เจ้าพระยาสุรบดินทรสุรินทรฦๅชัย (พร จารุจินดา)

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี

มหาอำมาตย์ตรี มหาเสวกโท เจ้าพระยาสุรบดินทรสุรินทรฦๅชัย นามเดิม พร เป็นขุนนางชาวสยาม ได้ดำรงตำแหน่งสำคัญ เช่น สมุหเทศาภิบาลมณฑลพิษณุโลก อุปราชมณฑลพายัพ องคมนตรี และได้รับพระราชทานนามสกุลจารุจินดา[1]

ประวัติ[แก้]

เจ้าพระยาสุรบดินทรสุรินทรฦๅชัย มีนามเดิมว่าพร เป็นบุตรพระยาเพชรพิไชย (ทองจีน) และคุณหญิงเย็น เพชรพิไชย (สกุลเดิม:เกตุทัต) เกิดเมื่อวันพุธ แรม 7 ค่ำ เดือน 12 ปีกุน ตรงกับวันที่ 2 ธันวาคม พ.ศ. 2406[2]

เมื่ออายุ 11 ปี ได้เข้าศึกษาที่โรงเรียนพระบรมมหาราชวังและที่โรงเรียนสวนนันทอุทยาน[3] เมื่อจบการศึกษาแล้วจึงถวายตัวเป็นมหาดเล็กในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ได้รับบรรดาศักดิ์เป็นลำดับ คือ เป็นนายรองฉัน ถือศักดินา ๓๐๐ เมื่อวันพุธ เดือนสิบเอ็ด แรมห้าค่ำ ปีระกาสัปตศก จุลศักราช ๑๒๔๗ ตรงกับวันที่ 27 ตุลาคม พ.ศ. 2428[4]แล้วเป็นจ่าห้าวยุทธการ ถือศักดินา ๖๐๐ เมื่อวันเสาร์ เดือนสิบเอ็ด แรมสี่ค่ำ ปีจอ อัฐศก จุลศักราช ๑๒๔๘ ตรงกับวันที่ 14 ตุลาคม พ.ศ. 2429[5]แล้วเลื่อนเป็นพระศิริไอสวรรย์ ถือศักดินา ๑๐๐๐ เมื่อวันที่ 5 มกราคม พ.ศ. 2434[6]จนวันที่ 2 มกราคม ร.ศ. 116 จึงได้เลื่อนเป็นพระยาอุไทยมนตรี ผู้ว่าราชการเมืองปราจีนบุรี ถือศักดินา 3,000[7]

วันที่ 15 กรกฎาคม ร.ศ. 131 ได้รับพระราชทานสัญญาบัตรเป็น พระยาสุรบดินทร์สุรินทรฦๅชัย อภัยพิริยพาหะ ตำแหน่งข้าหลวงเทศาภิบาล สำเร็จราชการมณฑลพิศณุโลก ถือศักดินา 10,000[8]

วันที่ 4 เมษายน พ.ศ. 2458 พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว โปรดเกล้าฯ ตั้งเป็นองคมนตรี[9][10]

วันพุธที่ 11 พฤศจิกายน พ.ศ. 2468 เลื่อนบรรดาศักดิ์เป็น เจ้าพระยาสุรบดินทรสุรินทรฦๅชัย พายัพไผทนรพิทักษ์ จงรักษ์รามนฤนาถ ประศาสนนัยนิติธารี ศรีจารุจินดากุลวงศ์ ธำรงสัตย์มัทวสมาจาร ตรัยรัตนวิศาลสรณธาดา อภัยพิริยบรากรมพาหุ ดำรงศักดินา 10,000[11]

เจ้าพระยาสุรบดินทรสุรินทรฦๅชัย ถึงแก่อสัญกรรมเมื่อวันที่ 17 สิงหาคม พ.ศ. 2498[12] ได้รับพระราชทานเพลิงศพเมื่อวันที่ 13 ตุลาคม พ.ศ. 2498 ณ วัดเทพศิรินทราวาส

ตำแหน่ง ยศ บรรดาศักดิ์[แก้]

  • 27 ตุลาคม พ.ศ. 2428 - นายรองฉัน
  • 14 ตุลาคม พ.ศ. 2429 - จ่าห้าวยุทธการ
  • 5 มกราคม พ.ศ. 2434 - พระศิริไอสวรรย์
  • 2 มกราคม พ.ศ. 2440 - พระยาอุไทยมนตรี ผู้ว่าราชการเมืองปราจีนบุรี
  • - ข้าหลวงประจำเมืองนครน่าน (เทียบเท่าผู้ว่าราชการจังหวัด)
  • 23 มีนาคม พ.ศ. 2449 - ข้าหลวงเทศาภิบาล มณฑลพิษณุโลก[13]

