พระเจ้าฌูเซที่ 1 แห่งโปรตุเกส

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
พระเจ้าฌูเซที่ 1 แห่งโปรตุเกส
Retrato D. José - Mafra.jpg

พระบรมนามาภิไธย ฌูเซ ฟรานซิสโก อันโตเนียว อินาซิโอ นอร์เบอโต อโกสตินโน เดอ บรากังซา
พระปรมาภิไธย สมเด็จพระเจ้าฌูเซที่ 1 แห่งโปรตุเกสและอัลเกรฟ
พระอิสริยยศ เจ้าชายแห่งโปรตุเกส
เจ้าชายแห่งบราซิล ดยุกแห่งบรากังซา
พระมหากษัตริย์แห่งโปรตุเกส
ราชวงศ์ บรากังซา
ครองราชย์ 31 กรกฎาคม พ.ศ. 2293 - 24 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2320
ระยะครองราชย์ 26 ปี 208 วัน
รัชกาลก่อนหน้า สมเด็จพระเจ้าจอห์นที่ 5 แห่งโปรตุเกส
รัชกาลถัดไป สมเด็จพระราชินีนาถมาเรียที่ 1 แห่งโปรตุเกส
และ
สมเด็จพระเจ้าเปโดรที่ 3 แห่งโปรตุเกส
ข้อมูลส่วนพระองค์
พระราชสมภพ 6 มิถุนายน พ.ศ. 2257
พระราชวังริเบย์รา ลิสบอน ประเทศโปรตุเกส
สวรรคต 24 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2320
พระราชวังหลวงซินทรา ซินทรา ประเทศโปรตุเกส
(พระชนมายุ 62 พรรษา)
พระราชบิดา สมเด็จพระเจ้าจอห์นที่ 5 แห่งโปรตุเกส
พระราชมารดา อาร์คดัสเชสมาเรีย แอนนาแห่งออสเตรีย
พระมเหสี เจ้าหญิงมาเรียนา วิกตอเรียแห่งสเปน
พระราชโอรส/ธิดา สมเด็จพระราชินีนาถมาเรียที่ 1 แห่งโปรตุเกส
เจ้าหญิงมาเรียนา ฟรานซิสกาแห่งโปรตุเกส
เจ้าหญิงโดโรเธเอียแห่งโปรตุเกส
เจ้าหญิงเบเนดิกตาแห่งโปรตุเกส

พระเจ้าฌูเซที่ 1 แห่งโปรตุเกส ผู้ปฏิรูป (6 มิถุนายน พ.ศ. 2257 - 24 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2320; โปรตุเกส: José Francisco António Inácio Norberto Agostinho de Bragança, ฌูเซ ฟรานซิสโก อันโตเนียว อินาซิโอ นอร์เบอโต อโกสตินโน เดอ บรากังซา) ทรงเป็นพระมหากษัตริย์ลำดับที่ 25 แห่งโปรตุเกสและอัลเกรฟ

ช่วงต้นพระชนม์ชีพ[แก้]

พระบรมสาทิสลักษณ์เจ้าชายฌูเซ เจ้าชายแห่งบราซิล ดยุคแห่งบรากังซา วาดโดย ปิแยร์ อันโตน กีลลาร์ด

เจ้าชายฌูเซฟประสูติในวันที่ 6 มิถุนายน พ.ศ. 2257 ณ พระราชวังริเบย์รา ลิสบอน ประเทศโปรตุเกส เป็นพระราชบุตรพระองค์ที่สามในสมเด็จพระเจ้าจอห์นที่ 5 แห่งโปรตุเกสกับพระมเหสี อาร์คดัสเชสมาเรีย แอนนาแห่งออสเตรีย เจ้าชายฌูเซฟมีพระเชษฐา 1 พระองค์ คือ เจ้าชายเปโดร แต่สิ้นพระชนม์ขณะมีพระชนมายุเพียง 2 ชันษา มีพระเชษฐภคินี 1 พระองค์ คือ เจ้าหญิงบาร์บาราแห่งโปรตุเกส และเจ้าชายฌูเซฟมีพระอนุชาอีก 3 พระองค์ ได้แก่ เจ้าชายคาร์ลอส,เจ้าชายเปโดรและเจ้าชายอเล็กซานเดอร์ เจ้าชายคาร์ลอสและเจ้าชายอเล็กซานเดอร์นั้นต่อมาทรงสิ้นพระชนม์ขณะทรงพระเยาว์

