ภาษาอะดีเกยา

ภาษาอะดีเกยา
เซอร์คัสเซียตะวันตก
Адыгабзэ Adygabze آدہݝابزە
ออกเสียง	[aːdɘɣaːbzə́]
ประเทศที่มีการพูด	สาธารณรัฐอะดีเกยา ดินแดนครัสโนดาร์
ชาติพันธุ์	ชาวเซอร์คัสเซีย
ผู้พูด	610,000 (2010–2020)
ตระกูลภาษา	คอเคซัสตะวันตกเฉียงเหนือ เซอร์คัสเซีย ภาษาอะดีเกยา
รูปแบบก่อนหน้า	คอเคซัสตะวันตกเฉียงเหนือดั้งเดิม เซอร์คัสเซียดั้งเดิม
ภาษาถิ่น	Abdzakh Bzhedug Hatuqwai Mamkhegh Natukhaj Shapsug Temirgoy (สำเนียงมาตรฐาน) Yegeruqwai Hakuchi Zhaney
ระบบการเขียน	ซีริลลิก ละติน อาหรับ
สถานภาพทางการ
ภาษาทางการของ	รัสเซีย สาธารณรัฐอะดีเกยา
ภาษาชนกลุ่มน้อย ที่รับรองใน	จอร์แดน อิสราเอล Kfar Kama Rehaniya
รหัสภาษา
ISO 639-2	ady
ISO 639-3	ady
Glottolog	adyg1241
บริเวณที่มีผู้พูดภาษาอะดีเกยาในสาธารณรัฐอะดีเกยา ประเทศรัสเซีย (2002)
จำนวนร้อยละประชากรที่พูดภาษาอะดีเกยาหรือคาบาร์เดียในประเทศตุรกี (1965)

Yinal พูดภาษาอะดีเกยา

ภาษาอะดีเกยา (อะดีเกยา: Адыгабзэ, อักษรโรมัน: Adygabze, ออกเสียง: [aːdɘɣaːbzə́]) หรือ เซอร์คัสเซียตะวันตก (อะดีเกยา: кӏахыбзэ, อักษรโรมัน: khaxybzə) เป็นภาษากลุ่มคอเคซัสตะวันออกเฉียงเหนือที่พูดโดยชาวเซอร์คัสเซียกลุ่มย่อยทางตะวันตก เป็นภาษาราชการของสาธารณรัฐอะดีเกยาในรัสเซีย เคยเขียนด้วยอักษรอาหรับและอักษรละติน ปัจจุบันเขียนด้วยอักษรซีริลลิก การเรียงประโยคเป็นแบบประธาน-กรรม-กริยา และใช้รูปประโยคสัมพันธการก

ตัวอย่าง

ยอห์น 1: 1-6 ในภาษาอะดีเกยา	ทับศัพท์	แปลไทย
Ублапӏэм ыдэжь Гущыӏэр щыӏагъ. Ар Тхьэм ыдэжь щыӏагъ, а Гущыӏэри Тхьэу арыгъэ. Ублапӏэм щегъэжьагъэу а Гущыӏэр Тхьэм ыдэжь щыӏагъ. Тхьэм а Гущыӏэм зэкӏэри къыригъэгъэхъугъ. Тхьэм къыгъэхъугъэ пстэуми ащыщэу а Гущыӏэм къыримыгъгъэхъугъэ зи щыӏэп. Мыкӏодыжьын щыӏэныгъэ а Гущыӏэм хэлъыгъ, а щыӏэныгъэри цӏыфхэм нэфынэ афэхъугъ. Нэфынэр шӏункӏыгъэм щэнэфы, шӏункӏыгъэри нэфынэм текӏуагъэп.	Ublāṗăm ədăžʼ G˚šʼəʾăr šʼəʾāġ. Ār Tḥăm ədăžʼ šʼəʾāġ, ā G˚šʼəʾări Tḥăw ārəġă. Ublāṗăm šʼeġăžʼāġăw ā G˚šʼəʾăr Tḥăm ədăžʼ šʼəʾāġ. Tḥăm ā G˚šʼəʾăm zăč̣ʼări qəriġăġăχ˚ġ. Tḥăm qəġăχ˚ġă pstăwmi āšʼəšʼăw ā G˚šʼəʾăm qəriməġġăχ˚ġă zi šʼəʾăp. Məč̣ʼodəžʼən šʼəʾănəġă ā G˚šʼəʾăm xăłəġ, ā šʼəʾănəġări c̣əfxăm năfənă āfăχ˚ġ. Năfənăr ṣ̂˚nč̣ʼəġăm šʼănăfə, ṣ̂˚nč̣ʼəġări năfənăm teḳ˚āġăp.	ในปฐมกาลพระวาทะทรงดำรงอยู่และพระวาทะทรงอยู่กับพระเจ้า และพระวาทะทรงเป็นพระเจ้า พระองค์ทรงอยู่กับพระเจ้าตั้งแต่ปฐมกาล สรรพสิ่งถูกสร้างขึ้นโดยทางพระองค์ ในบรรดาสิ่งที่ถูกสร้างขึ้นมานั้น ไม่มีสักสิ่งเดียวที่ไม่ได้ถูกสร้างขึ้นโดยทางพระองค์ ในพระองค์คือชีวิตและชีวิตนั้นเป็นความสว่างของมนุษย์ ความสว่างส่องเข้ามาในความมืด แต่ความมืดไม่ได้เข้าใจความสว่างนั้น

แหล่งข้อมูลอื่น

• Grammar of the Circassian Language เก็บถาวร 2021-01-31 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน. Useful site to learn the Adyghe grammar.
• Louis Loewe (1854). A dictionary of the Circassian language, English-Circassian-Turkish. George Bell.
• Adyghe alphabet, Omniglot.
• "Adyghe transliteration schemes" (PDF)..
• Adyghe sample, Language Museum.
• Learning Adyghe resource.
• Learn Circassian, International Centre for Circassian Studies (ICCS).
• Rferl North Caucasus Radio.
• Adyghe transliteration tool.
• Ancient Adyghe Abkhaz–Abaza Ubykh alphabet.
• How to count in Adyghe language.
• Adyghe language dictionary.
• Recordings of Adyghe language