
  • คูโรบาเนะ ซากูยะ (เรนะ คนโด)
  • ทากามางาฮาระ มุตซูกิ
วิทยาลัยนานาชาติวายจี
((Y.G.国際学園))


ผลงาน

[แก้]

ณ ปี ค.ศ. 2021 เลิฟไลฟ์! ซีรีส์ แบ่งออกเป็น 4 ภาคด้วยกัน โดยในแต่ละภาคจะมีกลุ่มสคูลไอดอลที่เป็นตัวละครหลักของเรื่องในแต่ละภาค

ที่ชื่อกลุ่มไอดอลหลักสถานที่ดำเนินเรื่องหลักเปิดตัวชนิดผลงาน
1 เลิฟไลฟ์! ปฏิบัติการไอดอลจำเป็น
(ラブライブ!)
มิวส์ อากิบาฮาระ
ชิโยดะ, โตเกียว
พ.ศ. 2553
  • มังงะ (ค.ศ. 2011)
  • อนิเมะและภาพยนตร์ (ค.ศ. 2013–2015)
  • นิยาย (ค.ศ. 2013–2014)
  • วิดีโอเกม (ค.ศ. 2014)
2 เลิฟไลฟ์! ซันไชน์!! ปฏิบัติการล่าฝันสคูลไอดอล
(ラブライブ!サンシャイン!!)
อควอร์ส อูจิอูระ
นูมาซุ, ชิซูโอกะ
พ.ศ. 2558
3 เลิฟไลฟ์! ชมรมสคูลไอดอลนิจิกะซากิ
(ラブライブ!虹ヶ咲学園スクールアイドル同好会)
ชมรมสคูลไอดอลนิจิกะซากิ โอไดบะ และ อาริอาเกะ
โตเกียว
พ.ศ. 2560
  • มังงะ (ค.ศ. 2017)
  • อนิเมะ (ค.ศ. 2020–2022)
4 เลิฟไลฟ์! ซูเปอร์สตาร์!!
(ラブライブ!スーパースター!!)
ลิเอล่า! ฮาราจูกุ
ชิโยดะ, โตเกียว
พ.ศ. 2563
  • อนิเมะ (ค.ศ. 2021–2022)
5 สคูลไอดอลเสมือน รอประกาศ รอประกาศ พ.ศ. 2565 รอประกาศ

อนิเมะทางโทรทัศน์

[แก้]

ผลงานอนิเมะทางโทรทัศน์ของ เลิฟไลฟ์! ซีรีส์ ทุกภาค ถูกสร้างภายใต้การผลิตของสตูดิโอ 8 ของซันไรส์

ใน เลิฟไลฟ์! ปฏิบัติการไอดอลจำเป็น กำกับโดย ทากาฮิโกะ เคียวโกกุ เขียนบทโดย จุกกิ ฮานาดะ มีจำนวน 2 ฤดูกาล จำนวนฤดูกาลละ 13 ตอน รวม 26 ตอน ออกฉายทางช่องโตเกียวเอ็มเอ็กซ์ในโตเกียว และช่องทางอื่น ๆ รวมถึงผ่านระบบสตรีมมิงผ่านครันชีโรล ฤดูกาลแรกออกอากาศวันที่ 6 มกราคม - 31 มีนาคม ค.ศ. 2013[34] และฤดูกาลที่ 2 ออกอากาศวันที่ 6 เมษายน - 29 มิถุนายน ค.ศ. 2014[35] นอกจากนี้ยังมีโอวีเอเผยแพร่เมื่อวันที่ 27 พฤศจิกายน ค.ศ. 2013[36]

ใน เลิฟไลฟ์! ซันไชน์!! ปฏิบัติการล่าฝันสคูลไอดอล กำกับโดย คาซูโอะ ซากาอิ เขียนบทโดย จุกกิ ฮานาดะ มีจำนวน 2 ฤดูกาล จำนวนฤดูกาลละ 13 ตอน รวม 26 ตอน ออกฉายทางช่องโตเกียวเอ็มเอ็กซ์ในโตเกียว และช่องทางอื่น ๆ รวมถึงผ่านระบบสตรีมมิงผ่านครันชีโรล ฤดูกาลแรกออกอากาศวันที่ 2 กรกฎาคม - 24 กันยายน ค.ศ. 2016[37][38][39] และฤดูกาลที่ 2 ออกอากาศวันที่ 7 ตุลาคม - 30 ธันวาคม ค.ศ. 2017[40] เวอร์ชันเสียงพากย์ภาษาอังกฤษถูกเผยแพร่โดยฟูนิเมชัน ตั้งแต่วันที่ 30 กรกฎาคม ค.ศ. 2016[41]

