ข้ามไปเนื้อหา

วิกิพีเดีย:สอนการใช้งาน (แบบเก่า)/จำไว้ว่า

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
อารัมภบท วิธีการแก้ไข การจัดรูปแบบ ลิงก์ การอ้างอิง
แหล่งที่มา
 หน้าคุย จำไว้ว่า ลงทะเบียน ท้ายสุด  

มีบางเรื่องที่ต้องจำใส่ใจเมื่อแก้ไขวิกิพีเดีย

นโยบายแกนกลางด้านเนื้อหา

[แก้]

มุมมองที่เป็นกลาง

[แก้]

การผดุงมุมมองที่เป็นกลาง (NPOV) เป็นหนึ่งในห้าเสาหลักและหลักการก่อตั้งของวิกิพีเดีย นโยบายนี้กล่าวว่า เรายอมรับทุกมุมมองที่สำคัญต่อประเด็นหนึ่ง ๆ แทนที่เพียงแถลงเพียงมิติเดียว เราพยายามนำเสนอทุกมุมมองที่เกี่ยวข้องโดยไม่ตัดสินมุมมองเหล่านั้น เป้าหมายของเราเป็นไปเพื่อให้ความรู้ มิใช่โน้มน้าว นโยบายนี้มิได้หมายความว่า บทความของเราถูกคาดหวังให้ "วัตถุพิสัย" 100% เพราะในการถกเถียงทุกครั้ง ทุกฝ่ายต่างเชื่อว่าความเห็นของตนถูก

วิกิพีเดียมิได้รักษาสมดุลของบทความโดยให้ทุกมุมมองที่ขัดแย้งกันมีพื้นที่เท่ากันหรือถือว่ามุมมองเหล่านั้นถูกต้องเท่ากัน มุมมองจะถูกนำเสนอเป็นสัดส่วนกับการนำเสนอในแหล่งข้อมูลที่น่าเชื่อถือ เมื่อทฤษฎีชายขอบ แนวคิดปฏิเสธเอดส์ บทความควรให้น้ำหนักแก่มุมมองกระแสหลักมากกว่า โดยอธิบายแนวคิดชายขอบนั้นต้องอธิบายชัดเจนว่าเป็น "ชายขอบ"

คุณจะแถลงความคิดเห็นในบทความก็ได้ แต่ต้องนำเสนอเป็นความคิดเห็น มิใช่ข้อเท็จจริง เช่นเดียวกัน ยังเป็นความคิดที่ดีที่จะหาแหล่งที่มาของความเห็นเหล่านี้ ตัวอย่างเช่น "ผู้สนับสนุน ก กล่าวว่า ..." หรือ "นักวิจารณ์ชื่อดัง ข เชื่อว่า ..."

คุณอาจเห็นชาววิกิพีเดียคุยกันถึงบทความว่ามีปัญหา "ความเป็นกลาง" ซึ่งหมายความว่า บทความนั้นมีอคติ หรือบทความที่เขียนขึ้นจากมิติเดียวอย่างชัดเจน สำเนาโฆษณาเองก็อยู่ในหมวดหมู่นี้ เช่นเดียวกับคำวิพากษ์ทางการเมือง ในกรณีที่สุดขั้วน้อยกว่า บทความอาจมีปัญหา "ความเป็นกลาง" ได้หากใช้พื้นที่ถกมุมมองหนึ่งมากกว่าอีกมุมมองหนึ่งที่มีความสำคัญเท่ากัน แม้แต่ละมุมมองจะนำเสนออย่างเป็นกลางก็ตาม หรือบทความกล่าวถึงมุมมองส่วนน้อยมากเกินไป

ถ้าคุณกำลังใช้เวลากับบทความที่มีการโต้เถียงกัน ในเรื่องอย่างศาสนาหรือการเมือง สำคัญที่คุณจะอ่านหน้านโยบายมุมมองที่เป็นกลางให้เร็วที่สุดเท่าที่ทำได้ แม้คุณกำลังใช้เวลากับเรื่องที่ถืออารมณ์น้อยกว่าอย่างคณิตศาสตร์ หรือวิดีโอเกม คุณก็ยังควรอ่านนโยบายอยู่ดี แต่จะเป็นความกังวลที่กดดันน้อยกว่า พึงระลึกคำแนะนำ ณ ที่นี้ และอ่านนโยบายเต็มหากประเด็นมุมมองที่เป็นกลางปรากฏขึ้น

การพิสูจน์ยืนยันได้

[แก้]

วิกิพีเดียต้องการเนื้อหาที่พิสูจน์ยืนยันได้ หมายความว่า คุณสามารถเขียนเฉพาะสิ่งที่แหล่งข้อมูลที่น่าเชื่อถือกล่าวถึงหัวข้อนั้นเท่านั้น หากคุณไม่สามารถหาแหล่งข้อมูลที่น่าเชื่อถือสนับสนุนสารสนเทศของคุณ สารสนเทศนั้นก็ไม่อาจเพิ่มเข้ามาได้แม้เป็นจริงก็ตาม คุณต้องอ้างอิงแหล่งที่มาสำหรับสารสนเทศใด ๆ ที่คุณร่วมเขียน ซึ่งเป็นที่ถกเถียง หรือมีแนวโน้มจะถูกคัดค้าน แนะนำให้เพิ่มเชิงอรรถ ตามที่อภิปรายในหน้า "สอนการใช้งาน" ของหน้าสอนการใช้งานนี้ การอ้างอิงช่วยให้ผู้อ่านของเราพิสูจน์ยืนยันสิ่งที่คุณเขียนได้ และหาสารสนเทศเพิ่มได้

