ภาวะ (ปฏิทินจีน)

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
Jump to navigation Jump to search
ภาวะ(ทั้งยี่สิบสี่)
ชื่อจีน
จีนตัวเต็ม (二十四)節氣
จีนตัวย่อ (二十四)节气
ชื่อเกาหลี
ฮันกึล (이십사)절기
ฮันจา (二十四)節氣
ชื่อไทย
ไทย (เอ้อร์สือสื่อ)เจี๋ยชี่ แปลตรงตัวได้ว่า เทศกาล หรือภาวะทั้งยี่สิบสี่
ชื่อเวียดนาม
เวียดนาม tiết khí (เตี๊ยตคี้)

ภาวะ หรือ สารท[ม 1] (จีนต้วเต็ม: 節氣; จีนตัวย่อ: 节气; พินอิน: jiéqì; คำอ่าน: เจี๋ยชี่ อังกฤษ: Solar term) หมายถึงระยะที่สำคัญอันสังเกตจากสิ่งแวดล้อมได้รอบตัว ซึ่งชาวจีนได้บัญญัติขึ้นไว้ 24 ภาวะด้วยกันในหนึ่งรอบปี นอกจากนี้ยังกำหนดให้มีการฉลองไหว้บรรพบุรุษตามสมควร ภาวะในปฏิทินจีน มีใช้ในประเทศจีน รวมถึงเกาหลี เวียดนาม และญี่ปุ่นซึ่งเป็นผู้รับวัฒนธรรมจีนอีกด้วย

ในภาวะตามปฏิทินจีนทั้งหมด จะมีสี่ภาวะซึ่งตรงกับปรากฏการณ์ทางดาราศาสตร์ ได้แก่ 春分 (ชุนเฟิน) 夏至 (เซี่ยจื้อ) 秋分 (ชิวเฟิน) และ 冬至 (ตงจื้อ หรือวันไหว้ขนมบัวลอย) ซึ่งตรงหรือใกล้เคียงกับวันสำคัญทางดาราศาสตร์ประจำปี ได้แก่ วสันตวิษุวัต อุตรายัน ศารทวิษุวัต และทักษิณายัน ตามลำดับ แต่ละวันมีคำอธิบายโดยย่อดังนี้

  • วสันตวิษุวัต หรือชุนเฟิน ช่วงเวลากลางวันกับกลางคืนยาวเท่ากัน แต่หลังจากวันดังกล่าวช่วงเวลากลางวันยาวขึ้น พลังเอี๊ยง (หยาง) เพิ่มขึ้น
  • อุตรายัน ครีษมายัน หรือเซี่ยจื้อ ช่วงเวลากลางวันยาวที่สุด อากาศร้อน หลังจากนั้นจะค่อยสั้นลง พลังเอี๊ยงถึงที่สุด
  • ศารทวิษุวัต หรือชิวเฟิน ช่วงเวลากลางวันกลับมาเท่ากับช่วงเวลากลางคืนอีกครั้ง โดยหลังจากนี้กลางคืนจะเริ่มยาว พลังอิม (หยิน) เพิ่มขึ้นแทนเอี๊ยง
  • ทักษิณายัน เหมายัน หรือตงจื้อ ช่วงเวลากลางคืนยาวที่สุด อากาศหนาวเย็น พลังอิมขึ้นถึงจุดสูงสุดของปี


รายชื่อภาวะในปฏิทินจีน[แก้]

องศาอาทิตย์ที่แสดงในที่นี่ ยึดตามโหราศาสตร์ระบบสายนะ ซึ่งอาศัยฤดูกาลกำหนดราศี ต่างจากระบบนิรายนะที่ใช้ตำแหน่งบนท้องฟ้าจริง (ดู โหราศาสตร์สากล)

