วานรวิทยา

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
ไปยังการนำทาง ไปยังการค้นหา
ลิงบาบูนโอลิฟ

วานรวิทยา หรือ ไพรเมตวิทยา (อังกฤษ: Primatology) คือวิชาว่าด้วยการศึกษาสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมชั้นสูงสุด (primates) ได้แก่ลิงและคน นับเป็นสาขาวิชาที่หลากหลายในหมวดวิชาชีววิทยา มานุษยวิทยา จิตวิทยาและอื่น ๆ มานุษยวิทยากายภาพเป็นสาขาหนึ่งของวานรวิทยาคือวานรวิทยาว่าด้วยสกุล Homo โดยเฉพาะ Homo sapiens วิชานี้ครอบคลุมไปถึงการศึกษา Hominidae หรือสิ่งมีชีวิตที่คล้ายคนซึ่งรวมถึงบรรพบุรุษของมนุษย์และลิงใหญ่อื่น ๆ

วานรวิทยาสมัยใหม่นับเป็นวิทยาศาสตร์ที่มีความหลากหลายมากที่สุดสาขาหนึ่ง โดยมีขอบข่ายนับตั้งแต่การศึกษาทางสรีรของบรรพบุรุษวานรและและการศึกษาวานรในที่อยู่อาศัยตามธรรมชาติของมัน ไปจนถึงการทดลองด้านจิตวิทยาของสัตว์และภาษาวานร วิชานี้ได้เปิดให้เห็นแสงสว่างเป็นอย่างมากในพฤติกรรมพื้นฐานรวมทั้งพฤติกรรมโบราณของบรรพบุรุษเหล่านี้

สาขาวิชา[แก้]

วิชาวานรวิทยาในฐานะวิทยาศาสตร์มีความแตกต่างในเชิงขอบเขตวิชามากซึ่งเกิดจากการแตกสาขาตามพื้นฐานของผู้วางรากฐานในวิชานี้ ความจริงแล้วการศึกษาในวิชานี้เองดูเหมือนจะเปลี่ยนไปตามภูมิภาคที่ต่างกันไปของโลก มีการใช้แนวการมุ่งสู่แนววิชา ทฤษฎี วิธีการแตกต่างกันไปในงานวิจัยวานรและความสัมพันธ์ของมันและการเชื่อมโยงกับมนุษย์ (ซึ่งก็เป็นวานรด้วย)

มี 2 สาขาวิชาย่อยในวิชาวานรวิทยาได้แก่ วานรวิทยาตะวันตก และ วานรวิทยาญี่ปุ่น การแตกสาขาทั้งนี้เนื่องมากจากความแตกต่างกันของวัฒนธรรมที่ที่มีลักษณะเฉพาะและปรัชญาที่ต่างกันซึ่งเป็นมาตั้งแต่เริ่มแรกซึ่งความจิงมีหลักการเหมือนกันเป็นส่วนใหญ่ซึ่งต่างก็เน้นการวิจัยวานรและกรรมวิธีเพื่อให้ได้มาซึ่งข้อมูลที่แตกต่างกันอย่างกว้างขวาง

ประวัติ[แก้]

วานรวิทยาตะวันตกมีพื้นฐานแตกมาจากงานวิจัยในยุคอาณานิคมที่ต่อเนื่องมาถึงพฤติกรรมวานร โดยเฉพาะนักวิทยาศาสตร์ฝรั่งเศสในสมัยอาณานิคม การศึกษาวานรวิทยาแรก ๆ เน้นงานวิจัยด้านการแพทย์ แต่ก็มีนักวิทยาศาสตร์บางคนที่ทำการทดลองเชิง "อารยธรรม" กับชิมแปนซีเพื่อศึกษาขีดความสามารถและขีดจำกัดทางปัญญาของสมองของมัน

ทฤษฎี[แก้]

กรรมวิธี[แก้]

รายชื่อนักวานรวิทยาตะวันตกที่มีชื่อเสียง[แก้]

วานรวิทยาในประเทศญี่ปุ่น[แก้]

อ้างอิง[แก้]

  • Haraway, Donna J. (1990). Primate Visions. Routledge. ISBN 0415902940.
  • Blaffer Hrdy, Sarah (1999). The Woman That Never Evolved. Harvard University Press. ISBN 0674955390.
  • Stone, Linda (2005). Kinship and Gender. Westview Press. ISBN 081334302X.
  • Bauchspies, Wenda K. (2005). Science, Technology, and Society: A Sociological Approach. Blackwell Publishing Limited. ISBN 0674010043. Unknown parameter |coauthors= ignored (|author= suggested) (help)
  • Stone, Linda (2005). Kinship and Gender. Westview Press. ISBN 081334302X.
  • Stone, Linda. Kinship And Gender: An Introduction. Boulder, Colo: Westview Press. ISBN 0-8133-4302-X.
  • Fedigan, Linda Marie; Strum, Shirley C. (2000). Primate encounters: models of science, gender, and society. Chicago: University of Chicago Press. ISBN 0226777553.

ดูเพิ่ม[แก้]


แหล่งข้อมูลอื่น[แก้]