ฮิซบุลลอฮ์

สำหรับความหมายอื่น ดูที่ ฮิซบุลลอฮ์ (แก้ความกำกวม)

การต่อต้านอิสลามในเลบานอน المقاومة الإسلامية في لبنان Al-Muqāwamah al-Islāmīyah fī Lubnān
ผู้ก่อตั้ง	ศุบฮี อัล-ตุฟัยลี อับบาส อัล-มูซาวี X ฮะซัน นัศรุลลอฮ์ X
หัวหน้า	นะอีม กอซิม
ระห์บัร	โมจแทบอ ฆอเมเนอี
รองเลขาธิการ	โมฮัมหมัด ราอัด
ประธานสภาบริหาร	อะลี ดามูช
คำขวัญ	فَإِنَّ حِزْبَ ٱللَّهِ هُمُ ٱلْغَالِبُونَ ('แท้จริงพรรคแห่งพระเจ้าคือผู้มีชัย')[อัลกุรอาน 5:56]
ก่อตั้ง	1982 (1982)
ที่ทำการ	เบรุต, เลบานอน
กลุ่มรัฐสภา	กลุ่มความภักดีต่อการต่อต้าน
ปีกกึ่งทหาร	สภาญิฮาด กองพันการต่อต้านเลบานอน
อุดมการณ์	อิสลามนิยมชีอะฮ์ ลัทธิญิฮาด (ชีอะฮ์) ลัทธิโคมัยนี ชาตินิยมอิสลาม รวมกลุ่มอิสลาม ประชานิยม ลัทธิฝักฝ่าย การต่อต้านลัทธิไซออนิสต์ การต่อต้านลัทธิซุนนี การต่อต้านจักรวรรดินิยม การต่อต้านตะวันตก การต่อต้านยิว การเกลียดกลัวคนรักเพศเดียวกัน อนุรักษนิยมทางสังคม ดูรายละเอียดอื่น ๆ ต่อไป...
ศาสนา	ศาสนาอิสลามนิกายชีอะฮ์ (สิบสองอิหม่าม)
กลุ่มระดับชาติ	พันธมิตร 8 มีนาคม
กลุ่มระดับสากล	ฝ่ายอักษะแห่งการต่อต้าน (ไม่เป็นทางการ)
สี	เหลืองและเขียว
ที่นั่งใน รัฐสภา	15 / 128 (12%)
เว็บไซต์
moqawama.org.lb
การเมืองเลบานอน รายชื่อพรรคการเมือง การเลือกตั้ง

ฮิซบุลลอฮ์ เป็นพรรคการเมืองแนวทางอิสลามนิยมชีอะฮ์ในเลบานอน และกลุ่มติดอาวุธกึ่งทหารที่ถูกสั่งห้ามในหลายประเทศ โดยปีกกึ่งทหารของกลุ่มคือ สภาญิฮาด และมีปีกทางการเมืองคือพรรค กลุ่มความภักดีต่อการต่อต้าน ใน รัฐสภาเลบานอน ทั้งนี้ แสนยานุภาพทางทหารของกลุ่มในปี พ.ศ. 2559 ถูกประเมินว่าเทียบเท่ากับกองทัพขนาดกลางของประเทศต่าง ๆ เลยทีเดียว