ใน เลิฟไลฟ์! ชมรมสคูลไอดอลนิจิกะซากิ กำกับโดย โทโมยูกิ คาวามูระ เขียนบทโดย จิน ทานากะ ฤดูกาลแรกมีจำนวน 13 ตอน ออกฉายทางช่องโตเกียวเอ็มเอ็กซ์ในโตเกียว รวมถึงเผยแพร่ผ่านทางยูทูบไลฟ์, ไลน์ไลฟ์ และบันไดแชนเนล ตั้งแต่วันที่ 3 ตุลาคม - 26 ธันวาคม ค.ศ. 2020[42] ส่วนฤดูกาลที่ 2 จะออกอากาศในช่วงฤดูใบไม้ผลิปี ค.ศ. 2022[43]

ใน เลิฟไลฟ์! ซูเปอร์สตาร์!! กำกับโดย ทากาฮิโกะ เคียวโกกุ เขียนบทโดย จุกกิ ฮานาดะ ฤดูกาลแรกออกอากาศวันที่ 11 กรกฎาคม - 17 ตุลาคม ค.ศ. 2021 จำนวน 12 ตอน ออกอากาศทางช่อง เอ็นเอชเคเอ็ดดูเคชันแนลทีวี (NHK E)[44] และได้มีการประกาศสร้างฤดูกาลที่ 2 เพิ่มเติม[45]

ภาพยนตร์

[แก้]

ภาพยนตร์อนิเมะใน เลิฟไลฟ์! ซีรีส์ สร้างโดยสตูดิโอ 8 ของซันไรส์ และจัดจำหน่ายในประเทศญี่ปุ่นโดย โชชิกุ

ภาพยนตร์อนิเมะ เลิฟไลฟ์! เดอะสคูลไอดอลมูฟวี่ เข้าฉายในญี่ปุ่นเมื่อวันที่ 13 มิถุนายน ค.ศ. 2015[46] ทำรายได้ประมาณ 2,860 ล้านเยน[47] ในประเทศไทยเข้าฉายวันที่ 29 - 30 สิงหาคม ค.ศ. 2015[48]

ส่วนภาพยนตร์อนิเมะ เลิฟไลฟ์! ซันไชน์!! เดอะสคูลไอดอลมูฟวี่ โอเวอร์เดอะเรนโบว์ เข้าฉายในญี่ปุ่นเมื่อวันที่ 4 มกราคม ค.ศ. 2019[49] ทำรายได้ประมาณ 1,300 ล้านเยน[50] ในประเทศไทยเข้าฉายครั้งแรกเมื่อวันที่ 27 มกราคม ค.ศ. 2019

นิตยสาร

[แก้]

นิตยสารของ เลิฟไลฟ์! ซีรีส์ เผยแพร่แยกออกจากนิตยสาร เด็งเงกิจีส์แมกกาซีน โดยฉบับปฐมฤกษ์วางแผงวันที่ 1 กรกฎาคม ค.ศ. 2019[51][52] ในช่วงแรกยังไม่มีชื่อนิตยสาร โดยได้เปิดโอกาสให้ร่วมกันตั้งชื่อนิตยสารดังกล่าว[51] และได้ประกาศชื่อนิตยสารว่า "เลิฟไลฟฺ! เดย์ส" (อังกฤษ: LoveLive!Days) ตั้งแต่ฉบับที่ 3 เป็นต้นมา[53] เนื้อหาในนิตยสารนี้นำเสนอข้อมูลเกี่ยวกับแฟรนไชส์ เลิฟไลฟ์! ซีรีส์ รวมถึงข้อมูลล่าสุดเกี่ยวกับกลุ่มสคูลไอดอล สื่อดัดแปลงต่าง ๆ รวมไปถึงมังงะ นอกจากนี้ยังเปิดโอกาสให้แฟน ๆ ได้มีส่วนร่วมในการเสนอหรือลงคะแนนสำหรับแนวคิดของเพลงและเครื่องแต่งกายของวง[53]

