เจ้าพระยาสุรบดินทรสุรินทรฦๅชัย (พร จารุจินดา)

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
ไปยังการนำทาง ไปยังการค้นหา

มหาอำมาตย์ตรี มหาเสวกโท เจ้าพระยาสุรบดินทรสุรินทรฦๅชัย นามเดิม พร เป็นขุนนางชาวสยาม ได้ดำรงตำแหน่งสำคัญ เช่น สมุหเทศาภิบาลมณฑลพิษณุโลก อุปราชมณฑลพายัพ องคมนตรี และได้รับพระราชทานนามสกุลจารุจินดา[1]

ประวัติ[แก้]

เจ้าพระยาสุรบดินทรสุรินทรฦๅชัย มีนามเดิมว่าพร เป็นบุตรพระยาเพชรพิไชย (ทองจีน) และคุณหญิงเย็น เพชรพิไชย (สกุลเดิม:เกตุทัต) เกิดเมื่อวันพุธ แรม 7 ค่ำ เดือน 12 ปีกุน ตรงกับวันที่ 2 ธันวาคม พ.ศ. 2406[2]

เมื่ออายุ 11 ปี ได้เข้าศึกษาที่โรงเรียนพระบรมมหาราชวังและที่โรงเรียนสวนนันทอุทยาน[3] เมื่อจบการศึกษาแล้วจึงถวายตัวเป็นมหาดเล็กในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ได้รับบรรดาศักดิ์เป็นลำดับ คือ เป็นนายรองฉัน ถือศักดินา ๓๐๐ เมื่อวันพุธ เดือนสิบเอ็ด แรมห้าค่ำ ปีระกาสัปตศก จุลศักราช ๑๒๔๗ ตรงกับวันที่ 27 ตุลาคม พ.ศ. 2428[4]แล้วเป็นจ่าห้าวยุทธการ ถือศักดินา ๖๐๐ เมื่อวันเสาร์ เดือนสิบเอ็ด แรมสี่ค่ำ ปีจอ อัฐศก จุลศักราช ๑๒๔๘ ตรงกับวันที่ 14 ตุลาคม พ.ศ. 2429[5]แล้วเลื่อนเป็นพระศิริไอสวรรย์ ถือศักดินา ๑๐๐๐ เมื่อวันที่ 5 มกราคม พ.ศ. 2434[6]จนวันที่ 2 มกราคม ร.ศ. 116 จึงได้เลื่อนเป็นพระยาอุไทยมนตรี ผู้ว่าราชการเมืองปราจีนบุรี ถือศักดินา 3,000[7]

วันที่ 15 กรกฎาคม ร.ศ. 131 ได้รับพระราชทานสัญญาบัตรเป็น พระยาสุรบดินทร์สุรินทรฦๅชัย อภัยพิริยพาหะ ตำแหน่งข้าหลวงเทศาภิบาล สำเร็จราชการมณฑลพิศณุโลก ถือศักดินา 10,000[8]

วันที่ 4 เมษายน พ.ศ. 2458 พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว โปรดเกล้าฯ ตั้งเป็นองคมนตรี[9][10]

วันพุธที่ 11 พฤศจิกายน พ.ศ. 2468 เลื่อนบรรดาศักดิ์เป็น เจ้าพระยาสุรบดินทรสุรินทรฦๅชัย พายัพไผทนรพิทักษ์ จงรักษ์รามนฤนาถ ประศาสนนัยนิติธารี ศรีจารุจินดากุลวงศ์ ธำรงสัตย์มัทวสมาจาร ตรัยรัตนวิศาลสรณธาดา อภัยพิริยบรากรมพาหุ ดำรงศักดินา 10,000[11]

เจ้าพระยาสุรบดินทรสุรินทรฦๅชัย ถึงแก่อสัญกรรมเมื่อวันที่ 17 สิงหาคม พ.ศ. 2498[12] ได้รับพระราชทานเพลิงศพเมื่อวันที่ 13 ตุลาคม พ.ศ. 2498 ณ วัดเทพศิรินทราวาส

ครอบครัว[แก้]

เจ้าพระยาสุรบดินทรสุรินทรฦาไชย มีภรรยา 4 คน[3] ได้แก่

  1. คุณแฉ่ง มีธิดา 2 คน
  2. คุณหญิงบุญรอด (สกุลเดิม:วัชราภัย) มีบุตร 3 คน
  3. คุณหญิงเพิ่ม (สกุลเดิม:จารุจินดา) มีบุตรธิดา 2 คน
  4. คุณหญิงชอุ่ม (สกุลเดิม:คุปตารักษ์) มีบุตรธิดา 6 คน

เครื่องราชอิสริยาภรณ์[แก้]

อ้างอิง[แก้]

เชิงอรรถ
  1. ราชกิจจานุเบกษา, ประกาศกระทรวงมุรธาธร เรื่อง ประกาศพระราชทานนามสกุล ครั้งที่ ๕, เล่ม ๓๐, ตอน ๐ ง, ๑๔ กันยายน ๒๔๕๖, หน้า ๑๒๔๘
  2. เรื่องตั้งเจ้าพระยาในกรุงรัตนโกสินทร์, หน้า 235
  3. 3.0 3.1 "เจ้าพระยาสุรบดินทรสุรินทรฦาไชย (พร จารุจินดา)". ชมรมสายสกุลจารุจินดา. สืบค้นเมื่อ 17 กรกฎาคม 2558.
  4. สำเนาสัญญาบัตร
  5. ข่าวราชการ (หน้า ๒๕๓)
  6. พระราชทานสัญญาบัตร
  7. ราชกิจจานุเบกษา, พระราชทานหิรัญบัตรและสัญญาบัตร, เล่ม ๑๔, ตอน ๔๑, ๙ มกราคม ร.ศ. ๑๑๖, หน้า ๗๐๒
  8. ราชกิจจานุเบกษา, พระราชทานสัญญาบัตรบรรดาศักดิ์, เล่ม ๒๙, ตอน ง, ๒๑ กรกฎาคม ร.ศ. ๑๓๑, หน้า ๙๐๔
  9. "พระราชพิธีตั้งองคมนตรี" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 32 (ง): 114. 18 เมษายน 2458. สืบค้นเมื่อ 8 ตุลาคม 2559.
  10. "พระราชพิธี รายพระนามและนามผู้ซึ่งได้รับพระราชทานตราตั้ง เป็นองคมนตรี" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 32 (ง): 117. 18 เมษายน 2458. สืบค้นเมื่อ 8 ตุลาคม 2559.
  11. ราชกิจจานุเบกษา, พระบรมราชโองการ ประกาศ สถาปนาเลื่อนกรมตั้งกรม และตั้งเจ้าพระยา, เล่ม ๔๒, ตอน ๐ ก, ๑๕ พฤศจิกายน ๒๔๖๘, หน้า ๒๒๕-๘
  12. เรื่องตั้งเจ้าพระยาในกรุงรัตนโกสินทร์, หน้า 239
  13. "พระราชทานตรารัตนวราภรณ์" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 39 (ง): 2772. 7 มกราคม 2465. สืบค้นเมื่อ 25 พฤษภาคม 2561.
  14. "พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์ จุลจอมเกล้าฝ่ายหน้า" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 42 (0 ง): 2551. 22 พฤศจิกายน 2468. สืบค้นเมื่อ 8 ตุลาคม 2559.
บรรณานุกรม