บุญส่ง เลขะกุล

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
น.พ.บุญส่ง เลขะกุล บนปกนิตยสารเอเชียวีก

นายแพทย์บุญส่ง เลขะกุล (15 ธันวาคม พ.ศ. 2450 - 9 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2535) หรือที่รู้จักกันดีในชื่อ หมอบุญส่ง เป็นแพทย์ ช่างภาพ จิตรกร นักเขียน และอาจารย์ มีชื่อเสียงในฐานะที่เป็นผู้บุกเบิกการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติ ป่าไม้และสัตว์ป่าของประเทศไทย

ประวัติ[แก้]

น.พ.บุญส่ง เกิดที่บ้านบ่อยาง อำเภอเมือง จังหวัดสงขลา สำเร็จการศึกษาชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6 จากโรงเรียนเบญจมราชูทิศ นครศรีธรรมราช[1]มัธยมศึกษาปีที่ 8 ที่โรงเรียนเบญจมบพิตร หรือโรงเรียนมัธยมวัดเบญจมบพิตรในปัจจุบัน กรุงเทพฯ เมื่อวันที่ 5 เมษายน พ.ศ. 2467 เลขประจำตัว 2563 และสำเร็จการศึกษาจากคณะแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย เมื่อ พ.ศ. 2476 และถึงแก่กรรมเมื่อวันที่ 9 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2535 ด้วยโรคหัวใจล้มเหลว ณ โรงพยาบาลมเหสักข์ กรุงเทพมหานคร

งานอนุรักษ์[แก้]

หลังสงครามมหาเอเชียบูรพา พ.ศ. 2484 - 2488 เป็นต้นมา มีการทำลายล้างสัตว์ป่าอย่างกว้างขวาง น.พ.บุญส่งและคณะนักนิยมไพร ซึ่งส่วนใหญ่เคยเที่ยวป่ามาก่อน ได้รวมตัวกันจัดตั้ง "นิยมไพรสมาคม" ขึ้น ในปี พ.ศ. 2496 โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อเป็นศูนย์กลางในการพบปะพูดคุย แลกเปลี่ยน ติดตามสถานการณ์ด้านป่าไม้และสัตว์ป่า

ต่อมาในปี พ.ศ. 2502 น.พ.บุญส่ง เลขานุการนิยมไพรสมาคม และคณะกรรมการนิยมไพรสมาคมจำนวนหนึ่ง ได้เข้าพบปะกับจอมพลสฤษดิ์ ธนะรัชต์ นายกรัฐมนตรี เพื่อยื่นข้อเสนอให้รัฐบาลมีนโยบายและออกกฎหมายคุ้มครองทรัพยากรป่าไม้และสัตว์ป่า ซึ่งจอมพลสฤษดิ์และคณะรัฐมนตรีได้เห็นชอบตามข้อเสนอ จึงได้ออกกฎหมายหลายฉบับ เช่น พระราชบัญญัติสงวนและคุ้มครองสัตว์ป่า พ.ศ. 2503 (ปรับปรุงแก้ไข พ.ศ. 2535) และพระราชบัญญัติอุทยานแห่งชาติ พ.ศ. 2504 หลังจากนั้นจึงได้มีการประกาศป่าขนาดใหญ่หลายแห่งให้เป็นอุทยานแห่งชาติและเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่า อาทิ ป่าเขาใหญ่ ประกาศให้เป็นอุทยานแห่งชาติแห่งแรก ในปี พ.ศ. 2505 ป่าสลักพระ จ.กาญจนบุรี ประกาศให้เป็นเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าแห่งแรก ในปี พ.ศ. 2508 และป่าอีกหลายแห่งให้เป็นอุทยานแห่งชาติและเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าตามกฎหมายทั้งสองฉบับดังกล่าว

มูลนิธิคุ้มครองสัตว์ป่าและพรรณพืชแห่งประเทศไทย ในพระบรมราชินูปถัมภ์[แก้]

น.พ.บุญส่งและสมาชิกนิยมไพรสมาคม ยังได้ร่วมกันก่อตั้งมูลนิธิคุ้มครองสัตว์ป่าและพรรณพืชแห่งประเทศไทย ในพระบรมราชินูปถัมภ์เมื่อ พ.ศ. 2526 โดยได้รับพระมหากรุณาธิคุณจากสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ เสด็จพระราชดำเนินพร้อมด้วยเจ้าฟ้าชายฟิลิป ดยุคแห่งเอดินบะระ ทรงเป็นองค์ประธานในงานกาลาดินเนอร์ เนื่องในโอกาสสถาปนามูลนิธิฯ ณ โรงแรมโอเรียนเต็ล กรุงเทพมหานคร

ในปี พ.ศ. 2550 "คณะทำงาน 100 ปี นายแพทย์ บุญส่ง เลขะกุล" ซึ่งประกอบด้วยคณะทายาท ญาติมิตร และลูกศิษย์ ได้จัดงาน "100 ปี หมอบุญส่ง เลขะกุล" ขึ้นเมื่อวันที่ 10 กุมภาพันธ์สยามสมาคม ในพระบรมราชูปถัมภ์ เพื่อรำลึกถึงคุณงามความดีและผลงานด้านการอนุรักษ์ทรัพยากรป่าไม้และสัตว์ป่าของประเทศไทย

เกียรติยศ[แก้]

คำกล่าวถึง[แก้]

หนังสือเกี่ยวกับป่าซึ่งคุณหมอบุญส่งแต่ง เล่มที่ชอบที่สุดเห็นจะเป็นเรื่อง ชีวิตของฉันลูกกระทิง เป็นเรื่องของลูกกระทิงตัวน้อยๆ ที่เที่ยวไปในป่า เที่ยวคุยกับสัตว์ๆ ชนิดที่อยู่ในป่านั้น ทำให้รู้วิถีชีวิตของสัตว์เหล่านั้น

สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี

ท่านเป็นคนสำคัญที่วางพื้นฐานเรื่องธรรมชาติวิทยาให้ไว้เรา

จารุจินต์ นภีตะภัฏ
อดีตผู้อำนวยการพิพิธภัณฑ์ธรรมชาติวิทยา องค์การพิพิธภัณฑ์วิทยาศาสตร์แห่งชาติ

ท่านเป็นหลักหินแห่งความยุติธรรมในการปกป้องป่าและชีวิตสัตว์ป่าอย่างแท้จริง

ชาลี เอี่ยมกระสินธุ์
นักเขียน

เครื่องราชอิสริยาภรณ์[แก้]

อ้างอิง[แก้]

  1. หนังสืออนุสรณ์ 100 ปี โรงเรียนเบญจมราชูทิศ นครศรีธรรมราช
  2. นิตยสารสารคดี, ๑๐๐ ปี หมอรักษาไพร นายแพทย์บุญส่ง เลขะกุล ปีที่ 23 ฉบับที่ 273: พฤศจิกายน 2550

แหล่งข้อมูลอื่น[แก้]