ปีนักษัตร

บทความนี้เกี่ยวกับปี สำหรับหมู่ดาว ดูที่ ดาวนักษัตร

ตราประจำจังหวัดนครศรีธรรมราช แสดงภาพพระบรมธาตุล้อมด้วยตรา 12 นักษัตร

ปีนักษัตร หรือ นักขัต เป็นปีตามปฏิทินสุริยคติไทยและชาติอื่นในเอเชีย เป็นต้นว่า จีน เวียดนาม และญี่ปุ่น แบ่งเป็นรอบปี รอบละสิบสองปี แต่ละปีกำหนดสัตว์เรียกเป็นชื่อเรียงกันไปดังนี้

ชวด ฉลู ขาล เถาะ มะโรง มะเส็ง มะเมีย มะแม วอก ระกา จอ และ กุน

สัตว์ประจำปีนักษัตร

ปีนักษัตรจะมีสัตว์ประจำปี (อันเป็นความหมายของชื่อปีนั้น ๆ นั่นเอง) สัตว์ประจำปีนักษัตรที่นิยมใช้ในหมู่ชาวไทย มีดังนี้

ปี

ชวด

ฉลู

ขาล

เถาะ

มะโรง

มะเส็ง

มะเมีย

มะแม

วอก

ระกา

จอ

กุน

สัตว์

หนู

วัว

เสือ

กระต่าย

งูใหญ่

งูเล็ก

ม้า

แพะ

ลิง

ไก่

สุนัข

สุกร

• สำหรับปีกุนนั้น บางชาติใช้ช้างแทนสุกร เช่นภาคเหนือของไทย
• สำหรับปีเถาะนั้น บางชาติใช้แมวแทนกระต่าย เช่นเวียดนาม
• สำหรับปีฉลูนั้น บางชาติใช้กระบือแทนวัว เช่นเวียดนาม
• สำหรับปีมะโรง บางชาติใช้มังกรหรือพญานาคแทนงูใหญ่ เช่น ไทย
• สำหรับปีมะแมนั้น บางชาติใช้แกะแทนแพะ เช่นญี่ปุ่น

ปีนักษัตรในภาษาต่าง ๆ

อักษรจีน	ภาษาจีนกลาง	ภาษาจีนฮากกา	ภาษาจีนฮากกา	ชื่อนักษัตร	ภาษาไทย	ภาษาบาลี	ภาษาไทยวน	ภาษาไทลื้อ	ภาษาไทใหญ่	ภาษาเวียดนาม
鼠	สู่ (shu3)	ฉู่	ชู่	ชวด	หนู	มุสิก	ใจ้	ใจ้	เจ้อ-อี	Tí ตี๊
牛	หนิว (niu2)	แหง่ว	แหงว	ฉลู	วัว	อุสุภ, อุสภ	เป้า	เป้า	เป้า	Sửu สือ-ว
虎	หู่ (hu3)	ฝู่	ฟู่	ขาล	เสือ	พยาฆร, พยัฆะ, วยาฆร, พยคฆ	ยี	ยี	ยี	Dần เหยิ่น
兔	ทู่ (tu4)	ถู้	ถู้	เถาะ	กระต่าย	สะสะ, สัศ	เม้า	เหม้า	เหม้า	Mạo หม่าว
龍/龙	หลง (long2)	หลุง	หลุง/ลยุ๋ง	มะโรง	งูใหญ่	มังกร, นาค, สงกา	สี	สี	สี	Thìn ถิ่น
蛇	เสอ (she2)	สา	สา	มะเส็ง	งูเล็ก	สัป, สปปก	ไส้	ไส้	เส้อ-อื	Tị ติ
馬/马	หม่า (ma3)	มา	มา	มะเมีย	ม้า	ดุรงค, อัสส, อัสดร	สง้า	สะงะ	สีงะ	Ngọ หง่อ
羊	หยาง (yang2)	หยอง	หยอง	มะแม	แพะ	เอฬกะ, อัชฉะ	เม็ด	เม็ด	โมด	Mùi หมุ่ย
猴	โหว (hou2)	แห็ว	แห็ว	วอก	ลิง	มกฎะ, กปิ	สัน	แสน	สัน	Thân เทิน
雞/鸡	จี (ji1)	แก/ไก	แก	ระกา	ไก่	กุกกุฎ, กุกกุฏ	เล้า	เล้า	เฮ้า	Dậu เหย่า
狗	โก่ว (gou3)	แกว	แก้ว	จอ	หมา	โสณ, สุนัข	เส็ด	เส็ด	เม็ด	Tuất ต๊วด
豬/猪	จู (zhu1)	จู	จู	กุน	หมู	สุกร, วราห, กุญชร	ใก๊	ใก๊	เก้อ-อื	Hợi เห่ย