ด้านหน้าอาคาร

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
ด้านหน้าอาคารสถานีดับเพลิงกลางของสำนักงานควบคุมเพลิงฮูสตันราวปี พ.ศ. 2457

โดยทั่วไปแล้ว ด้านหน้าอาคาร หรือ ฟะซาด (อังกฤษ: facade; ฝรั่งเศส: façade /fəˈsɑːd/) คือส่วนด้านนอกอาคารด้านใดด้านหนึ่ง ซึ่งมักจะอยู่ทางด้านหน้า คำว่า ฟะซาด มีที่มาจากภาษาฝรั่งเศสที่แปลว่า "ส่วนหน้า" หรือ "ใบหน้า"

ในทางสถาปัตยกรรม ด้านหน้าอาคารคือมุมมองที่สำคัญที่สุดในการออกแบบเนื่องจากเป็นส่วนที่กำหนดรูปแบบลักษณะส่วนที่เหลือของอาคาร และในทางวิศวกรรมศาสตร์แล้ว ด้านหน้าของอาคารก็ยังมีความสำคัญอย่างมากต่อการอนุรักษ์พลังงาน[1] ทั้งนี้ระเบียบและกฎหมายท้องถิ่นเกี่ยวกับผังเมืองในอดีตจำกัดหรือแม้กระทั่งไม่อนุญาตให้มีการออกแบบด้านหน้าอาคารแตกต่างไปจากที่กำหนดไว้

นิรุกติศาสตร์[แก้]

คำว่า ฟะซาด มีที่มาจากภาษาฝรั่งเศส ซึ่งมีที่มาจากภาษาอิตาลี ฟัชชีอาตา (facciata มาจากคำว่า faccia ที่แปลว่าใบหน้า) และภาษาละตินหลังยุคคลาสสิก ฟาซซีอา (facia) ซึ่งคำศัพท์นี้ถูกกล่าวถึงในครั้งแรกสุดโดยพจนานุกรมภาษาอังกฤษ ฉบับออกซฟอร์ด ในปี พ.ศ. 2199[2]

ในสถาปัตยกรรมจอร์เจียน[แก้]

ในสมัยสถาปัตยกรรมจอร์เจียน อาคารเก่าในเมืองต่าง ๆ ของอังกฤษมักถูกปรับปรุงให้มีด้านหน้าอาคารที่ทันสมัยขึ้น เช่น ในเมืองบาธ ด้านหน้าของอาคารหลายหลังบนถนนเวสต์เกตมีรูปแบบเป็นสถาปัตยกรรมจอร์เจียนซึ่งมีความหนาเพียงไม่กี่เซนติเมตร แต่ลักษณะสถาปัตยกรรมภายในบางส่วนยังคงเป็นแบบจาโคเบียน เช่น เพดานปูนปลาสเตอร์ เป็นต้น[3]

อาคารสูง[แก้]

ในอาคารสูง ส่วนนอกของอาคารมักถูกสร้างขึ้นจากการยึดไว้กับพื้นคอนกรีตแผ่นแบน เช่น ระบบโครงสร้างผนังกระจก และระบบกำแพงคอนกรีตหล่อสำเร็จ ดังนั้นด้านหน้าของอาคารอาจจำเป็นต้องได้รับการจัดระดับความทนไฟ เพื่อลดโอกาสที่เปลวเพลิงที่ลุกไหม้อยู่ ณ อาคารหนึ่งจะลุกลามไปยังอีกอาคารหนึ่ง ในกรณีที่อาคารสูงสองอาคารตั้งอยู่ใกล้กัน[4]

โดยทั่วไปแล้ว ระบบด้านนอกอาคารที่ยึดไว้กับคอนกรีตแบนหล่อสำเร็จ จะถูกทำขึ้นจากอะลูมิเนียมหรือเหล็กกล้าไร้สนิม ซึ่งในช่วงหลัง ๆ มานี้ก็ปรากฏการใช้วัสดุราคาแพงอย่างไทเทเนียมด้วยเช่นกัน แต่ไม่เป็นที่นิยมมากนักเนื่องจากต้นทุนที่สูงและมักจะเกิดการตกสีบริเวณปลายขอบ

ส่วนการออกแบบมักคำนึงถึงระบบป้องกันอัคคีภัยด้วยอยู่เสมอ แม้ว่าจะไม่ได้รับการจัดระดับความทนไฟก็ตาม เนื่องอะลูมิเนียมสามารถหลอมเหลวที่อุณหภูมิ 660 องศาเซลเซียส (1,220 องศาฟาเรนไฮต์) ได้โดยง่ายแม้เพลิงเพิ่งจะลุกไหม้ไปได้ไม่นาน ดังนั้นยังต้องมีการคำนึงถึงวัสดุป้องกันการลามไฟบริเวณรอยต่อของอาคารอีกด้วย ทั้งนี้การติดตั้งระบบหัวกระจายน้ำดับเพลิงอัตโนมัติก็เป็นอีกตัวแปรหนึ่งที่มีผลกระทบอย่างมากต่อระบบป้องกันอัคคีภัยของอาคารที่มีโครงสร้างผนังกระจกด้วยเช่นกัน

นอกจากนี้แล้ว กฎหมายควบคุมอาคารยังได้กำหนดอัตราร้อยละของพื้นที่หน้าต่างต่อพื้นที่กำแพงส่วนนอกอาคาร และในบางครั้งผู้ออกแบบอาจเลือกใช้หน้าต่างและประตูทนไฟเพื่อคงระดับความทนไฟของกำแพงผนังไว้อีกด้วย

ฉากถ่ายภาพยนตร์และสวนสนุก[แก้]

หลายอาคารที่ถูกสร้างในฉากภาพยนตร์และสวนสนุกถูกเรียกเพียงว่า ฟะซาด ซึ่งมีต้นทุนในการก่อสร้างถูกกว่าอาคารทั้งหลังอยู่มากและไม่ถูกควบคุมโดยกฎหมายควบคุมอาคาร (ในกรณีฉากภาพยนตร์) ซึ่งฉากภาพยนตร์ในลักษณะนี้มักถูกสร้างขึ้นเพียงด้านหน้าของอาคารและยึดไว้โดยโครงค้ำยันอยู่ทางด้านหลัง และในบางครั้งมีกล่องไว้ให้นักแสดงได้เหยียบเดินเข้าออกอาคารทางด้านหน้าหากจำเป็นสำหรับภาพยนตร์นั้น ๆ ส่วนด้านของสวนสนุก มักจะนำด้านหน้าอาคารนี้ไปตกแต่งตามเครื่องเล่นต่าง ๆ โดยออกแบบเป็นรูปอาคารแบบเรียบง่าย

ระเบียงภาพ[แก้]

หมายเหตุ[แก้]

  1. Boswell, Keith. "Exterior Building Enclosures". John Wiley & sons, Inc, 2013, p. 11
  2. "façade, n.". Oxford English dictionary (Second, online ed.). Oxford University Press. December 2011 [1989].  แม่แบบ:Subscription
  3. Jean Manco. Bath's lost era, "Bath and the Great Rebuilding", Bath History vol. 4, (Bath 1992). First published in Bath City Life Summer 1992. Retrieved 22 June 2010
  4. genispec.com/fr/inspection-de-facades-de-batiment-montreal-requise-par-la-rbq-loi-122/

อ้างอิง[แก้]

เนื้อหาเพิ่มเติม[แก้]