พยาธิใบไม้ในตับเอเชียตะวันออกเฉียงใต้

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
(เปลี่ยนทางจาก Opisthorchis viverrini)
Jump to navigation Jump to search
พยาธิใบไม้ในตับเอเชียตะวันออกเฉียงใต้
50px
พยาธิใบไม้ตับเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ตัวเต็มวัย
การจำแนกชั้นทางวิทยาศาสตร์
อาณาจักร: Animalia
ไฟลัม: Platyhelminthes
ชั้น: Trematoda
ชั้นย่อย: Digenea
อันดับ: Opisthorchiata
วงศ์: Opisthorchiidae
สกุล: Opisthorchis
สปีชีส์: O.  viverrini
ชื่อทวินาม
Opisthorchis viverrini
(Poirier, 1886) Stiles & Hassal, 1896
ชื่อพ้อง[1]

Distoma viverrini Poirier, 1886

พยาธิใบไม้ตับเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ (อังกฤษ: Southeast Asian liver fluke ชื่อวิทยาศาสตร์:Opisthorchis viverrini ) เป็นปรสิตพยาธิใบไม้จากสกุล Opisthorchiidae ที่มีผลต่อบริเวณท่อน้ำดี การติดเชื้อมักเกิดจากการทานปลาน้ำจืดมีเกล็ดแบบสุก ๆ ดิบ ๆ[2] เป็นสาเหตุของโรคพยาธิใบไม้ตับ[3] การติดเชื้อ Opisthorchis viverrini และเป็นปัจจัยเสี่ยงให้เกิดมะเร็งท่อน้ำดีได้

Opisthorchis viverrini เป็นหนึ่งในสามสปีชีส์ในสกุล Opisthorchiidae ที่มีความสำคัญทางการแพทย์มากที่สุด ร่วมกับ Clonorchis sinensis และ Opisthorchis felineus[3] อันที่จริง O. viverrini และ C. sinensis สามารถก่อมะเร็งในมนุษย์ได้ และสำนักวิจัยมะเร็งระหว่างประเทศ (IARC) จัดให้เป็นสารก่อมะเร็งชีวภาพกลุ่ม 1 ในปี 2552[4][5][6] O. viverrini ประจำถิ่นทั่วประเทศไทย ลาว เวียดนามและกัมพูชา[7] ในภาคเหนือของประเทศไทย มีพยาธินี้กระจายอย่างกว้างขวาง และมีความชุกของโรคในมนุษย์สูง ขณะที่อัตราความชุกของโรกในภาคกลางมีน้อยกว่า[8] ไม่มีโรคพยาธิใบไม้ตับที่มีสาเหตุจาก Opisthorchis viverrini ในภาคใต้ของประเทศ[8]

โฮสต์ตัวกลางของพยาธินี้ เช่น หอยไซ เป็นหอยน้ำจืดขนาดเล็ก จัดอยู่ในจีนัส Bithynia[9]

การค้นพบ[แก้]

พยาธิใบไม้ในตับเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ถูกอธิบายครั้งแรกโดย เอ็ม.เจ.โพลิเอ นักปรสิตวิทยาชาวฝรั่งเศส หลังพบมันในเสือปลาที่จับมาจากเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ซึ่งตายในสวนสัตว์ที่ติดกับพิพิธภัณฑ์ประวัติศาสตร์ธรรมชาติแห่งชาติในกรุงปารีส และตั้งชื่อว่า Distomum viverrini[10]

ภาพ[แก้]

อ้างอิง[แก้]

  1. Muller R. & Wakelin D. (2002). Worms and human disease. CABI. page 43-44.
  2. "Gene discovery for the carcinogenic human liver fluke, Opisthorchis viverrini". BMC Genomics 8: 189. June 2007. PMC 1913519. PMID 17587442. doi:10.1186/1471-2164-8-189.  Unknown parameter |vauthors= ignored (help).
  3. 3.0 3.1 doi:10.3347/kjp.2001.39.3.209
    This citation will be automatically completed in the next few minutes. You can jump the queue or expand by hand
  4. Kaewpitoon N, Kaewpitoon SJ, Pengsaa P, Sripa B (2008). "Opisthorchis viverrini: the carcinogenic human liver fluke". World J Gastroenterol 14 (5): 666–674. PMC 2683991. PMID 18205254. doi:10.3748/wjg.14.666. 
  5. Sripa B, Brindley PJ, Mulvenna J, Laha T, Smout MJ, Mairiang E, Bethony JM, Loukas A (2012). "The tumorigenic liver fluke Opisthorchis viverrini--multiple pathways to cancer". Trends in Parasitology 28 (10): 395–407. PMC 3682777. PMID 22947297. doi:10.1016/j.pt.2012.07.006. 
  6. American Cancer Society (2013). "Known and Probable Human Carcinogens". cancer.org. American Cancer Society, Inc. สืบค้นเมื่อ 2013-06-02. 
  7. Jones, Malcolm K, ed. (June 2010). "Unlocking the transcriptomes of two carcinogenic parasites, Clonorchis sinensis and Opisthorchis viverrini". PLoS Neglected Tropical Diseases 4 (6): e719. PMC 2889816. PMID 20582164. doi:10.1371/journal.pntd.0000719.  Unknown parameter |vauthors= ignored (help)
  8. 8.0 8.1 doi:10.1016/j.actatropica.2003.01.002
    This citation will be automatically completed in the next few minutes. You can jump the queue or expand by hand
  9. Amany A. Tohamy & Shaimaa M. Mohamed (January) 2006. Chromosomal studies on two Egyptian freshwater snails, Cleopatra and Bithynia (Mollusca-Prosobranchiata) . Arab J. Biotech., Vol. 9, No. (1) Jan. (2006) : 17-26.
  10. Saijuntha, W.; Sithithaworn, P.; Kaitsopit, N.; Andrews, R.H.; Petney, T.N (2014). "Liver Flukes: Clonorchis and Opisthorchis". In Toledo, Rafael; Fried, Bernard. Digenetic Trematodes. New York (US): Springer. pp. 153–200. ISBN 978-1-49-390914-8.  Unknown parameter |name-list-format= ignored (help)

แหล่งข้อมูลอื่น[แก้]