เกม

[แก้]
ประเภทชื่อเริ่มให้บริการสิ้นสุดให้บริการรูปแบบหมายเหตุ
เกม เลิฟไลฟ์! สคูลไอดอลเฟสติวัล ค.ศ. 2013 กำลังให้บริการ การ์ดเกม[f] (ค.ศ. 2016)
เกมตู้[g] (ค.ศ. 2016)
เกมบนสมาร์ทโฟน (ค.ศ. 2019)[h]
รวมเรียกว่า สคูลเฟสซีรีส์ ซึ่งรวมไปถึงงานดัดแปลงด้วย
เกม ฟูจิกูรุเลิฟไลฟ์! ค.ศ. 2018 ค.ศ. 2019 - -

ผลตอบรับ

[แก้]

เลิฟไลฟ์! จัดอยู่ในอันดับที่ 1 ในแฟรนไชส์สื่อที่มียอดขายสูงสุดในญี่ปุ่นในปี ค.ศ. 2016 และอันดับที่ 4 ในปี ค.ศ. 2015 แฟรนไชส์นี้ทำเงินได้มากกว่า 8 พันล้านเยนในปี ค.ศ. 2016 และมากกว่า 5 พันล้านเยนในปี ค.ศ. 2015 ซึ่งรวมถึงยอดขายบลูเรย์ ดีวีดี ซีดีเพลง ไลท์โนเวล และมังงะ ไม่นับรวมวิดีโอเกม ตั๋วภาพยนตร์ การดาวน์โหลดแบบดิจิทัล และรูปแบบอื่น ๆ[54][55] ในปี ค.ศ. 2013 มียอดขายสื่อทางกายภาพสูงถึง 2,516.3 ล้านเยนในญี่ปุ่น[56]ในปี ค.ศ. 2014 ยอดขายดีวีดีและบลูเรย์ฤดูกาลที่ 2 ทำยอดขายในญี่ปุ่นมากถึง 2,917.5 ล้านเยน[57] ยอดขายสื่อทางกายภาพของแฟรนไชส์นี้สร้างรายได้ในญี่ปุ่นกว่า 2,300 ล้านเยน ในช่วงระหว่างปี ค.ศ. 2015 ถึง 2018[54][55][58][59]

เลิฟไลฟ์! ในประเทศไทย

[แก้]

เลิฟไลฟ์! ปฏิบัติการไอดอลจำเป็น ถูกประกาศเป็นหนึ่งในอนิเมะลิขสิทธิ์ของบริษัท ดรีม เอกซ์เพรส (เดกซ์) จำกัด เมื่อเดือนมกราคม ค.ศ. 2013[60] และได้ออกจำหน่ายแผงดีวีดีชุดแรกในงานสัปดาห์หนังสือแห่งชาติครั้งที่ 42 เมื่อวันที่ 28 มีนาคม ค.ศ. 2014[61] ในเดือนเมษายน ค.ศ. 2015 บันไดวิชวล (ชื่อบริษัทในขณะนั้น) ได้แต่งตั้งให้ DEX เป็นตัวแทนสิทธิ์ในการนำเข้าและจำหน่ายสินค้าลิขสิทธิ์แต่เพียงผู้เดียวในประเทศไทย[62][i]

นับแต่ เลิฟไลฟ์! ปฏิบัติการไอดอลจำเป็น ฤดูกาลที่ 2 เป็นต้นมา ได้มีการเผยแพร่ผ่านเว็บไซต์ เดกซ์แชนเนล (ซึ่งต่อมาได้ยุบรวมกับฟลิกเซอร์) ในวันเดียวกับที่ออกฉายในญี่ปุ่น ในรูปแบบบรรยายไทย[63]

เชิงอรรถ

[แก้]

หมายเหตุ

[แก้]
  1. ชิโอริโกะเพิ่มในเดือนสิงหาคม ค.ศ. 2020
  2. 1 2 เทย์เลอร์และหลานจูเพิ่มในเดือนกันยายน ค.ศ. 2021
  3. เซนต์สโนว์ อาจแสดงร่วมกับอวอร์ส ในนาม เซนต์อควอร์สสโนว์ (Saint Aqours Snow)
  4. เซนต์สโนว์ประกาศทำการแสดงอย่างเป็นทางการสำหรับงาน Saint Snow Presents Love Live! Sunshine!! Hakodate Unit Carnival ในเดือนธันวาคม ค.ศ. 2017
  5. ยังไม่ทราบผลการแข่งขันเลิฟไลฟ์ในระดับประเทศ
  6. ในชื่อ "เลิฟไลฟ์! สคูลไอดอลคอลเลกชัน"
  7. ในชื่อ "เลิฟไลฟ์! สคูลไอดอลเฟสติวัล ~อาฟเตอร์สคูลแอคทิวิตี~"
  8. เดิมใช้ชื่อว่า "เพอร์เฟกต์ดรีมโปรเจกต์"
  9. อย่างไรก็ตาม ในส่วนของมังงะ เลิฟไลฟ์! ซันไชน์!! ลิขสิทธิ์ในประเทศไทยเป็นของ คาโดกาวะ อมรินทร์ จำหน่ายในปี ค.ศ. 2017

