พระฤษภเทพ

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
ไปยังการนำทาง ไปยังการค้นหา
พระฤษภเทพ
ตีรถังกร
Rishabhanatha
ชื่ออื่นอาทินาถ, อาทิศไชนะ (Adish Jina), อาทิบุรุษ (Adi Purush), อิกศวากุ
สืบทอดตำแหน่งโดยพระอชิตนาถ
สัญลักษณ์กระทิง
ความสูง800 ศอก (ประมาณ 365 เมตร)[1]
อายุขัย8,400,000 ปูรวะ (ประมาณ 592.704 × 1018 ปี)[1][2][3]
ต้นไม้ต้นบันยัน
สีกายทอง
ข้อมูลส่วนบุคคล
เกิด
เสียชีวิต
คู่ครองพระนางสุนันทา และ พระนางสุมังคลา
บุตร - ธิดาบุตร 100 คน (รวมถึงพระเจ้าภรตจักรพรรดิและพระพาหุพลี) ธิดา 2 คน (คือ สุนทรี และ พราหมี)[4]
บิดา-มารดา

พระฤษภเทพ (สันสกฤต: ऋषभदेव) หรือ พระฤษภนาถ (สันสกฤต: ऋषभनाथ) เป็นตีรถังกร (ศาสดา) องค์แรกของศาสนาเชน ในบรรดาตีรถังกรทั้ง 24 องค์ของจักรวาลปัจจุบัน[5][6] เชื่อกันว่าพระองค์มีชีวิตอยู่เมื่อนับหลายล้านล้านล้านปีก่อน (billions of billions)[7][4] อีกพระนามของพระองค์คือ อาทินาถ (ที่พึ่งองค์แรก)[7] หรือ อาทีศวร (พระอิศวรองค์แรก) ยุคาทิเทพ (เทพองค์แรกของยุค) ประถมราชา (ราชาองค์แรก) และ เนเภยะ อันแปลว่า บุตรของพระเจ้านาภิ[8][9] พระองค์เป็นหนึ่งในสี่ตีรถังกรที่ได้รับการเคารพสูงสุดในศาสนาเชน ได้แก่ พระฤษภนาถ, พระมหาวีระ, พระปารศวนาถ และ พระเนมินาถ[10]

ตามเอกสารของเชนเล่าว่า พระฤษภนาถเป็นพระราชโอรสของพระเจ้านาภิและพระนางมรุเทวีแห่งกรุงอโยธยาหรือเมืองวินิตาทางตอนเหนือของอินเดีย[4] ต่อมาอภิเษกสมรสกับพระมเหสีสองพระองค์คือพระนางสุนันทาและพระนางสุมังคลา มีบุตรกับพระนางสุมังคลาด้วยกัน 99 พระองค์ หนึ่งในนั้นคือพระเจ้าจักรพรรดิองค์แรกคือพระเจ้าภรตจักรพรรดิ และพระราชธิดาหนึ่งพระองค์นามว่าพราหมี และมีบุตรกับพระนางสุนันทาได้แก่พระพาหุพลีพระราชโอรสพระองค์แรก และสุนทรี (Sundari) หลังการเสียชีวิตของนางนิลันชนา (Nilanjana) หนึ่งในนางรำ พระองค์ได้รู้แจ้งถึงธรรมชาติในความเป็นไปของโลก และเกิดประสงค์จะสละราชสมบัติออกผนวช

หลังสละราชสมบัติและออกบวช พระฤษภนาถได้ออกเร่ร่อนโดยปราศจากอาหารเป็นเวลาหนึ่งปีเต็ม ในวันที่พระองค์ได้รับอาหารเป็นวันแรกในรอบปีนั้น ศาสนิกชนฉลองกันเป็นวัน Akshaya Tritiya จากนั้นจึงเข้าสู่โมกษะตามคติเชน บนเขาไกรลาศ (Kailash) คัมภีร์เล่มอาทิปุราณะ (Adi Purana) ของไชนเสนา (Jinasena) คือเอกสารที่บันทึกประวัติชีวิตของพระองค์ การสร้างรูปเคารพและประติมาณวิทยาของพระงอค์ประกอบด้วยรูปเคารพขนาดมหึมา เช่น เทวรูปแห่งอสิงหา และเทวรูปต่าง ๆ ใน เขาโคปชาล (Gopachal hill) สัญลักษณ์ประจำพระองค์คือกระทิง, ต้น Nyagrodha, โคมุขยักษา (Gomukha Yaksha - ยักษ์ที่มีหน้าเป็นกระทิง) และจักเรศวารียักษี (Chakreshvari Yakshi)

อ้างอิง[แก้]

  1. 1.0 1.1 von Glasenapp 1925, p. 16.
  2. Jacobi 1968, pp. 284–285.
  3. Saraswati 1908, p. 444.
  4. 4.0 4.1 4.2 Dalal 2010, p. 311.
  5. Zimmer 1953, p. 208-09.
  6. Sangave 2001, p. 131.
  7. 7.0 7.1 Britannica 2000.
  8. Umakant P. Shah 1987, p. 112.
  9. Varadpande 1983, pp. 26–27.
  10. Dundas 2002, p. 40.