องศาดวงอาทิตย์ ภาษาจีน ภาษาญี่ปุ่น ภาษาเกาหลี ภาษาเวียดนาม ประมาณวันที่ ความหมาย
อักษรจีน[ม 2] จีนกลาง จีนแต้จิ๋ว
315° 立春 ลี่ชุน
lìchūn
ลิบชุง りっしゅん
ริสชุง
risshun
입춘
อิปชุน
ipchun
Lập xuân
เหลิปซวน
4 กุมภาพันธ์ เริ่มต้นฤดูใบไม้ผลิ สรรพสัตว์บรรดาที่ไม่จำศีลทั้งหลายเริ่มออกหากินอย่างมีชีวิตชีวา สรรพพืชเริ่มแตกกิ่งก้าน
330° 雨水 อวี๋สุ่ย
yúshuǐ
อู๋จุ้ย うすい
อุซุอิ
usui
우수
อูซู
usu
Vũ thủy
หวูถวี
19 กุมภาพันธ์ ฝนตกส่งท้ายฤดูหนาว
345° 驚蟄
(惊蛰)
จิงเจ๋อ
jīngzhé
เก็งเต๊ก けいちつ
เคชิตสึ
keichitsu
경칩
คย็องชิบ
gyeongchip
Kinh trập
กิญเจิป
6 มีนาคม กิมิชาติด้วงแมลง เริ่มออกโบยบินหากิน บรรดาสัตว์ที่จำศึลเริ่มออกจากรัง
春分 ชุนเฟิน
chūnfēn
ชุงฮุง しゅんぶん
ชุมบุง
shunbun
춘분
ชุนบุน
chunbun
Xuân phân
ซวนเฟิน
21 มีนาคม กลางฤดูใบไม้ผลิ
15° 清明 ชิงหมิง
qīngmíng
เช็งเม้ง せいめい
เซเม
seimei
청명
ช็องมย็อง
cheongmyeong
Thanh minh
จัญมิญ
5 เมษายน อากาศเย็น ท้องฟ้าโปร่ง น่าอภิรมย์
30° 穀雨
(谷雨)
กู๋อวี่
gúyǔ
ก๊กอู้ こくう
โคะกุอุ
kokuu
곡우
โคกู
gogu
ก๊กหวู
Cốc vũ
20 เมษายน ฝนเริ่มฤดูเพาะปลูก
45° 立夏 ลี่เซี่ย
lìxià
ลิบแห่ りっか
ริกกะ
rikka
입하
อีพา
ipha
Lập hạ
เหลิปห่า
6 พฤษภาคม เริ่มต้นฤดูร้อน
60° 小滿
(小满)
เสียวหม่าน
xiáomǎn
เสียวมั่ว しょうまん
โชมัง
shōman
소만
โซมัน
soman
Tiểu mãn
เตี๋ยวหมาน
21 พฤษภาคม พืชพรรณออกดอก แต่ยังไม่ออกผล
75° 芒種
(芒种)
หมางจ้ง
mángzhòng
หม่างเจ้ง ぼうしゅ
โบชุ
bōshu
망종
มังจง
mangjong
Mang chủng
มางจุ๋ง
6 มิถุนายน พืชพรรเริ่มแข็งแรงและพร้อมเก็บเกี่ยวต่อไป
90° 夏至 เซี่ยจือ
xiàzhì
แห่จี่ げし
เกะชิ
geshi
하지
ฮาจี
haji
Hạ chí
ห่าจี๊
21 มิถุนายน กลางฤดูร้อน
105° 小暑 เสียวสู่
xiáoshǔ
เสี่ยวซู่ しょうしょ
โชโชะ
shōsho
소서
โซซอ
soseo
Tiểu thử
เตี๋ยวจื๋อ
7 กรกฎาคม อากาศร้อนพอควร
120° 大暑 ต้าสู่
dàshǔ
ไต้ซู่ たいしょ
ไทโชะ
taisho
대서
แทซอ
daeseo
Đại thử
ได่จื๋อ
23 กรกฎาคม อากาศร้อนอบอ้าว
135° 立秋 ลี่ชิว
lìqiū
ลิบชิว りっしゅう
ริชชู
risshū
입추
อิบชู
ipchu
Lập thu
เหลิปจู
8 สิงหาคม เริ่มฤดูใบไม้ร่วง
150° 處暑
(处暑)
ฉูสู่
chúshǔ
ไต้สู่ しょしょ
โชะโชะ
shosho
처서
ชอซอ
cheoseo
Xử thử
สือจื๋อ
23 สิงหาคม สุดฤดูร้อน
165° 白露 ป๋าลู่
báilù
แปะโหล่ว はくろ
ฮะกุโระ
hakuro
백로
แบ็งโน
baengno
Bạch lộ
บักโหล่
8 กันยายน น้ำค้างเริ่มมีบนใบไม้ ฤดูเริ่มเข้าสู่ความหนาวเย็น
180° 秋分 ชิวเฟิน
qiūfēn
ชิวฮุง しゅうぶん
ชูบุง
shūbun
추분
ชูบุน
chubun
Thu phân
จูเฟิน
23 กันยายน กลางฤดูใบไม้ร่วง
195° 寒露 หานลู่
hánlù
หั่งโหล่ว かんろ
คันโระ
kanro
한로
ฮัลโล
hallo
Hàn lộ
หั่นโหล่
8 ตุลาคม น้ำค้างเริ่มเป็นเกล็ดปนน้ำ
210° 霜降 ซวงเจี้ยง
shuāngjiàng
ซึงกัง そうこう
โซโก
sōkō
상강
ซังกัง
sanggang
Sương giáng
เซืองเซี๊ยง
23 ตุลาคม น้ำค้างเริ่มแข็งจัด ความหนาวเริ่มได้ที่
225° 立冬 ลี่ตง
lìdōng
ลิบตัง りっとう
ริตโต
rittō
입동
อิบดง
ipdong
Lập đông
เหลิปดง
7 พฤศจิกายน เริ่มฤดูหนาว
240° 小雪 เสียวเสวี่ย
xiáoxuě
เสี่ยวเซาะ しょうせつ
โชเซ็ตสึ
shōsetsu
소설
โซซ็อล
soseol
Tiểu tuyết
เตี๋ยวเตวี๊ยต
22 พฤศจิกายน หิมะตกพอควร
255° 大雪 ต้าเสวฺ่ย
dàxuě
ไต่เซาะ たいせつ
ไทเซ็ตสึ
taisetsu
대설
แทซ็อล
daeseol
Đại tuyết
ได่เตวี๊ยต
7 ธันวาคม หิมะตกหนัก
270° 冬至 ตงจื้อ
dōngzhì
ตังจี่ とうじ
โทจิ
tōji
동지
ทงจี
dongji
Đông chí
ดงชี้
22 ธันวาคม กลางฤดูหนาว
285° 小寒 เสี่ยวหาน
xiǎohán
เสี่ยวหั้ง しょうかん
โชกัน
shōkan
소한
โซฮัน
sohan
Tiểu hàn
เตี๋ยวห่าน
6 มกราคม อากาศหนาวพอควร
300° 大寒 ต้าหาน
dàhán
ไต่หั้ง だいかん
ไดกัน
daikan
대한
แดฮัน
daehan
Đại hàn
ได่ห่าน
20 มกราคม อากาศหนาวจัด