อ้างอิง

[แก้]
  1. 1 2 "Love Live! Official Worldwide Website | Story". Sunrise. สืบค้นเมื่อ December 11, 2020.
  2. "Sunrise, Dengeki G's Love Live Project Gets Anime DVD". Anime News Network. June 28, 2010. สืบค้นเมื่อ November 5, 2019.
  3. "ム › ニュース › 音楽 › 記事 「ラブライブ!」プロジェクト 3組のユニット名決定". Anime! Anime! (ภาษาJapanese). IID, Inc. April 13, 2011. สืบค้นเมื่อ December 10, 2022.{{cite web}}: CS1 maint: unrecognized language (ลิงก์)
  4. 1 2 "Sunrise, Dengeki G's Love Live Project Gets Anime DVD". Anime News Network. June 28, 2010. สืบค้นเมื่อ September 24, 2012.
  5. "Love Live! The School Idol Movie's Trailer, Story Unveiled". Anime News Network. February 1, 2015. สืบค้นเมื่อ February 6, 2015.
  6. "Love Live! School Idol Festival Game App Launches in English". Anime News Network. สืบค้นเมื่อ July 7, 2017.
  7. "Love Live! School Idol Festival Game App Heads Overseas in English". Anime News Network. สืบค้นเมื่อ July 7, 2017.
  8. ""Love Live! School Idol Festival" Arcade Edition New PV Posted for December 6 Launch". Crunchyroll. 15 November 2016. สืบค้นเมื่อ November 4, 2017.
  9. "Love Live! School Idol Festival ~after school ACTIVITY~ Wai-Wai! Home Meeting!! Official Web Site". Love Live! School Idol Festival ~after school ACTIVITY~ Wai-Wai!Home Meeting!! Official Web Site. Square Enix. สืบค้นเมื่อ October 10, 2020.
  10. Giuseppe, Nelva (October 10, 2020). "Love Live! School Idol Festival for PS4 Announced by Square Enix". Twinfinite. สืบค้นเมื่อ October 10, 2020.
  11. "'Love Live! SunShine!!' Project Teased With Image". Anime News Network. February 26, 2015. สืบค้นเมื่อ December 9, 2020.
  12. Hodgkins, Crystalyn (May 22, 2016). "Love Live! Sunshine!! TV Anime Premieres on July 2". Anime News Network. สืบค้นเมื่อ December 9, 2020.
  13. Pineda, Rafael Antonio (September 9, 2015). "Love Live! Sunshine's 1st Anime Video Previews Debut Single". Anime News Network. สืบค้นเมื่อ December 9, 2020.
  14. "Love Live! Sunshine!! Idol Project Gets TV Anime This Summer". Anime News Network. January 11, 2016. สืบค้นเมื่อ January 11, 2016.
  15. ""Love Live! Sunshine!!" TV Anime 2nd Season Confirms October 7 Premiere". Crunchyroll. September 2, 2017. สืบค้นเมื่อ September 2, 2017.
  16. Loo, Egan (June 9, 2018). "Love Live! Sunshine!! Film's Title, January 4, 2019 Opening Revealed". Anime News Network. สืบค้นเมื่อ June 9, 2018.
  17. ""Love Live" Perfect Dream Project Teases μ's, Aqours, and Something More". Crunchyroll. 31 March 2017. สืบค้นเมื่อ July 7, 2017.
  18. "ラブライブ!虹ヶ咲学園スクールアイドル同好会の活動について新展開のお知らせ". ラブライブ!スクールアイドルフェスティバルALL STARS(スクスタ) (ภาษาญี่ปุ่น). สืบค้นเมื่อ January 31, 2018.
  19. "TOKIMEKI Runners" (ภาษาญี่ปุ่น). Oricon. สืบค้นเมื่อ December 9, 2020.
  20. Loo, Egan (September 12, 2020). "Love Live! Nijigasaki High School Idol Club Anime's Video Reveals October 3 Premiere". Anime News Network. สืบค้นเมื่อ December 9, 2020.
  21. Loo, Egan (February 27, 2022). "Love Live! Nijigasaki High School Idol Club Anime Season 2's Video Announces April 2 Debut". Anime News Network. สืบค้นเมื่อ February 27, 2022.
