จอหงวน

บทความนี้มีเนื้อหาที่สั้นมาก ต้องการเพิ่มเติมเนื้อหา

จอหงวน (จีนตัวเต็ม: 狀元; จีนตัวย่อ: 状元; พินอิน: zhuàngyuán จฺว้าง-เยฺหวียน; กวางตุ้ง: dzɔŋ⁶jyn⁴ จ่องยฺวื่น; แต้จิ๋ว: จ๋วงง้วง) เป็นการสอบคัดเลือกขุนนางของจีนมาตั้งแต่สมัยราชวงศ์ฮั่น และได้เผยแพร่มายังเกาหลีแต่ได้ถูกยกเลิกไปสมัยปลายราชวงศ์โชซอน

การสอบเข้ารับราชการหรือการสอบจอหงวน (เริ่มมีมาตั้งแต่ราชวงศ์ฮั่นจนถึงต้นคริสตศตวรรษที่ 20) การสอบจอหงวน เป็นการเลื่อนชนชั้นในสังคมจารีตของจีน ผู้มีสิทธิสอบคือเฉพาะเพศชายหรือชายหนุ่มจีนไม่ว่าจะมาจากชนชั้นใด เช่น ชาวนา พ่อค้า ผู้ดีมีสิทธิสอบทั้งสิ้น ยกเว้นนักโทษที่กระทำผิดกฎหมายคดีสำคัญและร้ายแรง เช่น คดีฆาตรกรรม ถ้าสอบได้จะได้รับราชการในตำแหน่งลำดับต่างๆ กันไปตามที่เราสอบได้ เริ่มสอบในสมัยราชวงศ์ฮั่น เพื่อเป็นการทดแทนการสืบทอดข้าราชการตามสายโลหิตซึ่งทำให้ได้ข้าราชการที่ไม่มีความรู้ความสามารถเข้ามาเป็นข้าราชการ ในสมัยนี้มีคนสอบเข้ารับราชการถึง 130000 กว่าคน ยุคนี้จึงได้ชื่อว่าเป็น "รัฐข้าราชการ"

ประเพณีการสอบจอหงวนไม่ได้มีเฉพาะในประเทศจีนเท่านั้น ในเกาหลีก็มีการสอบจอหงวนเช่นกัน แต่ที่เกาหลีคนที่จะสอบจอหงวนได้เป็นเฉพาะคนชั้นสูงในสังคมเท่านั้น ไม่ได้มีสิทธิ์ทุกชนชั้นเหมือนในจีน ชนชั้นสูงของเกาหลี เรียกว่า "ยังบัน" แต่การสอบจอหงวนไม่ได้มีในญี่ปุ่น ทั้งๆ ที่ญี่ปุ่นก็รับอารยธรรมจีนไปเช่นเดียวกับเกาหลี

การสอบจอหงวนสอบอะไรบ้าง? ก็จะมีการสอบวรรณกรรมคลาสิกต่างๆ ของจีน โดยจะมีการยกประโยคในวรรณกรรมคลาสิกนั้นมา ผู้เข้าสอบจะต้องอธิบายข้อความในวรรณกรรมนั้นให้ได้ ต้องต่อประโยคที่มีชื่อเสียงให้ได้ ต่อประโยคยากๆ ทั้งหลาย แล้วก็เขียนตัวอักษรหรือข้อความที่คนอื่นเขียนไม่ได้ นั่นก็คือแสดงให้เห็นว่าตนเองนั้นมีความรู้มากกว่าผู้อื่น ในขณะเดียวกันต้องเก่งในเรื่องโคลง กลอน และเข้าใจหลักต่างๆ ของการเป็นข้าราชการที่ดี โดยจะมีการตั้งคำถามแล้วก็ให้ตอบหรือแสดงความคิดเห็น นอกจากนี้ยังต้องมีความรู้เรื่องประวัติศาสตร์และปรัชญาของจีนด้วย เพราะฉะนั้นจากการสอบจอหงวนนี้เองจึงเป็นการกำหนดนโยบายการศึกษาของจีนไปในตัว ว่าจะต้องศึกษาวรรณกรรมคลาสิก การแต่งโคลง กลอน ประวัติศาสตร์และปรัชญา ซึ่งเป็นสิ่งที่คนจีนต้องศึกษา อยู่มาจนถึงต้นคริสตศตวรรษที่ 20 หรือ ค.ศ. 1905