หลังจากการสิ้นพระชนม์ของเจ้าชายเปโดร ผู้เป็นพระเชษฐา ทำให้เจ้าชายฌูเซฟได้รับการสถาปนาเป็นเจ้าชายแห่งบราซิล ดยุกแห่งบรากังซาองค์ที่ 15 ถือว่าทรงเป็นรัชทายาทโดยชอบธรรมแห่งราชบัลลังก์โปรตุเกส

การอภิเษกสมรสและรัชทายาท[แก้]

ในปีพ.ศ. 2272 ขณะมีพระชนมายุ 15 พรรษา เจ้าชายฌูเซฟทรงอภิเษกสมรสกับเจ้าหญิงสเปน พระนามว่า เจ้าหญิงมาเรียนา วิกตอเรียแห่งสเปน พระราชธิดาในพระเจ้าเฟลีเปที่ 5 แห่งสเปนกับเอลิซาเบธ ฟาร์เนเซ สมเด็จพระราชินีแห่งสเปน และ เจ้าหญิงบาร์บาราแห่งโปรตุเกส พระเชษฐภคินีของพระองค์ได้อภิเษกสมรสกับเจ้าชายเฟอร์ดินานด์แห่งสเปน ซึ่งต่อไปคือสมเด็จพระเจ้าเฟอร์ดินานด์ที่ 6 แห่งสเปน

เจ้าหญิงมาเรียนา วิกตอเรียทรงสนพระทัยด้านดนตรีและการล่าสัตว์แต่ทรงเป็นผู้ที่จริงจังและไม่โปรดเรื่องอื้อฉาวต่างๆของเจ้าชายฌูเซฟและไม่ทรงลังเลที่จะเปิดเผยความเป็นตัวของพระองค์เอง เจ้าชายฌูเซฟและเจ้าหญิงมาเรียนา วิกตอเรียมีพระราชธิดาที่ทรงดำรงพระชนม์ชีพจนเจริญพระชันษา 4 พระองค์ และมีพระราชโอรสที่สิ้นพระชนม์เมื่อประสูติ 2 พระองค์ พระราชธิดาที่สิ้นพระชนม์เมื่อประสูติ 1 พระองค์และทรงแท้ง 1 ครั้งในปีพ.ศ. 2293