ฮิซบุลลอฮ์ก่อตั้งขึ้นในปี พ.ศ. 2525 โดยเหล่านักวิชาการศาสนาชาวเลบานอน เพื่อตอบโต้การรุกรานเลบานอนโดยอิสราเอล กลุ่มได้รับแรงบันดาลใจจากการปฏิวัติอิหร่าน พ.ศ. 2522 และรูปแบบการปกครองอิสลามของอายะตุลลอฮ์ โคมัยนี ฮิซบุลลอฮ์ได้สร้างความสัมพันธ์ที่แน่นแฟ้นกับอิหร่านและเป็นส่วนหนึ่งของ "ฝ่ายอักษะแห่งการต่อต้าน" ในช่วงแรกกลุ่มได้รับการสนับสนุนจากครูฝึกของ กองกำลังพิทักษ์ปฏิวัติอิสลาม (IRGC) จำนวน 1,500 นาย ซึ่งช่วยรวบรวมกลุ่มชีอะฮ์ฝ่ายต่าง ๆ ในเลบานอนให้มาอยู่ภายใต้การนำของกลุ่ม คำประกาศเจตนารมณ์ (Manifesto) ปี พ.ศ. 2528 ระบุวัตถุประสงค์หลักของกลุ่ม ได้แก่ การขับไล่อิทธิพลของตะวันตกออกจากภูมิภาค, การทำลายล้างอิสราเอล, การประกาศความภักดีต่อระห์บัร และการจัดตั้งรัฐบาลอิสลามภายใต้อุดมการณ์แบบลัทธิโคมัยนี อย่างไรก็ตาม กลุ่มยังให้ความสำคัญกับการกำหนดชะตาชีวิตของตนเองโดยชาวเลบานอน ในช่วงทศวรรษ 1980 และ 1990 ฮิซบุลลอฮ์ได้สู้รบกับกองกำลังอิสราเอลและกองทัพเลบานอนใต้ (SLA) จนนำไปสู่การถอนทหารของอิสราเอลในปี พ.ศ. 2543 นอกจากนี้ กลุ่มยังมีบทบาทสำคัญในสงครามเลบานอน พ.ศ. 2549 และภายหลังได้เข้าไปมีส่วนร่วมในสงครามกลางเมืองซีเรีย โดยสู้รบเคียงข้างรัฐบาลซีเรียเพื่อต่อต้านกองกำลังฝ่ายกบฏ

ในปี พ.ศ. 2552 ฮิซบุลลอฮ์ได้ปรับปรุงคำประกาศเจตนารมณ์เพื่อต่อต้านระบบพรรคพวกทางการเมือง (Political sectarianism) และส่งเสริมรัฐบาลสมานฉันท์แห่งชาติ ทว่ายังคงยึดถือแนวทางนโยบายต่างประเทศแบบเดิม โดยเน้นการต่อต้านยุทธศาสตร์ต่าง ๆ ของสหรัฐฯ และบทบาทของอิสราเอลในภูมิภาค

ปัจจุบัน ฮิซบุลลอฮ์เป็นขุมกำลังทางการเมืองที่สำคัญ โดยดำเนินงานเครือข่ายบริการสังคมที่กว้างขวาง ทั้งโรงเรียนและโรงพยาบาล รวมถึงสถานีโทรทัศน์ อัล-มานาร์ ในเชิงการเมือง พรรคกลุ่มความภักดีต่อการต่อต้านครองที่นั่ง 15 ที่นั่งในรัฐสภาเลบานอน อย่างไรก็ตาม กลุ่มถูกวิพากษ์วิจารณ์อย่างหนักหลังเหตุระเบิดที่ท่าเรือเบรุต พ.ศ. 2563 โดยถูกกล่าวหาว่าขัดขวางกระบวนการยุติธรรม ส่งผลให้ความเชื่อมั่นของสาธารณชนลดลง จากการสำรวจในปี พ.ศ. 2567 พบว่าชาวเลบานอนกว่าร้อยละ 55 "ไม่เชื่อมั่นเลย" ในฮิซบุลลอฮ์ แม้จะยังคงได้รับความนิยมอย่างสูงในหมู่ชาวชีอะฮ์ก็ตาม

แม้จะมีเสียงเรียกร้องให้มีการลดอาวุธภายใต้ข้อมติของคณะมนตรีความมั่นคงแห่งสหประชาชาติ แต่ฮิซบุลลอฮ์ได้ขยายขีดความสามารถทางทหารของตนอย่างต่อเนื่อง จนในปัจจุบันปีกติดอาวุธของกลุ่มถูกพิจารณาว่ามีความแข็งแกร่งยิ่งกว่ากองทัพเลบานอน (LAF) ส่งผลให้กลุ่มกลายเป็นหนึ่งในตัวแสดงที่ไม่ใช่รัฐ (non-state actors) ที่ทรงอิทธิพลที่สุดในโลก โดยในปี พ.ศ. 2564 อดีตผู้นำ ฮะซัน นัศรุลลอฮ์ ได้ประกาศว่ากลุ่มมีนักรบในสังกัดถึง 100,000 นาย

