พนักงานราชการไทย

พนักงานราชการ หมายถึง บุคคลซึ่งได้รับการจ้างตามสัญญาจ้างโดยได้รับค่าตอบแทนจากงบประมาณของส่วนราชการ เพื่อเป็นพนักงานของรัฐในการปฏิบัติงานให้กับส่วนราชการนั้น

ประวัติ

ภายหลังการปรับปรุงโครงสร้างส่วนราชการตามการปฏิรูประบบราชการ พ.ศ. 2545 สำนักงานคณะกรรมการข้าราชการพลเรือน ได้นำระบบลูกจ้างสัญญาจ้างเดิม มาปรับรูปแบบการจ้างงานในหน่วยงานภาครัฐ ให้มีความยืดหยุ่นมากขึ้น และทดแทนอัตราลูกจ้างประจำของส่วนราชการที่เกษียณอายุราชการ รวมทั้งขยายให้ครอบคลุมถึงการจ้างผู้เชี่ยวชาญหรือผู้ทรงคุณวุฒิเป็นที่ปรึกษา โดยกำหนดชื่อว่า "พนักงานราชการ" เพื่อดึงดูดใจและแสดงสถานะที่ชัดเจน

ปรัชญาของระบบพนักงานราชการ

1. เพื่อเป็นทางเลือกของการจ้างงานภาครัฐที่ยืดหยุ่นและคล่องตัว
2. เน้นการจ้างบุคลากรตามหลักสมรรถนะ และหลักผลสัมฤทธิ์ของงาน
3. ให้มีการเข้าและออกจากงานตามสัญญาจ้างซึ่งเป็นไปตามภารกิจ โดยมีการต่อสัญญาได้
4. ไม่ใช่การจ้างงานตลอดชีพกล่าวคือต้องมีระยะเวลาสิ้นสุดตามนโยบายแผนงาน หรือโครงการ
5. ให้ความเป็นอิสระ และยืดหยุ่นแก่ส่วนราชการในการดำเนินการ

ประเภทพนักงานราชการ

ประเภทของพนักงานราชการ มี 2 ประเภท คือ

1. พนักงานราชการทั่วไป ได้แก่ พนักงานราชการซึ่งปฏิบัติในลักษณะเป็นงานประจำทั่วไป ประกอบด้วย 5 กลุ่ม คือ
   1. กลุ่มงานบริการ
   2. กลุ่มงานเทคนิค
   3. กลุ่มงานบริหารทั่วไป
   4. กลุ่มงานวิชาชีพเฉพาะ
   5. กลุ่มงานเชี่ยวชาญเฉพาะ
2. พนักงานราชการพิเศษ ได้แก่ พนักงานราชการซึ่งปฏิบัติงานในลักษณะที่ต้องใช้ความรู้ความเชี่ยวชาญสูงมากเป็นพิเศษ ปฏิบัติงานในเรื่องที่มีความสำคัญและจำเป็นเฉพาะเรื่องของส่วนราชการ มี 1 กลุ่ม คือ กลุ่มงานเชี่ยวชาญพิเศษ

วิธีการของระบบพนักงานราชการ

1. พนักงานราชการสามารถจ้างได้ทุกลักษณะงานตั้งแต่ที่ปรึกษาระดับสากล จนถึงงานบริการ โดยกำหนดเป็น 2 ประเภท คือ พนักงานราชการทั่วไปและพนักงานราชการพิเศษ

1. มีการบริหารจัดการโดยคณะกรรมการบริหารพนักงานราชการ
2. เน้นการวางแผนอัตรากำลังล่วงหน้า
3. มีสัญญาจ้างเป็นกลไกรองรับกระบวนการจ้างงาน
4. แนวปฏิบัติในการจ้างงานแตกต่างกันตามประเภทและลักษณะงานของพนักงานราชการ
5. การมอบอำนาจส่วนราชการเป็นผู้บริหารจัดการเองภายใต้แนวปฏิบัติที่คณะกรรมการบริหารพนักงานราชการกำหนดไว้

การขอพระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์

พนักงานราชการ สามารถขอพระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์ได้ตามหลักเกณฑ์ที่กำหนดในบัญชี 32 เมื่อปฏิบัติงานติดต่อกันไม่น้อยกว่า 5 ปี ดังนี้

• กลุ่มงานบริการ / กลุ่มงานเทคนิค เริ่มขอพระราชทาน บ.ม. เลื่อนได้จนถึง จ.ช.
• กลุ่มงานบริหารทั่วไป เริ่มขอพระราชทาน บ.ช. เลื่อนได้จนถึง ต.ม.
• กลุ่มงานวิชาชีพเฉพาะ เริ่มขอพระราชทาน จ.ม. เลื่อนได้จนถึง ต.ช.
• กลุ่มงานเชี่ยวชาญเฉพาะ เริ่มขอพระราชทาน จ.ช. เลื่อนได้จนถึง ท.ม.
• กลุ่มงานเชี่ยวชาญพิเศษ
  • ระดับทั่วไป เริ่มขอพระราชทาน ต.ม. เลื่อนได้จนถึง ท.ช.
  • ระดับประเทศ เริ่มขอพระราชทาน ต.ช. เลื่อนได้จนถึง ป.ม.
  • ระดับสากล เริ่มขอพระราชทาน ท.ม. เลื่อนได้จนถึง ป.ช.