พระราชธิดาที่ทรงดำรงพระชนม์ชีพจนเจริญพระชันษาทั้ง 4 พระองค์ มีพระนามดังนี้

  พระนาม ประสูติ สิ้นพระชนม์ คู่สมรส และพระโอรส-ธิดา
Maria I, Vieira.jpg สมเด็จพระราชินีนาถมาเรียที่ 1 แห่งโปรตุเกส 173417 ธันวาคม
พ.ศ. 2277
181620 มีนาคม
พ.ศ. 2359
อภิเษกสมรส 6 มิถุนายน พ.ศ. 2303
เจ้าชายเปโดรแห่งโปรตุเกส ผู้เป็นพระปิตุลา
มีรัชทายาท 6 พระองค์ ได้แก่
เจ้าชายฌูเซแห่งบราซิล
เจ้าชายโจอาว ฟรานซิสโกแห่งโปรตุเกส
เจ้าหญิงมาเรีย อิซาเบลแห่งโปรตุเกส
สมเด็จพระเจ้าจอห์นที่ 6 แห่งโปรตุเกส
เจ้าหญิงมาเรียนา วิกตอเรียแห่งโปรตุเกส
เจ้าหญิงมาเรีย คลีเมนทีนาแห่งโปรตุเกส
Mariana Francisca Josefa.jpg เจ้าหญิงมาเรียนา ฟรานซิสกาแห่งโปรตุเกส 17367 ตุลาคม
พ.ศ. 2279
18136 พฤษภาคม
พ.ศ. 2356
เตรียมเพื่ออภิเษกสมรสกับเจ้าชายหลุยส์ ดอแฟงแห่งฝรั่งเศส แต่พระมารดาของพระนางปฏิเสธแผนการนี้
สิ้นพระชนม์โดยไม่ได้อภิเษกสมรส
D. Fancisca Doroteia, séc. XVIII, Palácio Queluz.jpg เจ้าหญิงโดโรเธเอียแห่งโปรตุเกส 173921 กันยายน
พ.ศ. 2282
177114 มกราคม
พ.ศ. 2314
เตรียมเพื่ออภิเษกสมรสกับหลุยส์ ฟิลิปป์ที่ 2 ดยุกแห่งออร์เลอองส์ แต่พระนางทรงปฏิเสธที่จะอภิเษกสมรสกับดยุก
สิ้นพระชนม์โดยไม่ได้อภิเษกสมรส
D. Maria Francisca Benedita, Princesa da Beira e do Brasil.jpg เจ้าหญิงเบเนดิกตาแห่งโปรตุเกส 174625 กรกฎาคม
พ.ศ. 2289
182918 สิงหาคม
พ.ศ. 2372
อภิเษกสมรส 21 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2320
เจ้าชายฌูเซแห่งบราซิล ผู้เป็นพระนัดดา
ไม่มีรัชทายาท

เจ้าชายฌูเซฟทรงอุทิศพระองค์เพื่อคริสต์ศาสนาและวงการโอเปรา พระองค์ทรงเป็นหนึ่งในผู้ที่สะสมบทละครโอเปราเป็นจำนาวนมากที่สุดในยุโรป

พระมหากษัตริย์แห่งโปรตุเกสและสวรรคต[แก้]

สมเด็จพระเจ้าฌูเซฟและพระนางมาเรียนา วิกตอเรียในวันขึ้นครองราชสมบัติ

เจ้าชายฌูเซฟเสด็จขึ้นครองราชย์เป็นพระมหากษัตริย์แห่งโปรตุเกสและอัลเกรฟในปีพ.ศ. 2293 ขณะมีพระชนมายุ 35 พรรษา หลังจากการเสด็จสวรรคตของสมเด็จพระเจ้าจอห์นที่ 5 แห่งโปรตุเกส พระราชบิดา เฉลิมพระนาม "สมเด็จพระเจ้าฌูเซที่ 1 แห่งโปรตุเกส"หรือในภาษาอังกฤษว่า "สมเด็จพระเจ้าฌูเซฟแห่งโปรตุเกส" และในทันทีเมื่อทรงครองราชย์ พระราชอำนาจของพระองค์กลับไปอยู่ในมือของเซบาสเตียว ฌูเซ เดอ คาร์วาลโฮ อี เมโล ซึ่งเป็นที่รู้จักในนาม "มาควิสแห่งพอมบาล" พระเจ้าฌูเซฟทรงสถาปนาเจ้าหญิงมาเรีย ฟรานซิสกา พระราชธิดาพระองค์ใหญ่เป็นรัชทายาท ในพระอิศริยยศเจ้าหญิงแห่งบราซิล เนื่องมาจากทรงไม่มีพระราชโอรส

