โดพามีน

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี

บทความนี้ต้องการเก็บกวาด โดยการตรวจสอบหรือปรับปรุงความถูกต้อง แก้ไขรูปแบบหรือภาษาที่ใช้ ตลอดจนแก้ไขหรือเพิ่มเติมเนื้อหา หมวดหมู่ ลิงก์ภายใน หรือแหล่งอ้างอิง ในบางส่วนหรือหลายส่วน ทั้งนี้ เพื่อให้เป็นไปตามมาตรฐานวิกิพีเดียไทย และคุณสามารถช่วยแก้ไขปรับปรุงบทความนี้ได้ กรุณาเปลี่ยนไปใช้ป้ายข้อความอื่น เพื่อระบุสิ่งที่ต้องการตรวจสอบ หรือแก้ไข และให้นำป้ายนี้ออก รายละเอียดเพิ่มเติม วิธีแก้ไขหน้าพื้นฐาน - คู่มือการเขียน - การเขียนบทความให้ดียิ่งขึ้น - ป้ายนี้มีไว้เพื่ออะไร

โดพามีน
ชื่อตาม IUPAC	4-(2-aminoethyl)benzene-1,2-diol
ชื่ออื่น	2-(3,4-dihydroxyphenyl)ethylamine; 3,4-dihydroxyphenethylamine; 3-hydroxytyramine; DA; Intropin; Revivan; Oxytyramine
ตัวระบุ
เลขทะเบียน CAS	[51-61-6][CAS], 62-31-7 (hydrochloride)
PubChem	681
SMILES	C1=CC(=C(C=C1CCN)O)O
ChemSpider ID	661
คุณสมบัติ
สูตรเคมี	C8H11NO2
มวลต่อหนึ่งโมล	153.178
จุดหลอมเหลว	128 °C, 401 K, 262 °F
ความสามารถละลายได้ ใน น้ำ	60.0 g/100 ml
ความอันตราย
R-phrases	R36/37/38
S-phrases	S26 S36
Except where noted otherwise, data are given for materials in their standard state (at 25 °C, 100 kPa) Infobox references

โดพามีน (อังกฤษ:Dopamine) เป็นสารเคมีที่ผลิตขึ้นในร่างกาย ในสมอง โดพามีนทำหน้าที่เป็นนิวโรทรานสมิตเตอร์ (neurotransmitter) คอยกระตุ้นโดพามีน รีเซพเตอร์ (dopamine receptor) โดพามีนทำหน้าที่เป็นนิวโรฮอร์โมน (neurohormone) ที่หลั่งมาจากไฮโปทาลามัส (hypothalamus) หน้าที่หลักของฮอร์โมนตัวนี้คือยับยั้งการหลั่งโปรแลคติน (prolactin) จากต่อมใต้สมองส่วนหน้า (anterior pituitary)

โดพามีนสามารถใช้เป็นยา ซึ่งมีผลต่อระบบประสาทซิมพาเทติก (sympathetic nervous system) โดยมีผลลัพธ์คือ อัตราการเต้นของหัวใจเพิ่มขึ้น แรงดันโลหิตเพิ่มขึ้น อย่างไรก็ตาม เมื่อโพพามีนไม่สามารถผ่านโครงสร้างกั้นระหว่างเลือดและสมอง (blood-brain barrier) โดพามีนที่ใช้เป็นยา จะไม่มีผลโดยตรงต่อระบบประสาทส่วนกลาง การเพิ่มปริมาณของโดพามีนในสมองของผู้ป่วยที่เป็นโรคต่างๆ เช่น พาร์คินสัน สามารถให้สารตั้งต้นแบบสังเคราะห์แก่โดพามีน เช่น L-DOPA เพื่อให้สามารถผ่านโครงสร้างกั้นระหว่างเลือดและสมองได้

โดพามีนเป็นสารสื่อประสาทกลุ่มแคทีโคลามีน (catecholamines) ที่สร้างมาจากกรดอะมิโนไทโรซีน (tyrosine) โดยอาศัยการทำงานของเอนไซม์ไทโรซีนไฮดร๊อกซิเลส (tyrosine hydroxylase) ในสมอง มีปริมาณโดพามีนประมาณร้อยละ 80 ของสารกลุ่มแคทีโคลามีนที่ถูกสร้างขึ้นทั้งหมด นอกจากนี้โดพามีนยังจัดเป็นนิวโรฮอร์โมน (neurohormone) ที่หลั่งจากสมองส่วนไฮโปธาลามัส ซึ่งทำหน้าที่ยับยั้งการหลั่งโปรแลคตินจากกลีบส่วนหน้าของต่อมพิทูอิตารี

เมื่อโดพามีนถูกปลดปล่อยจากเซลล์ประสาทโดพามีนแล้ว จะมีผลต่อสมองส่วนต่างๆ ในหลายด้าน ซึ่งได้แก่

1. วิถีไนโกรสไตรตาล (nigrostriatal)
2. วิถีมีโซลิมบิค (mesolimbic)
3. วิถีมีโซคอร์ติคอล (mesocortical)
4. วิถีทูเบอโรอินฟันดิบิวลาร์ (tuberoinfundibular)

โดพามีนออกฤทธิ์ผ่านตัวรับโดพามีนที่เป็นโปรตีนซึ่งอยู่บนเยื่อหุ้มเซลล์ ตัวรับโดพามีนทุกชนิดจัดอยู่ในกลุ่มตัวรับที่จับอยู่กับโปรตีนจี (G-protein-coupled receptor)

โดพามีนที่ถูกปลดปล่อยออกมาที่ไซแนปติกเคล็ฟท์ (synaptic cleft) แล้วอาจถูกทำลายได้ 3 วิธี คือ

1. ดูดกลับเข้าเซลล์โดยโดพามีนทรานสปอตเตอร์ (dopamine transporter; DAT)
2. ถูกเอนไซม์ทำลาย
3. เกิดการแพร่

[แก้] Major Dopamine Pathways

• mesocortical pathway
• mesolimbic pathway
• nigrostriatal pathway
• tuberoinfundibular pathway

[แก้] ดูเพิ่ม

• addiction
• amphetamines
• antipsychotic
• catecholamine
• catechol-O-methyl transferase
• cocaine
• dopamine hypothesis of schizophrenia
• neurotransmitter
• Parkinson's disease
• schizophrenia
• Biochemistry of Parkinson's Disease

โดพามีน เป็นบทความเกี่ยวกับ เภสัชกรรมและยา ที่ยังไม่สมบูรณ์ ต้องการตรวจสอบ เพิ่มเนื้อหาหรือเพิ่มแหล่งอ้างอิง คุณสามารถช่วยเพิ่มเติมหรือแก้ไข เพื่อให้สมบูรณ์มากขึ้น ข้อมูลเกี่ยวกับ โดพามีน ในภาษาอื่น อาจสามารถหาอ่านได้จากเมนู ภาษาอื่น ด้านซ้ายมือ