พุทราจีน

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
พุทราจีน
Ziziphus zizyphus
การจำแนกชั้นทางวิทยาศาสตร์
อาณาจักร: Plantae
(unranked): Angiosperms
(unranked): Eudicots
(unranked): Rosids
อันดับ: Rosales
วงศ์: Rhamnaceae
สกุล: Ziziphus
ชนิด: Z. zizyphus
ชื่อทวินาม
Ziziphus zizyphus
(L.) H.Karst.
ชื่อพ้อง

Rhamnus zizyphus
Ziziphus jujuba Mill.

พุทราจีนแห้ง
Ziziphus zizyphus

พุทราจีน (อังกฤษ: Jujube; พันธุ์ที่มีเปลือกสีน้ำตาลเข้มเรียก อังกฤษ: red date; Chinese date; ชื่อวิทยาศาสตร์: Ziziphus mauritiana ) ภาคอีสานเรียก บักทันหรือหมากกะทัน ภาคเหนือเรียกมะตัน มะตันหลวง นางต้มต้น ภาษาจีนเรียก เป้กเลี้ยบ อินเดียเรียก เบอร์[1] เป็นไม้ยืนต้นขนาดเล็ก ในวงศ์ Rhamnaceae เป็นไม้ยืนต้นมีหนาม มักมีเป็นคู่ โดยตรงทั้งสองอันหรือตรงอันหนึ่ง โค้งอันหนึ่ง ผลมีเมล็ดเดียว ผิวเรียบ[2] ส่วนใหญ่ผลสุกจะเป็นสีเหลือง ยกเว้นบางพันธุ์ที่เป็นสีแดงเข้ม มีทั้งพันธุ์ผลเล็กและผลใหญ่

พุทรามีถิ่นกำเนิดในประเทศจีนตอนเหนือ มีการบริโภคในประเทศจีนมาเมื่อ 4,000 ปีที่แล้ว ในอินเดียปลูกพุทรามาก่อนสมัยพุทธกาล ซึ่งมีกล่าวถึงในบันทึกของหลวงจีนยวนชางที่เดินทางไปอินเดียเมื่อราว พ.ศ. 1172 ในกรีกเป็นที่รู้จักตั้งแต่สมัยโฮเมอร์ โดยมีกล่าวถึงพุทราในโอดิสซี [1]

พันธุ์พุทรา[แก้]

พันธุ์พุทราที่มีปลูกในประเทศไทยได้แก่ [1]

  • พันธุ์พื้นเมือง แบ่งเป็นพันธุ์ลูกเกดและพันธุ์ไข่เต่า ใบขนาดเล็ก กลม ผลรีหรือกลมแป้น เปลือกบาง เนื้อหยาบสีเหลือง รสเปรี้ยวและฝาดอมหวาน
  • พันธุ์สามรส ใบเล็กยาวรี หนา ผลทรงกลมแป้น เปลือกบาง เนื้อละเอียดสีขาวกรอบ
  • พันธุ์เจดีย์ หรือพันธุ์ปากน้ำ เป็นลูกผสมของพันธุ์พื้นเมืองกับพันธุ์จากอินเดีย ถิ่นกำเนิดอยู่ที่สมุทรปราการ
  • พันธุ์บอมเบย์ นำเข้ามาจากกัลกัตตา ใบยาวรี ปลายแหลม ผลยาวรี เปลือกบางเป็นมัน เนื้อเหลือง ละเอียด หวานกรอบ
  • พันธุ์เหรียญทอง ใบใหญ่ยาว ผลใหญ่ทรงกลมคล้ายแอปเปิล เปลือกหนา ผิวหยาบ เนื้อขาวละเอียด หวานกรอบ มีกลิ่นหอม
  • พันธุ์แอปเปิล ใบใหญ่รูปหัวใจ ผลใหญ่ กลมแป้น เปลือกหนาใส สีเขียวเข้มเนื้อสีขาว กรอบละเอียด หวานอมเปรี้ยว
  • พันธุ์สาลี่หรือพันธุ์บอมเบย์ยักษ์ ใบใหญ่ ผลทรงคล้ายสาลี่ ผลใหญ่กว่าพันธุ์อื่น เปลือกบาง ผิวเหลือง เนื้อสีเหลือง ค่อนข้างหยาบ หวานกรอบ เนื้อมาก
พุทราดิบ(NDB NO:09146)
คุณค่าทางโภชนาการต่อ 100 ก. (3.5 ออนซ์)
พลังงาน 80 kcal   330 kJ
คาร์โบไฮเดรต     20.23 g
ไขมัน 0.20 g
โปรตีน 1.20 g
น้ำ 77.86 g
วิตามินบี1  0.020 mg   2%
วิตามินบี2  0.040 mg   3%
ไนอะซิน  0.900 mg   6%
วิตามินบี6  0.081 mg 6%
วิตามินซี  69 mg 115%
แคลเซียม  21 mg 2%
เหล็ก  0.48 mg 4%
แมกนีเซียม  10 mg 3% 
ฟอสฟอรัส  23 mg 3%
โพแทสเซียม  250 mg   5%
โซเดียม  03 mg 0%
ร้อยละของปริมาณที่ต้องการในแต่ละวัน
สำหรับผู้ใหญ่ที่แนะนำในสหรัฐอเมริกา
แหล่งที่มา: USDA Nutrient database
พุทราแห้ง(NDB NO:09147)
คุณค่าทางโภชนาการต่อ 100 ก. (3.5 ออนซ์)
พลังงาน 290 kcal   1200 kJ
คาร์โบไฮเดรต     73.60 g
ไขมัน 1.10 g
โปรตีน 3.70 g
น้ำ 19.70 g
วิตามินบี1  0.210 mg   16%
วิตามินบี2  0.360 mg   24%
ไนอะซิน  0.500 mg   3%
วิตามินบี6  0.00 mg 0%
วิตามินซี  13 mg 22%
แคลเซียม  79 mg 8%
เหล็ก  1.80 mg 14%
แมกนีเซียม  37 mg 10% 
ฟอสฟอรัส  100 mg 14%
โพแทสเซียม  531 mg   11%
โซเดียม  09 mg 0%
ร้อยละของปริมาณที่ต้องการในแต่ละวัน
สำหรับผู้ใหญ่ที่แนะนำในสหรัฐอเมริกา
แหล่งที่มา: USDA Nutrient database

อ้างอิง[แก้]

  1. 1.0 1.1 1.2 [นิดดา หงส์วิวัฒน์ และทวีทอง หงส์วิวัฒน์. พุทรา ใน ผลไม้ 111 ชนิด: คุณค่าอาหารและการกิน. กทม. แสงแดด. 2550 หน้า 121 - 123
  2. ไซมอน การ์ดเนอร์ พินดา สิทธิสุนทร และวิไลวรรณ อนุสารสุนทร. ต้นไม้เมืองเหนือ. กรุงเทพฯ: โครงการจัดพิมพ์คบไฟ. 2543