เจ้าพระอุปฮาชา (เฮือง รามางกูร)

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
ไปยังการนำทาง ไปยังการค้นหา
เจ้าพระอุปฮาชา (เฮือง รามางกูร)
คณะอาญาสี่เมืองธาตุพนม, กรมการชั้นผู้ใหญ่เมืองธาตุพนม
ข้อมูลส่วนบุคคล
เกิด เมืองธาตุพนม
เสียชีวิต บ้านธาตุพนม
ศาสนา ศาสนาพุทธ

เจ้าพระอุปฮาชา (เฮือง รามางกูร) (พ.ศ. ๒๔๐๓-๒๔๙๘) หรือ ท้าวสุวรรณคำเฮือง หรือ นายเฮือง รามางกูร สกุลเดิม บุคคละ อดีตคณะอาญาสี่เมืองธาตุพนม อดีตกรมการชั้นผู้ใหญ่เมืองธาตุพนม ทรงดำรงพระยศในคณะอาญาสี่ตำแหน่งที่ พระอุปฮาชาเมืองธาตุพนม หรือ พระอุปฮาดเมืองธาตุพนม เป็นองค์แรกและองค์เดียวของเมืองธาตุพนม[1] ทรงเป็นผู้ตั้งสกุล รามางกูร แห่งอำเภอธาตุพนม จังหวัดนครพนม ในภาคอีสานของประเทศไทย[2] ภายหลังปฏิรูปการเมืองการปกครองหลัง พ.ศ. ๒๔๔๔ ได้ถูกลดสถานะเจ้านายลาวท้องถิ่นลงเป็นสามัญชน จึงทำการค้าขายจนกลายเป็นเศรษฐีที่มีชื่อเสียงของตำบลธาตุพนม จนได้รับยกย่องจากคนทั่วไปว่า นายฮ้อยใหญ่เฮือง ทายาทบุตรหลานทั่วไปนิยมออกนามว่า ญาปู่ใหญ่เฮือง หรือ ญาปู่อุปฮาด[3]

พระประวัติ[แก้]

การศึกษา[แก้]

สถาปนาตนเป็นเจ้าอุปฮาด[แก้]

ร่วมบูรณะพระธาตุพนม[แก้]

สร้างวัดป่าสุริโย[แก้]

วิวาทกับเจ้าพระอัคร์บุตร[แก้]

ถูกลดอำนาจ[แก้]

สมรสกับอาชญานางสูนทอง บัวสาย[แก้]

หมั้นกับนางอด จันทร์ทศ[แก้]

สร้างโฮงที่ประทับของพระมารดา[แก้]

เป็นคหบดีใหญ่แห่งธาตุพนม[แก้]

เดินทางไปรับบุตรบุญธรรม[แก้]

ชายาและหม่อม[แก้]

เจ้าพระอุปฮาชา (เฮือง) มีชายาและหม่อมที่ปรากฏนามทั้งหมด ๑๓ ท่าน ได้แก่

  • อาชญานางจำปี หม่อมคนแรก ชาวธาตุพนม
  • อาชญานางสูนทอง (สูรย์ทอง) ชายาเอก สกุลเดิม บัวสาย ทายาทในเจ้าอุปฮาต (บุตร บัวสาย) แห่งเมืองเรณูนคร (เมืองเว)
  • หม่อมบัวบิน ชาวเมืองเรณูนคร (เมืองเว)
  • นางแก้ว
  • นางอด สกุลเดิม จันทศ ชาวธาตุพนม
  • นางเผื่อน
  • นางสร้อยมณี
  • นางน้อย
  • นางวรดี
  • นางหนูจีบ
  • นางดอกแก้ว
  • นางแพงทอง
  • นางสุก

บุตรธิดา[แก้]

เจ้าพระอุปฮาชา (เฮือง) มีบุตรธิดาทั้งหมด ๗ ท่าน ได้แก่

  • นายแก้ว รามางกูร (จารย์แก้ว) เกิดแต่อาชญานางจำปี
  • นายดวง รามางกูร (มหาดวง) ปธ.๓, พระราชทานเพลิง เกิดแต่อาชญานางสูนทอง
  • ร้อยตำรวจตรีประดิษฐ์ รามางกูร (แดง) ร.จ.ม., ช.ส., พระราชทานเพลิง เกิดแต่อาชญานางสูนทอง ร้อยตำรวจตรีประดิษฐ์ รามางกูร เป็นบิดาของ ดร. วีรพงษ์ รามางกูร (ม.ป.ช., ม.ว.ม., ป.ภ.) อดีตรองนายกรัฐมนตรี อดีตรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง อดีตที่ปรึกษาเศรษฐกิจรัฐบาล อดีตประธานคณะกรรมการธนาคารแห่งประเทศไทย อดีตนายกสมาคมมิตรภาพไทย-ลาว อดีตคณบดีคณะเศรษฐศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ฯลฯ
  • นางคำฝอย อรรคศรีวร (ฝอย) เกิดแต่อาชญานางสูนทอง
  • นางพิศมัย คงเพชร (ไหม) เกิดแต่หม่อมบัวบิน
  • นางพิศวาท อรรคศรีวร (น้อย) เกิดแต่หม่อมบัวบิน
  • นายกมล รามางกูร (แหลว) เกิดแต่นางแก้ว

บุตรบุญธรรม[แก้]

เจ้าพระอุปฮาชา (เฮือง) มีบุตรบุญธรรม ๑ ท่าน ได้แก่

  • ท้าวคำมี รามางกูร (สุวัณณคำมี บุคคละ) โอรสในเจ้าพระอัคร์บุตร (บุญมี รามางกูร) กับอาชญานางบัวสี เจ้าพระอัคร์บุตร (บุญมี) เป็นพระเชษฐาของเจ้าพระอุปฮาชา (เฮือง)

การตั้งสกุลรามางกูร[แก้]

ถึงแก่กรรม[แก้]

ป่วยด้วยโรคในท้อง[แก้]

สร้างฐานเมรุมาศประจำตระกูลเจ้าเมืองธาตุพนม[แก้]

การพระศพ[แก้]

เชิญพระอัฐิบรจุยังกำแพงแก้วพระธาตุพนม[แก้]

ก่อนหน้า เจ้าพระอุปฮาชา (เฮือง รามางกูร) ถัดไป
ไม่ปรากฏนาม 2leftarrow.png พระอุปฮาดเมืองธาตุพนม,
กรมการเมืองธาตุพนม

2rightarrow.png ไม่ปรากฏนาม


อ้างอิง[แก้]

  1. ดวง รามางกูร. พื้นประวัติวงศ์เจ้าเมืองพนม. ม.ป.ท. : ม.ป.พ.. ม.ป.ป..
  2. เฮือง รามางกูร. เอกสารอนุญาตให้ทายาทบุตรหลานสามารถร่วมใช้สกุลรามางกูร. ที่ว่าการอำเภอธาตุพนม จังหวัดนครพนม ๒๘ มิถุนายน พุทธศักราช ๒๔๙๐.
  3. สัมภาษณ์คุณยายจันเนา รามางกูร เรื่อง ประวัติเจ้าพระอุปฮาด (เฮือง รามางกูร) สัมภาษณ์เมื่อวันที่ ๑ เดือนเมษายน พ.ศ. ๒๕๕๐.