ม่อนไข่

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
ม่อนไข่
การจำแนกชั้นทางวิทยาศาสตร์
อาณาจักร: Plantae
(unranked): Angiosperms
(unranked): Eudicots
(unranked): Asterids
อันดับ: Ericales
วงศ์: Sapotaceae
สกุล: Pouteria
สปีชีส์: P. campechiana
ชื่อทวินาม
Pouteria campechiana
Baehni
ชื่อพ้อง
Lucuma campechiana
Knuth
ผลม่อนไข่ผ่าครึ่ง
ผลม่อนไข่พร้อมรับประทานในลาว
ผลม่อนไข่อยู่บนต้น

มอนไข่ (อังกฤษ: Tiesa; egg fruit; Canistel; ชื่อวิทยาศาสตร์: Pouteria campechiana) เป็นผลไม้เนื้อสีทอง ภาคเหนือและภาคอีสานเรียกมอนไข่ ราชบุรีเรียกว่า ลูกท้อพื้นบ้าน ปราจีนบุรีเรียกว่าท้อเขมร เพชรบูรณ์เรียกทิสซา ฟิลิปปินส์ เรียก chesa ศรีลังกาเรียก Laulu Lavulu หรือ Lawalu[1] มีถิ่นกำเนิดมาจากประเทศเม็กซิโก กัวเตมาลา บราซิล และเอลซัลวาดอร์[2] เวียดนามเรียกพืชชนิดนี้ว่า cây trứng gà (ตรงตัว "ต้นไข่ไก่") หรือ lekima ชื่อหลังนี้สันนิษฐานว่ามาจากคำว่า lucuma ชื่อ "Lekima" นี้ได้รวมอยู่ในรายชื่อพายุไต้ฝุ่นภาษาเวียดนามและได้ใช้เป็นชื่อพายุซึ่งต่อมาได้เข้าโจมตีเวียดนามเหนือ-กลาง ทำให้มีผู้เสียชีวิต 42-55 คน เมื่อ 10 มีนาคม พ.ศ. 2550[3]

มอนไข่เป็นไม้ยืนต้นขนาดกลาง ใบบาง มัน เรียวแหลม ลำต้นมียางสีขาว ก้านอ่อนเป็นสีน้ำตาล ดอกสีครีม มีกลิ่นหอม ผลสุกสีเหลืองอ่อน เปลือกบาง เนื้อผลสีเหลืองสด เหนียวคล้ายแป้งทำขนม ภายในผลมีเมล็ดขนาดใหญ่ รสหวาน เนื้อผลนิ่มคล้ายไข่แดง

การใช้ประโยชน์[แก้]

มอนไข่นอกจากกินเป็นผลไม้สดแล้ว ยังใช้ทำขนมเช่น ทาร์ต คัสตาร์ด แยม เยลลี แพนเค้ก หรืออบให้สุก ชาวฟลอริดานิยมรับประทานกับเกลือ พริกไทย น้ำมะนาวหรือมายองเนส ทางสมุนไพรผลสุกใช้รักษาโรคเลือดออกตามไรฟัน เมล็ดใช้รักษาแผลเน่าเปื่อย เปลือกต้นรักษาอาการไข้ ตัวร้อน ผื่นคัน[4]

อ้างอิง[แก้]

  1. D.K.N.G. Pushpakumara (2007). "Lavulu". Underutilized fruit trees in Sri Lanka. World Agroforestry Centre, South Asia Office, New Delhi, India. 
  2. "Pouteria campechiana". Germplasm Resources Information Network. United States Department of Agriculture. สืบค้นเมื่อ 2009-01-29. 
  3. "Typhoon Lekima pounds central Vietnam". TerraDaily. October 4, 2007. สืบค้นเมื่อ 2010-09-24. 
  4. นิดดา หงส์วิวัฒน์ และทวีทอง หงส์วิวัฒน์. มอนไข่หรือทิสซา ใน ผลไม้ 111 ชนิด: คุณค่าอาหารและการกิน. กทม. แสงแดด. 2550 หน้า 125

แหล่งข้อมูลอื่น[แก้]