"กรุงปารีสเป็นเมืองหลวงของประเทศฝรั่งเศส" เป็นตัวอย่างถ้อยแถลงที่ไม่จำเป็นต้องมีแหล่งอ้างอิง เพราะเป็นความรู้สามัญและทุกคนทราบว่ามีแหล่งข้อมูลนับร้อยที่สามารถใช้สนับสนุนได้ สารสนเทศนี้สามารถหาที่มาได้ แม้จะยังไม่ได้ระบุก็ตาม

หากเว็บไซต์ใด ๆ จะอยู่ในความสนใจเฉพาะของผู้อ่านบทความ ก็ควรรวบรวมไว้และลิงก์ไปในส่วน "แหล่งข้อมูลอื่น" หนังสือความสนใจเฉพาะควรรวบรวมไว้ในส่วน "หนังสืออ่านเพิ่มเติม" แต่เฉพาะเมื่อหนังสือเหล่านี้มิได้ถูกใช้เป็นแหล่งข้อมูลแก่บทความแล้วเท่านั้น

สำหรับสารสนเทศเพิ่มเติม ดูที่ วิกิพีเดีย:การพิสูจน์ยืนยันได้

งดงานค้นคว้าต้นฉบับ

[แก้]

วิกิพีเดียมิใช่ที่สำหรับงานค้นคว้าต้นฉบับ นั่นคือ ข้อเท็จจริง ข้อกล่าวหาหรือความคิดซึ่งไม่มีแหล่งข้อมูลตีพิมพ์ที่น่าเชื่อถืออยู่ นอกจากนี้ยังรวมบทวิเคราะห์หรือการสังเคราะห์สาระที่ได้รับการตีพิมพ์ซึ่งมีจุดประสงค์เพื่อต่อยอด แต่ไม่มีแหล่งข้อมูลประกอบ แหล่งข้อมูลต้องสนับสนุนสาระนั้นโดยตรงและในบริบท ตัวอย่างเช่น "คนส่วนมากเชื่อเรื่องผี" ต้องได้รับการสนับสนุนจากแหล่งข้อมูลที่น่าเชื่อถือที่กล่าวว่า คนส่วนมากเชื่อเรื่องผี มิใช่การอ้างอิงจากห้าคนที่กล่าวว่า ตนเชื่อเรื่องผี โดยมิได้อ้างการกล่าวถึงคนส่วนมาก

การคำนวณกิจวัตร การแปลจากภาษาอื่น และการถอดเสียงและวิดีทัศน์โดยทั่วไปไม่ถูกพิจารณาว่าเป็นงานค้นคว้าต้นฉบับ

สำหรับสารสนเทศเพิ่มเติม ดูที่ วิกิพีเดีย:งดงานค้นคว้าต้นฉบับ

นโยบายการเขียนอื่น

[แก้]

ประเด็นเรื่อง

[แก้]

วิกิพีเดียเป็นสารานุกรมที่แก้ไขได้ ร่วมกับบางหัวข้อที่พบทั่วไปในกาลานุกรม ฉะนั้น บทความควรประกอบด้วยสารสนเทศที่เป็นสารานุกรมเกี่ยวกับเรื่องที่ "มีความโดดเด่น" การชี้ชัดองค์ประกอบความโดดเด่นที่ว่านี้ยังเป็นหัวข้อถกเถียงอย่างต่อเนื่องบนวิกิพีเดีย แต่ไม่ว่ากรณีใด ๆ ไม่ควรมี (ตามกฎวิกิพีเดีย) บทความสำหรับทุกคนบนโลก หรือทุกบริษัทที่ขายของทุกอย่าง หรือถนนทุกสายในทุกเมืองในโลก อย่างไรก็ดี มีโครงการพี่น้องแก่เนื้อหาอันไม่เป็นสารานุกรมบางประเภท เช่น

บทความสารานุกรมเกี่ยวข้องกับเรื่องเป็นหลัก มิใช่คำของเรื่องนั้น ฉะนั้น บทความใด ๆ ที่เพียงนิยามและอธิบายการใช้คำหรือวลีสั้น ๆ เช่นที่คุณจะพบตามพจนานุกรมทั่วไป ก็ควรจะอยู่ในโครงการพี่น้องวิกิพจนานุกรมแทน

ข้อความจากแหล่งข้อมูลต้นฉบับ เช่น จากหนังสือสาธารณสมบัติที่คุณต้องการโพสต์ให้เข้าถึงได้แพร่หลายขึ้น ควรจะอยู่ในวิกิซอร์ซ โครงการพี่น้องอีกโครงการหนึ่งของวิกิพีเดียแทน

วิกิพีเดียดำเนินการโดยมูลนิธิวิกิมีเดีย องค์กรไม่แสวงผลกำไร ผู้ดำเนินการอีกหลายโครงการ ได้แก่