เหตุการณ์เรื่องอื้อฉาวทาวอรา: การลอบปลงพระชนม์พระเจ้าฌูเซฟ

มาควิสแห่งพอมบาลซึ่งมีอำนาจมากได้ปรับปรุงระบบเศรษฐกิจ สังคม วัฒนธรรมและอาณานิคมของโปรตุเกส เพื่อให้สามารถเจริญทัดเทียมชาติตะวันตกชาติอื่นๆ และเพื่อรักษาอำนาจของเขาให้ยืนยงตลอดกาล ต่อมาได้เกิดเหตุการณ์ "เรื่องอื้อฉาวทาวอรา" ซึ่งเป็นเหตุการณ์ลอบปลงพระชนม์สมเด็จพระเจ้าฌูเซฟระหว่างเสด็จตามถนนในกรุงลิสบอน พระองค์ทรงถูกยิงที่พระพาหาและผู้บังคับพาหนะได้รับบาดเจ็บ แต่พระองค์ก็ทรงรอดพระชนม์ชีพมาได้ มาควิสแห่งพอมบาลได้สั่งจับกุมคนตระกูลทาวอราซึ่งมีอิทธิพลทางการเมืองที่เป็นปริปักษ์กับรัฐบาลของมาควิสในตอนนั้นและตกเป็นผู้ต้องสงสัย และเขาได้สั่งขับไล่บาทหลวงคณะเยซูอิต ที่ต้องสงสัยว่ารู้เห็นกับการลอบปลงพระชนม์ในเดือนพ.ศ. 2302 ซึ่งทั้งตระกูลทาวอราและคณะเยซูอิตล้วนยเป็นปริปักษ์กับมาควิสทั้งสิ้น ทำให้มาควิสไร้ซึ่งผู้ต่อต้านและเขาได้ควบคุมองค์กรสาธารณะต่างๆ และองค์การทางศาสนา ทำให้ประเทศเดินหน้าเข้าสู่ยุคภูมิธรรม

ในรัชสมัยของพระเจ้าฌูเซฟได้เกิดมหันตภัยร้ายแรงคือ แผ่นดินไหวในลิสบอน พ.ศ. 2298 ในวันที่ 1 พฤศจิกายน พ.ศ. 2298 ส่งผลให้มีผู้เสียชีวิตกว่า 100,000 คน แผ่นดินไหวครั้งนี้ส่งผลกระทบต่อพระองค์ทำให้ทรงพระประชวรด้วยโรคกลัวที่ปิดทึบ(Claustrophobia) ทรงไม่สามารถประทับใกล้ผนังอาคารได้ หลังจากพระราชวังริเบย์ราถูกทำลายจากแผ่นดินไหว พระองค์ได้แปรพระราชฐานไปยังเมืองอาจูดา และทรงสร้างพระตำหนักเล็กๆที่อาจูดา ทางเมืองหลวงได้รับการฟื้นฟูและพระบรมราชานุสาวรีย์ของพระองค์ไม่พังทลาย ยังคงอยู่ที่จัตุรัสกลางกรุงลิสบอน

สมเด็จพระเจ้าฌูเซฟเสด็จสวรรคตในวันที่ 24 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2320 ขณะมีพระชนมายุ 62 พรรษา เจ้าหญิงมาเรีย ฟรานซิสกาครองราชสมบัติสืบต่อ พระนาม สมเด็จพระราชินีนาถมาเรียที่ 1 แห่งโปรตุเกส และเป็นจุดสิ้นสุดอำนาจของมาควิสแห่งพอมบาล เขาถูกพระราชินีมาเรียปลดออกจากตำแหน่ง เนื่องจากพระนางทรงเกลียดชังเขา เพราะเขาเป็นคนเย่อหยิ่ง ยโสและมีพฤติกรรมรุนแรง และทรงประกาศไม่ให้เขาเข้าใกล้พระนางเป็นระยะ 20 ไมล์

พระอิศริยยศ[แก้]

พระราชานุสาวรีย์พระเจ้าฌูเซฟ ณ กรุงลิสบอน
  • 6 มิถุนายน พ.ศ. 2257 - 29 ตุลาคม พ.ศ. 2257 : เจ้าชายฌูเซฟแห่งโปรตุเกส
  • 29 ตุลาคม พ.ศ. 2257 - 31 กรกฎาคม พ.ศ. 2293 : เจ้าชายแห่งบราซิล ,ดยุกแห่งบรากังซา
  • 31 กรกฎาคม พ.ศ. 2293 - 24 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2320 : พระหากษัตริย์แห่งโปรตุเกสและอัลเกรฟ

พระราชตระกูล[แก้]

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
16. เทโอดอซิโอที่ 2 ดยุกแห่งบรากังซา
 
 
 
 
 
 
 
8. พระเจ้าฌูเอาที่ 4 แห่งโปรตุเกส
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
17. อนา เดอ วาเลสโก ยี กีโรน
 
 
 
 
 
 
 