ครอบครัว[แก้]

เจ้าพระยาสุรบดินทรสุรินทรฦาไชย มีภรรยา 4 คน[3] ได้แก่

  1. คุณแฉ่ง มีธิดา 2 คน
  2. คุณหญิงบุญรอด (สกุลเดิม:วัชราภัย) มีบุตร 3 คน
  3. คุณหญิงเพิ่ม (สกุลเดิม:จารุจินดา) มีบุตรธิดา 2 คน
  4. คุณหญิงชอุ่ม (สกุลเดิม:คุปตารักษ์) มีบุตรธิดา 6 คน

เครื่องราชอิสริยาภรณ์[แก้]

อ้างอิง[แก้]

เชิงอรรถ
  1. ราชกิจจานุเบกษา, ประกาศกระทรวงมุรธาธร เรื่อง ประกาศพระราชทานนามสกุล ครั้งที่ ๕, เล่ม ๓๐, ตอน ๐ ง, ๑๔ กันยายน ๒๔๕๖, หน้า ๑๒๔๘
  2. เรื่องตั้งเจ้าพระยาในกรุงรัตนโกสินทร์, หน้า 235
  3. 3.0 3.1 "เจ้าพระยาสุรบดินทรสุรินทรฦาไชย (พร จารุจินดา)". ชมรมสายสกุลจารุจินดา. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2010-07-29. สืบค้นเมื่อ 17 กรกฎาคม 2558. {{cite web}}: ตรวจสอบค่าวันที่ใน: |accessdate= (help)
  4. สำเนาสัญญาบัตร
  5. ข่าวราชการ (หน้า ๒๕๓)
  6. พระราชทานสัญญาบัตร
  7. ราชกิจจานุเบกษา, พระราชทานหิรัญบัตรและสัญญาบัตร, เล่ม ๑๔, ตอน ๔๑, ๙ มกราคม ร.ศ. ๑๑๖, หน้า ๗๐๒
  8. ราชกิจจานุเบกษา, พระราชทานสัญญาบัตรบรรดาศักดิ์, เล่ม ๒๙, ตอน ง, ๒๑ กรกฎาคม ร.ศ. ๑๓๑, หน้า ๙๐๔
  9. "พระราชพิธีตั้งองคมนตรี" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 32 (ง): 114. 18 เมษายน 2458. สืบค้นเมื่อ 8 ตุลาคม 2559. {{cite journal}}: ตรวจสอบค่าวันที่ใน: |accessdate= และ |date= (help)
  10. "พระราชพิธี รายพระนามและนามผู้ซึ่งได้รับพระราชทานตราตั้ง เป็นองคมนตรี" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 32 (ง): 117. 18 เมษายน 2458. สืบค้นเมื่อ 8 ตุลาคม 2559. {{cite journal}}: ตรวจสอบค่าวันที่ใน: |accessdate= และ |date= (help)
  11. ราชกิจจานุเบกษา, พระบรมราชโองการ ประกาศ สถาปนาเลื่อนกรมตั้งกรม และตั้งเจ้าพระยา, เล่ม ๔๒, ตอน ๐ ก, ๑๕ พฤศจิกายน ๒๔๖๘, หน้า ๒๒๕-๘
  12. เรื่องตั้งเจ้าพระยาในกรุงรัตนโกสินทร์, หน้า 239
  13. แจ้งความกระทรวงมหาดไทย
  14. "พระราชทานตรารัตนวราภรณ์" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 39 (ง): 2772. 7 มกราคม 2465. สืบค้นเมื่อ 25 พฤษภาคม 2561. {{cite journal}}: ตรวจสอบค่าวันที่ใน: |accessdate= และ |date= (help)
  15. "พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์ จุลจอมเกล้าฝ่ายหน้า" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 42 (0 ง): 2551. 22 พฤศจิกายน 2468. สืบค้นเมื่อ 8 ตุลาคม 2559. {{cite journal}}: ตรวจสอบค่าวันที่ใน: |accessdate= และ |date= (help)
  16. พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์ (หน้า ๒๓๘๐)
  17. พระราชทานเหรียญจักรพรรดิมาลา
บรรณานุกรม