ดูเพิ่ม[แก้]

  • ปฏิทินจีน รายละเอียดเกี่ยวกับปฏิทินจีนทั้งแบบสุริยคติและจันทรคติ

อ้างอิง[แก้]

  • "ซือเฮี่ย ซุงตี่". ไท่เก๊ก 24 สารทในฤดูต่างๆ ใน จดหมายข่าวชมรมภูมิโหราศาสตร์. กรุงเทพฯ: มิ.ย. - ก.ค. 2553 เข้าถึงได้จาก [1] วันที่ค้นข้อมูล 24 ธันวาคม 2557
  • 24 Solar Terms จาก yourchineseastrologo.com วันที่ค้นข้อมูล 24 ธันวาคม 2557

หมายเหตุ[แก้]

  1. สารท แปลว่าฤดูใบไม้ร่วง และงานฉลองในฤดูใบไม้ร่วง จึงผิดความหมาย และอาจสับสนกับวันสารทจีน ซึ่งตรงกับวันที่ 15 เดือน ตามปฏิทินจีน วันดังกล่าวเป็นวันอุทิศส่วนกุศลให้ผู้วายชนม์ของชาวจีน อย่างไรก็ตามนักโหราศาสตร์จีนนิยมใช้คำ สารท
  2. อักษรจีนที่แสดงนอกวงเล็บ คืออักษรจีนตัวเต็ม ส่วนในวงเล็บเป็นตัวย่อ ถ้าไม่มีวงเล็บแสดงว่าตัวย่อและตัวเต็มเหมือนกัน อนึ่งอักษรจีนตัวเต็มนี้ใช้เป็นอักษรฮันจา และอักษรคันจิของภาษาเกาหลีและญี่ปุ่นตามลำดับด้วย