  22. Chapman, Paul (30 May 2019). "μ's Reunites for "Love Live! Fest" in January of 2020". Crunchyroll (ภาษาอังกฤษแบบอเมริกัน). สืบค้นเมื่อ 2019-12-08.
  23. "ラブライブ!シリーズ9周年特設サイト". Love Live! 9th Anniversary website (ภาษาญี่ปุ่น). สืบค้นเมื่อ 2019-12-08.
  24. Pineda, Rafael Antonio (January 27, 2020). "Love Live! School Idol Franchise Gets New TV Anime With New Cast Member". Anime News Network. สืบค้นเมื่อ December 9, 2020.
  25. Pineda, Rafael Antonio (July 14, 2020). "New Love Live! Anime Confirms Love Live! Superstar!! Title". Anime News Network. สืบค้นเมื่อ December 9, 2020.
  26. Pineda, Rafael Antonio (September 15, 2020). "Love Live! Superstar!! Anime Reveals Idol Group's Name: 'Liella'". Anime News Network. สืบค้นเมื่อ December 9, 2020.
  27. Pineda, Rafael Antonio (June 27, 2021). "Love Live! Superstar!! Anime's Full Promo Video Previews Liella! Members". Anime News Network. สืบค้นเมื่อ November 5, 2021.
  28. Pineda, Rafael Antonio (May 29, 2022). "Love Live! Superstar!! Season 2 Anime Premieres on July 17". Anime News Network. สืบค้นเมื่อ October 18, 2022.
  29. Tai, Anita (August 4, 2024). "Love Live! Superstar!! Season 3 Unveils Promo Video, Staff, October 6 Debut". Anime News Network. สืบค้นเมื่อ August 4, 2024.
  30. Pineda, Rafael Antonio (February 27, 2022). "Love Live! Franchise Launches 'Virtual School Idol' Project This Fall". Anime News Network. สืบค้นเมื่อ March 1, 2022.
  31. Loo, Egan (October 16, 2022). "Love Live! Franchise Launches 'Virtual School Idol' Smartphone App Next April". Anime News Network. สืบค้นเมื่อ October 18, 2022.
  32. "ストーリー|「スクールアイドルミュージカル」公式サイト". 「スクールアイドルミュージカル」公式サイト. สืบค้นเมื่อ 2022-09-26.
  33. "「スクールアイドルミュージカル」開幕、堀内まり菜が感慨「1つの到達点を迎えられた」" (ภาษาJapanese). Natalie. February 10, 2025. สืบค้นเมื่อ February 13, 2025.{{cite web}}: CS1 maint: unrecognized language (ลิงก์)
  34. "Crunchyroll to Stream Love Live! Idol Anime". Anime News Network. December 26, 2012. สืบค้นเมื่อ December 26, 2012.
  35. 『ラブライブ!』テレビアニメ第2期シリーズが2014年4月より放送開始 (ภาษาญี่ปุ่น). Famitsu. March 7, 2014. สืบค้นเมื่อ March 12, 2014.
  36. "Love Live! School idol project Gets 1st Original Video Anime". Anime News Network. October 4, 2013. สืบค้นเมื่อ October 4, 2013.
  37. "Love Live! Sunshine!! Idol Project Gets TV Anime This Summer". Anime News Network. January 11, 2016. สืบค้นเมื่อ January 11, 2016.
  38. "Love Live! Sunshine!! TV Anime Premieres on July 2". Anime News Network. May 22, 2016. สืบค้นเมื่อ May 22, 2016.
  39. "Crunchyroll Details Streaming for Sweetness & Lightning, Love Live! Sunshine!!, Fudanshi Kōkō Seikatsu". Anime News Network. July 1, 2016. สืบค้นเมื่อ July 2, 2016.
  40. ""Love Live! Sunshine!!" TV Anime 2nd Season Confirms October 7 Premiere". Crunchyroll. September 2, 2017. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2017-09-02. สืบค้นเมื่อ September 2, 2017.
  41. "Funimation to Dub D.Gray-man, Servamp, Zestiria, Danganronpa 3, Arslan, Love Live! Sunshine, More". Anime News Network. July 14, 2016. สืบค้นเมื่อ July 16, 2016.