ฮิซบุลลอฮ์มีส่วนเกี่ยวข้องกับการโจมตีครั้งสำคัญหลายครั้ง โดยเชื่อกันว่าเป็นผู้อยู่เบื้องหลังการระเบิดสถานทูตสหรัฐฯ ในเบรุต รวมถึงเหตุระเบิดค่ายทหารอเมริกันและฝรั่งเศสในปี พ.ศ. 2526 และการลอบสังหารเราะฟีก อัลหะรีรี ในปี พ.ศ. 2548 ตลอดจนเหตุการณ์จี้เครื่องบินและการวางระเบิดอื่น ๆ ในเวลาต่อมา แม้นักวิชาการบางส่วนจะมองว่ากลุ่มเป็นขบวนการต่อต้าน แต่กว่า 27 ประเทศรวมถึงประเทศตะวันตกส่วนใหญ่ ได้กำหนดให้องค์กรทั้งหมดหรือเฉพาะปีกทหารเป็นกลุ่มก่อการร้าย นับตั้งแต่เดือนตุลาคม พ.ศ. 2566 ฮิซบุลลอฮ์ได้เข้าสู่สภาวะสงครามกับอิสราเอล ซึ่งในระหว่างความขัดแย้งนี้ นัศรุลลอฮ์ได้ถูกลอบสังหารหลังจากดำรงตำแหน่งผู้นำมานานกว่า 32 ปี พร้อมกับสมาชิกระดับสูงคนอื่น ๆ สงครามดังกล่าวนำไปสู่การรุกรานเลบานอนโดยอิสราเอล พ.ศ. 2567 และปัจจุบันอยู่ในสภาวะหยุดยิง

เมื่อวันที่ 7 สิงหาคม พ.ศ. 2568 รัฐบาลเลบานอนได้มีมติเห็นชอบให้ดำเนินการลดอาวุธของกลุ่มฮิซบุลลอฮ์ โดยมอบหมายให้กองทัพเลบานอนจัดทำแผนงานเพื่อให้รัฐเป็นผู้ถือครองอาวุธเพียงผู้เดียว ต่อมาในวันที่ 5 กันยายน คณะรัฐมนตรีได้อนุมัติ "แผนพิทักษ์มาตุภูมิ" (Homeland Shield Plan) ซึ่งเป็นแผนแม่บทในการลดอาวุธของกลุ่มติดอาวุธทั้งหมดในประเทศ และล่าสุดเมื่อวันที่ 2 มีนาคม พ.ศ. 2529 นายกรัฐมนตรี นาวาฟ สลาม ได้ระบุว่าการปฏิบัติการทางทหารใด ๆ ที่อยู่นอกเหนืออำนาจรัฐถือเป็นการกระทำที่ผิดกฎหมาย

แหล่งที่มา

• Al-Aloosy, Massaab (2020). The Changing Ideology of Hezbollah. Springer International Publishing.
• Blanford, Nicholas; Salim, Arab (23 มิถุนายน 2013). "Why Hezbollah has openly joined the Syrian fight". The Christian Science Monitor. สืบค้นเมื่อ 28 กรกฎาคม 2020.{{cite journal}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์)
• Avon, Dominique; Khatchadourian, Anaïs-Trissa (2012). Hezbollah: A History of the "Party of God". Harvard University Press. ISBN 978-0-674-07031-8.
• Daher, Aurélie (2019). Hezbollah: Mobilization and Power. Oxford University Press. ISBN 978-0-190-09263-4.
• Dionigi, Filippo (2014). Hezbollah, Islamist Politics, and International Society. Springer. ISBN 978-1-137-40302-5.
• Farida, Mariam (2019). Religion and Hezbollah: Political Ideology and Legitimacy. Routledge. ISBN 978-1-000-45857-2.
• Norton, Augustus Richard (2014). Hezbollah: A Short History (พิมพ์ครั้งที่ 2). Princeton University Press. ISBN 978-1-400-85144-7.
• Saouli, Adham (2018). Hezbollah: Socialisation and its Tragic Ironies. Edinburgh University Press. ISBN 978-1-474-41954-3.
• Worrall, James; Mabon, Simon; Clubb, Gordon (2015). Hezbollah: From Islamic Resistance to Government: From Islamic Resistance to Government. ABC-CLIO. ISBN 978-1-440-83135-5.
• Zirulnick, Ariel (21 ธันวาคม 2012). "In Hezbollah stronghold, Lebanese Christians find respect, stability". The Christian Science Monitor. สืบค้นเมื่อ 28 กรกฎาคม 2020.{{cite news}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์)
• Norton, Augustus R. (2018). Hezbollah: a short history (พิมพ์ครั้งที่ Updated and expanded third). Princeton University Press. ISBN 9780691180885.
• Ranstorp, Magnus (1997). Hizb'Allah in Lebanon: The Politics of the Western Hostage Crisis. St. Martin's Press. ISBN 978-0-312-16491-1.
• Ranstorp, Magnus (ร้อน 1998). "The strategy and tactics of Hizballah's current Lebanonization process". Mediterranean Politics. 3 (1): 103–134. doi:10.1080/13629399808414643.{{cite journal}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์)
• Tom Najem and Roy C. Amore, Historical Dictionary of Lebanon, Second Edition, Historical Dictionaries of Asia, Oceania, and the Middle East, Rowman & Littlefield Publishers, Lanham, Boulder, New York & London 2021. ISBN 9781538120439, 1538120437