4. พระเจ้าเปดรูที่ 2 แห่งโปรตุเกส
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
18. ฮวน มานูเอล เปเรซ เดอ กุสแมน ดยุกแห่งเมดินา ซิโดเนีย
 
 
 
 
 
 
 
9. เจ้าหญิงลุยซาแห่งเมดินา ซิโดเนีย
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
19. ฮวนนา ลอเรนซา เดอ ซานลอเวล
 
 
 
 
 
 
 
2. พระเจ้าฌูเอาที่ 5 แห่งโปรตุเกส
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
20. โวล์ฟกัง วิลเฮล์ม, เคานท์ พาลาทิเนตแห่งเนาบูร์ก
 
 
 
 
 
 
 
10. ฟิลิป วิลเลียม อีเล็กเตอร์ พาเลนทีน
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
21. ดัสเชสแม็กดาเลนแห่งบาวาเรีย
 
 
 
 
 
 
 
5. เจ้าหญิงมาเรีย โซเฟียแห่งพาลาทิเนต-เนาบูร์ก
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
22. จอร์จที่ 2 แลนด์เกรฟแห่งเฮสส์-ดัมสตัดท์
 
 
 
 
 
 
 
11. แลนด์เกรฟวีนเอลิซาเบธ อเมลีแห่งเฮสส์-ดัมสตัดท์
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
23. เจ้าหญิงโซเฟีย เอลีโอนอร์แห่งแซ็กโซนี
 
 
 
 
 
 
 
1. สมเด็จพระเจ้าฌูเซฟแห่งโปรตุเกส
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
24. สมเด็จพระจักรพรรดิเฟอร์ดินานด์ที่ 2 แห่งโรมันอันศักดิ์สิทธิ์
 
 
 
 
 
 
 
12. สมเด็จพระจักรพรรดิเฟอร์ดินานด์ที่ 3 แห่งโรมันอันศักดิ์สิทธิ์
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
25. ดัสเชสมาเรีย อันนาแห่งบาวาเรีย
 
 
 
 
 
 
 
6. สมเด็จพระจักรพรรดิลีโอโพลด์ที่ 1 แห่งโรมันอันศักดิ์สิทธิ์
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
26. พระเจ้าเฟลีเปที่ 3 แห่งสเปน
 
 
 
 
 
 
 
13. เจ้าหญิงมาเรีย อันนาแห่งสเปน
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
27. ดัสเชสมาร์กาเร็ตแห่งออสเตรีย
 
 
 
 
 
 
 
3. อาร์คดัสเชสมาเรีย แอนนาแห่งออสเตรีย
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
28. โวล์ฟกัง วิลเฮล์ม, เคานท์ พาลาทิเนตแห่งเนาบูร์ก=20
 
 
 
 
 
 
 
14. ฟิลิป วิลเลียม อีเล็กเตอร์ พาเลนทีน=10
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
29. ดัสเชสแม็กดาเลนแห่งบาวาเรีย=21
 
 
 
 
 
 
 
7. เจ้าหญิงเอเลโอนอร์ แม็กดาเลนแห่งเนาบูร์ก
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
30. จอร์จที่ 2 แลนด์เกรฟแห่งเฮสส์-ดัมสตัดท์=22
 
 
 
 
 
 
 
15. แลนด์เกรฟวีนเอลิซาเบธ อเมลีแห่งเฮสส์-ดัมสตัดท์=11
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
31. เจ้าหญิงโซเฟีย เอลีโอนอร์แห่งแซ็กโซนี=23
 
 
 
 
 
 

อ้างอิง[แก้]

ก่อนหน้า พระเจ้าฌูเซที่ 1 แห่งโปรตุเกส ถัดไป
สมเด็จพระเจ้าจอห์นที่ 5 2leftarrow.png Coat of arms of the Kingdom of Portugal (Enciclopedie Diderot).svg
พระมหากษัตริย์แห่งโปรตุเกสและอัลเกรฟ
(31 กรกฎาคม พ.ศ. 2293 - 24 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2320)
2rightarrow.png สมเด็จพระราชินีนาถมาเรียที่ 1
และ
สมเด็จพระเจ้าเปโดรที่ 3