  42. "【特報!】TVアニメ『ラブライブ!虹ヶ咲学園スクールアイドル同好会』キービジュアル&番宣PVほか最新情報公開!". 電撃G's magazine.com - ラブライブ!など人気のキャラクター専門誌 (ภาษาญี่ปุ่น). คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2023-06-29. สืบค้นเมื่อ 2020-09-12.
  43. "Love Live! Nijigasaki High School Idol Club Season 2's Video Unveils More Cast, April 2022 Debut". Anime News Network. Anime News Network. สืบค้นเมื่อ October 24, 2021.
  44. "New Love Live! Anime Confirms Love Live! Superstar!! Title". Anime News Network. July 14, 2020. สืบค้นเมื่อ December 9, 2020.
  45. Hodgkins, Crystalyn (October 24, 2021). "Love Live! Superstar!! Anime Gets 2nd Season". Anime News Network. สืบค้นเมื่อ October 24, 2021.
  46. "Love Live! The School Idol Movie's Trailer, Story Unveiled". Anime News Network. February 1, 2015. สืบค้นเมื่อ February 6, 2015.
  47. "「劇場版ラブライブ!」最終興収28.6億円で確定". ORICON STYLE. ORICON. 2016-03-14. สืบค้นเมื่อ 2016-03-14.
  48. "Love Live! The School Idol Movie (29 - 30 ส.ค. 2558) SF World Cinema เซ็นทรัลเวิลด์". All Ticket Event. สืบค้นเมื่อ 2021-11-19.
  49. Loo, Egan (June 9, 2018). "Love Live! Sunshine!! Film's Title, January 4, 2019 Opening Revealed". Anime News Network. สืบค้นเมื่อ June 9, 2018.
  50. http://www.eiren.org/toukei/img/eiren_kosyu/data_2019.pdf
  51. 1 2 "ラブライブ!総合マガジンVol.01 ~みんなで誌名を決めよう!号~" (ภาษาญี่ปุ่น). ASCII Media Works. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2021-11-20. สืบค้นเมื่อ December 12, 2020.
  52. 電撃G's magazine2019年8月号増刊 ラブライブ!総合マガジンVol.01 ~みんなで誌名を決めよう!号~ 雑誌 (ภาษาญี่ปุ่น). ASIN B07SR84QK4.
  53. 1 2 "LoveLive! Days ラブライブ!総合マガジンVol.03" (ภาษาญี่ปุ่น). ASCII Media Works. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2021-11-20. สืบค้นเมื่อ December 12, 2020.
  54. 1 2 "Top-Selling Media Franchises in Japan: 2015". Anime News Network. December 30, 2015. สืบค้นเมื่อ July 27, 2017.
  55. 1 2 "Top-Selling Media Franchises in Japan: 2016". Anime News Network. December 29, 2016. สืบค้นเมื่อ July 27, 2017.
  56. "Recette Totale en Yens pour 2013 par Oricon". TextUp (ภาษาฝรั่งเศส). Oricon. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2018-06-12. สืบค้นเมื่อ June 1, 2018.
  57. "Series Data – Quick View". Someanithing: Anime DVD/BD Sales in Japan. สืบค้นเมื่อ December 22, 2018.
  58. "Top-Selling Media Franchises in Japan: 2017". Anime News Network. December 23, 2017. สืบค้นเมื่อ January 12, 2019.
  59. "Top-Selling Media Franchises in Japan: 2018". Anime News Network. December 20, 2018. สืบค้นเมื่อ January 12, 2019.
  60. "[ประชาสัมพันธ์]ลิขสิทธิ์ใหม่จาก DEX ประจำเดือนมกราคม 2013". Akibatan. 2013-01-23. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2021-11-20. สืบค้นเมื่อ 2021-11-20.
  61. "ลายแทงบูธการ์ตูน งานสัปดาห์หนังสือแห่งชาติ ครั้งที่ 42". Katoon-Discovery.com. December 30, 2015. สืบค้นเมื่อ July 27, 2017.
  62. https://twitter.com/dexclub/status/592676054994690049
  63. https://www.instagram.com/p/mDWxa8tsfO/. {{cite web}}: |title= ไม่มีหรือว่างเปล่า (help)

แหล่งข้อมูลอื่น

[แก้]