ภาษายูฮูรี
| ภาษายิวตัต çuhuri / жугьури / ז'אוּהאוּראִ |
||
|---|---|---|
| พูดใน: | อาเซอร์ไบจาน รัสเซียอิสราเอล สหรัฐอเมริกา (นิวยอร์ก) | |
| ภูมิภาค: | เทือกเขาคอเคซัส | |
| จำนวนผู้พูด: | 97,000 คน | |
| ตระกูลภาษา: | อินโด-ยูโรเปียน กลุ่มภาษาอินโด-อิหร่าน กลุ่มภาษาอิหร่าน กลุ่มภาษาอิหร่านตะวันตก กลุ่มภาษาอิหร่านตะวันตกเฉียงใต้ ภาษาตัต ภาษายิวตัต |
|
| ระบบการเขียน: | อักษรละติน อักษรซีริลลิก อักษรฮีบรู | |
| สถานะทางการ | ||
| ภาษาทางการใน: | ไม่มี | |
| ผู้วางระเบียบ: | ไม่มี | |
| รหัสภาษา | ||
| ISO 639-1: | ไม่มี | |
| ISO 639-2: | — | |
| ISO 639-3: | jdt | |
 ส่วนหนึ่งของสารานุกรมภาษา |
||
ภาษายูฮูรี(Juhuri) หรือภาษาตัตของชาวยิว (Judæo-Tat) หรือ ภาษายูวูรี (Juwuri ; çuhuri / жугьури / ז'אוּהאוּראִ) เป็นรูปแบบหนึ่งของภาษาตัต และเป็นภาษาพื้นเมืองในบริเวณตะวันออกของเทือกเขาคอเคซัสโดยเฉพาะอาเซอร์ไบจานและดาเกสถาน รวมทั้งในอิสราเอล[1] ภาษานี้ใกล้เคียงกับภาษาเปอร์เซีย อยู่ในกลุ่มภาษาอิหร่านตะวันตกเฉียงใต้ ในตระกูลภาษาอินโด-ยุโรเปียน ภาษาที่ใกล้เคียงกันคือภาษาตัตของชาวมุสลิมในอาเซอร์ไบจาน คำว่ายูฮูรีและยูฮูโรแปลตรงตัวหมายถึงของยิว และชาวยิว ภาษายูฮูรีนี้มีลักษณะของกลุ่มภาษาเซมิติกปนอยู่มาก มีเสียง "ayin" (ע) ซึ่งภาษาในบริเวณนั้นไม่มีเสียงนี้
เนื้อหา |
การแพร่กระจาย [แก้]
ภาษานี้มีผู้พูดในปัจจุบัน 101,000 คน พบในอิสราเอล 70,000 คน อาเซอร์ไบจาน 24,000 คน และในรัสเซีย 7,000 คน จัดเป็นภาษาที่อยู่ในระดับอันตรายต่อการกลายเป็นภาษาตายตามการจัดของยูเนสโก[2][3]
สัทวิทยา [แก้]
| สระหน้า | Near-front | สระกลาง | สระหลัง | ||
|---|---|---|---|---|---|
| Unrounded | Rounded | ||||
| Close and Near-close | i | y | ɪ | u | |
| Mid | ɛ | o | |||
| Open | æ | a | |||
| Bilabial | Labio- dental |
Dental | Alveolar | Post- alveolar |
Palatal | Velar | Uvular | Pharyngeal | Glottal | |||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Plosives and affricates |
p | b | t | d | t͡ʃ | d͡ʒ | k | ɡ | ɢ | |||||||||||
| Nasals | m | n | ||||||||||||||||||
| Fricatives | f | v | s | z | ʃ | χ | ħ | h | ||||||||||||
| Approximants | l | j | ʕ | |||||||||||||||||
| Taps | ɾ | |||||||||||||||||||
อักษร [แก้]
ในพุทธศตวรรษที่ 15 ภาษายูฮูรีเขียนด้วยอักษรฮีบรู ต่อมา ใน พ.ศ. 2463 ได้พัฒนาอักษรละตินมาใช้ ต่อมาจึงใช้อักษรซีริลลิกแทน แต่ในปัจจุบันได้พยายามฟื้นฟูอักษรฮีบรูมาใช้ใหม่
| อักษรละติน | Aa | Bb | Cc | Çç | Dd | Ee | Əə | Ff | Gg | Hh | Ḩḩ | Ħћ | Ii | Jj | Kk | Ll | Mm | Nn | Oo | Pp | Rr | Ss | Şş | Tt | Uu | Vv | Xx | Yy | Zz | |
| อักษรซีริลลิก | Аа | Бб | Чч | Жж | Дд | Ее | Ээ | Фф | Гг | Гьгь | ГӀгӀ | Хьхь | Ии | Йй | Кк | Лл | Мм | Нн | Оо | Пп | Гъгъ | Рр | Сс | Шш | Тт | Уу | Вв | Хх | Уьуь | Зз |
| อักษรฮีบรู | אַ | בּ | 'ג'/צ | 'ז | ד | אי | א | פ | ג | ה | ע | ח | אִ | י | כּ | ל | מ | נ | אָ | פּ | ק | ר | ס | ש | ת | אוּ | ב | כ | או | ז |
อิทธิพลจากภาษาอื่นๆ [แก้]
ภาษายูฮูรีอยู่ในกลุ่มภาษาอิหร่านตะวันตกเฉียงใต้ แต่มีความใกล้เคียงกับภาษาเปอร์เซียสมัยใหม่มากกว่าภาษากลุ่มอิหร่านอื่นๆ ในเทือกเขาคอเคซัส เช่น ภาษาทาเลียส ภาษาออสเซเตียและภาษาเคิร์ด และได้รับอิทธิพลจากภาษาอื่นเป็นจำนวนมาก ได้แก่
- ภาษาเปอร์เซียกลาง มีการใช้ปรบทมากกว่าบุพบท
- ภาษาอาหรับ คำศัพท์ส่วนใหญ่มาจากภาษาอาหรับแต่รักษาหน่วยเสียงในภาษาอาหรับได้ดีกว่าคำยืมในภาษาเปอร์เซีย
- ภาษาฮีบรู ภาษานี้มีคำยืมจากภาษาฮีบรูจำนวนมาก ส่วนใหญ่ออกเสียงตามสำเนียงของชาวยิวมิซราฮี
- ภาษาอาเซอรี มีการเปลี่ยนเสียงสระและมีคำยืมจำนวนมาก
- ภาษารัสเซีย มีคำยืมจากภาษารัสเซียซึ่งเกิดขึ้นในช่วงที่สหภาพโซเวียตเข้ายึดครองดาเกสถานและอาเซอร์ไบจาน
อ้างอิง [แก้]
แหล่งข้อมูลอื่น [แก้]
- Judeo-Tat page at Ethnologue.com
- Горско-еврейский язык (словарь, грамматика, библиотека)
- JUHURO.RU - Информационно развлекательный портал горских евреев Горские Евреи Израиля population ~70,000
- Горские Евреи Нальчика Mountain Jews of Nalchik.
- Горские Евреи Америки Mountain Jews of the US.
- Cайт Горских Евреев Культура новости
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