อ่านเพิ่ม

หนังสือ

• Joseph Alagha (2006). The Shifts in Hizbullah's Ideology: Religious Ideology, Political Ideology. Amsterdam University Press. ISBN 978-90-5356-910-8.
• Tom Diaz; Barbara Newman (2005). Lightning Out of Lebanon: Hezbollah Terrorists on American Soil. Presidio Press. ISBN 978-0-345-47568-8.
• Ahmad Nizar Hamzeh (2004). In The Path Of Hizbullah. Syracuse University Press. ISBN 978-0-8156-3053-1.
• Judith Palmer Harik (2006). Hezbollah: The Changing Face of Terrorism. I.B. Tauris. ISBN 978-1-84511-024-6.
• Hala Jaber (1997). Hezbollah. Columbia University Press. ISBN 978-0-231-10834-8.
• Avi Jorisch (2004). Beacon of Hatred: Inside Hizballahs Al-Manar Television. Washington Institute for Near East Policy. ISBN 978-0-944029-88-6.
• Augustus Richard Norton (2000). Hizballah of Lebanon: Extremist Ideals vs. Mundane Politics. Council on Foreign Relations. ข้อมูลเก่าจากต้นฉบับ เมื่อ 20 กรกฎาคม 2006.{{cite book}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์)
• Augustus Richard Norton (2007). Hezbollah: A Short History. Princeton University Press. ISBN 978-0-691-13124-5.
• Qassem, Naim (2005). Hizbullah: The Story from Within. Saqi Books. ISBN 978-0-86356-517-5.
• Amal Saad-Ghorayeb (2001). Hizbullah: Politics and Religion. Pluto Press. ISBN 978-0-7453-1793-9.
• Jamal Sankari (2005). Fadlallah: The Making of a Radical Shi'ite Leader. Saqi Books. ISBN 978-0-86356-596-0.

บทความ

• Natalia Antelava (2 มิถุนายน 2006). "Inside Lebanese Hezbollah militia". BBC News. สืบค้นเมื่อ 24 กรกฎาคม 2009.{{cite news}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์)

แหล่งข้อมูลอื่น

• Is Hezbollah Confronting a Crisis of Popular Legitimacy? (PDF) Eric Lob, Crown Center for Middle East Studies, March 2014.
• Hezbollah. เก็บถาวร 28 ตุลาคม 2020 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน: Financing Terror through Criminal Enterprise, Testimony of Matthew Levitt, Hearing of the Committee on Homeland Security and Governmental Affairs, United States Senate.
• Hizbullah's two republics^[usurped] by Mohammed Ben Jelloun, Al-Ahram, 15–21 February 2007.
• "Inside Hezbollah" – short documentary and extensive information from Frontline/World on PBS
• Hizbullah – the 'Party of God' – fact file at Ynetnews

มติของสหประชาชาติเกี่ยวกับฮิซบุลลอฮ์

• UN Press Release SC/8181. UN. 2 September 2004.
• Lebanon: Close Security Council vote backs free elections, urges foreign troop pullout. UN. 2 September 2004.