ภาษายูฮูรี

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
ภาษายิวตัต
çuhuri / жугьури / ז'אוּהאוּראִ
ภาษาแม่ใน อาเซอร์ไบจาน รัสเซียอิสราเอล สหรัฐอเมริกา (นิวยอร์ก)
ภูมิภาค เทือกเขาคอเคซัส
ตระกูลภาษา
ระบบการเขียน อักษรละติน อักษรซีริลลิก อักษรฮีบรู
สถานภาพทางการ
ภาษาทางการ ไม่มี
รหัสภาษา
ISO 639-3 jdt

ภาษายูฮูรี(Juhuri) หรือภาษาตัตของชาวยิว (Judæo-Tat) หรือ ภาษายูวูรี (Juwuri ; çuhuri / жугьури / ז'אוּהאוּראִ) เป็นรูปแบบหนึ่งของภาษาตัต และเป็นภาษาพื้นเมืองในบริเวณตะวันออกของเทือกเขาคอเคซัสโดยเฉพาะอาเซอร์ไบจานและดาเกสถาน รวมทั้งในอิสราเอล[1] ภาษานี้ใกล้เคียงกับภาษาเปอร์เซีย อยู่ในกลุ่มภาษาอิหร่านตะวันตกเฉียงใต้ ในตระกูลภาษาอินโด-ยุโรเปียน ภาษาที่ใกล้เคียงกันคือภาษาตัตของชาวมุสลิมในอาเซอร์ไบจาน คำว่ายูฮูรีและยูฮูโรแปลตรงตัวหมายถึงของยิว และชาวยิว ภาษายูฮูรีนี้มีลักษณะของกลุ่มภาษาเซมิติกปนอยู่มาก มีเสียง "ayin" (ע) ซึ่งภาษาในบริเวณนั้นไม่มีเสียงนี้

การแพร่กระจาย[แก้]

ภาษานี้มีผู้พูดในปัจจุบัน 101,000 คน พบในอิสราเอล 70,000 คน อาเซอร์ไบจาน 24,000 คน และในรัสเซีย 7,000 คน จัดเป็นภาษาที่อยู่ในระดับอันตรายต่อการกลายเป็นภาษาตายตามการจัดของยูเนสโก[2][3]

สัทวิทยา[แก้]

หน่วยเสียงสระ
สระหน้า Near-front สระกลาง สระหลัง
Unrounded Rounded
Close and Near-close i y ɪ   u
Mid ɛ     o
Open æ     a  
หน่วยเสียงพยัญชนะ
Bilabial Labio-
dental
Dental Alveolar Post-
alveolar
Palatal Velar Uvular Pharyngeal Glottal
Plosives and
affricates
p b t d t͡ʃ d͡ʒ k ɡ ɢ
Nasals m n
Fricatives f v s z ʃ χ ħ h
Approximants l j ʕ
Taps ɾ

[4]

อักษร[แก้]

ในพุทธศตวรรษที่ 15 ภาษายูฮูรีเขียนด้วยอักษรฮีบรู ต่อมา ใน พ.ศ. 2463 ได้พัฒนาอักษรละตินมาใช้ ต่อมาจึงใช้อักษรซีริลลิกแทน แต่ในปัจจุบันได้พยายามฟื้นฟูอักษรฮีบรูมาใช้ใหม่

อักษรละติน Aa Bb Cc Çç Dd Ee Əə Ff Gg Hh Ḩḩ Ħћ Ii Jj Kk Ll Mm Nn Oo Pp Qq Rr Ss Şş Tt Uu Vv Xx Yy Zz
อักษรซีริลลิก Аа Бб Чч Жж Дд Ее Ээ Фф Гг Гьгь ГӀгӀ Хьхь Ии Йй Кк Лл Мм Нн Оо Пп Гъгъ Рр Сс Шш Тт Уу Вв Хх Уьуь Зз
อักษรฮีบรู אַ בּ 'ג'/צ ד אי א פ ג ה ע ח אִ י כּ ל מ נ אָ פּ ק ר ס ש ת אוּ ב כ או ז

อิทธิพลจากภาษาอื่นๆ[แก้]

ภาษายูฮูรีอยู่ในกลุ่มภาษาอิหร่านตะวันตกเฉียงใต้ แต่มีความใกล้เคียงกับภาษาเปอร์เซียสมัยใหม่มากกว่าภาษากลุ่มอิหร่านอื่นๆ ในเทือกเขาคอเคซัส เช่น ภาษาทาเลียส ภาษาออสเซเตียและภาษาเคิร์ด และได้รับอิทธิพลจากภาษาอื่นเป็นจำนวนมาก ได้แก่

  • ภาษาเปอร์เซียกลาง มีการใช้ปรบทมากกว่าบุพบท
  • ภาษาอาหรับ คำศัพท์ส่วนใหญ่มาจากภาษาอาหรับแต่รักษาหน่วยเสียงในภาษาอาหรับได้ดีกว่าคำยืมในภาษาเปอร์เซีย
  • ภาษาฮีบรู ภาษานี้มีคำยืมจากภาษาฮีบรูจำนวนมาก ส่วนใหญ่ออกเสียงตามสำเนียงของชาวยิวมิซราฮี
  • ภาษาอาเซอรี มีการเปลี่ยนเสียงสระและมีคำยืมจำนวนมาก
  • ภาษารัสเซีย มีคำยืมจากภาษารัสเซียซึ่งเกิดขึ้นในช่วงที่สหภาพโซเวียตเข้ายึดครองดาเกสถานและอาเซอร์ไบจาน

อ้างอิง[แก้]

แหล่งข้อมูลอื่น[แก้]