อักษรจักมา

อักษรจักมา
Changmha Ajhapat
𑄌𑄋𑄴𑄟𑄳𑄦 𑄃𑄧𑄏𑄛𑄖𑄴
อักษรจักมา; Changmha Ajhapat; 𑄌𑄋𑄴𑄟𑄳𑄦 𑄃𑄧𑄏𑄛𑄖𑄴
	ตัวอักษรจักมา
ชนิด	อักษรสระประกอบ
ทิศทาง	ซ้ายไปขวา
ภาษาพูด	ภาษาจักมา, ภาษาบาลี
อักษรที่เกี่ยวข้อง
ระบบแม่	ชุดตัวอักษรไซนายดั้งเดิม[a] ชุดตัวอักษรฟินิเชีย[a] ชุดตัวอักษรแอราเมอิก[a] อักษรพราหมี ทมิฬ-พราหมี อักษรปัลลวะ อักษรมอญ–พม่า อักษรจักมา; ; ; ; ; ; ;
ISO 15924
ISO 15924	Cakm (349), Chakma
ยูนิโคด
ยูนิโคดแฝง	Chakma
ช่วงยูนิโคด	U+11100–U+1114F
	[a] ต้นกำเนิดเซมิติกของอักษรพราหมียังไม่เป็นที่ยอมรับ
	บทความนี้ประกอบด้วยสัญกรณ์การออกเสียงในสัทอักษรสากล (IPA) สำหรับคำแนะนำเบื้องต้นเกี่ยวกับสัญลักษณ์ IPA โปรดดู วิธีใช้:สัทอักษรสากล สำหรับความแตกต่างระหว่าง [ ], / / และ ⟨ ⟩ ดูที่ สัทอักษรสากล § วงเล็บเหลี่ยมและทับ

อักษรจักมา (चकमा, Chakma) เป็นอักษรสระประกอบชนิดหนึ่งในตระกูลอักษรพราหมีที่เขียนในแนวนอนจากซ้ายไปขวา ใช้สำหรับเขียนภาษาจักมา ซึ่งเป็นภาษาในกลุ่มภาษาอินโด-อารยัน ที่ใช้พูดในแถบตะวันตกของบังกลาเทศ และในรัฐมิโซรัมแถบตะวันตกเฉียงเหนือของอินเดีย นอกจากนั้นยังถูกใช้เขียนภาษาบาลีด้วย^[6]

ประวัติ

อักษรชนิดนี้พัฒนาขึ้นมาจากอักษรพม่า ซึ่งพัฒนาจากอักษรปัลลวะอีกที^[7]^[8]^[9]

โครงสร้าง

ศัพท์ 'Changmha Ajhapat' ในอักษรจักมา

สระ

อักษรนี้มีรูปสระเดี่ยว 4 อัน: 𑄃 a, 𑄄 i, 𑄅 u, และ 𑄆 e

𑄃	𑄄	𑄅	𑄆
ā (aa)	i	u	e

รูปสระจักมาประสมกับพยัญชนะ 𑄇 ka เป็นไปตามนี้:

𑄇	𑄇𑄧	𑄇𑄨	𑄇𑄩	𑄇𑄪	𑄇𑄫	𑄇𑄬	𑄇𑄮	𑄇𑄭	𑄇𑄯	𑄇𑄰	𑄇𑄀	𑄇𑄁	𑄇𑄂	𑄇𑄴
kā	ka	ki	kī	ku	kū	ke	ko	kāi	kau	koi	kaṃ	kaṃ	kaḥ	k

พยัญชนะ

𑄇	𑄈	𑄉	𑄊	𑄋	𑄌	𑄍	𑄎	𑄏	𑄐	𑄑
kā	khā	gā	ghā	ṅā	cā	chā	jā	jhā	ñā	ṭā
𑄒	𑄓	𑄔	𑄕	𑄖	𑄗	𑄘	𑄙	𑄚	𑄛	𑄜
ṭhā	dā	dhā	ṇā	tā	thā	dā	dhā	nā	pā	phā
𑄝	𑄞	𑄟	𑄠	𑄡	𑄢	𑄣	𑄤	𑄥	𑄦
bā	bhā	mā	yyā	yā	rā	lā	wā	sā	hā

ตัวเลข

อักษรจักมามีตัวเลขเป็นของตนเอง แม้ว่าบางครั้งจะใช้ตัวเลขเบงกอลด้วย

𑄶	𑄷	𑄸	𑄹	𑄺	𑄻	𑄼	𑄽	𑄾	𑄿
0	1	2	3	4	5	6	7	8	9

ยูนิโคด

อักษรจักมาได้ถูกบรรจุไว้ในยูนิโคดตั้งแต่เวอร์ชัน 6.1 ที่ออกเมื่อเดือนมกราคม 2012 ช่วงรหัส U+11100 - U+1114F

Chakma^[1]^[2] Official Unicode Consortium code chart (PDF)
	0	1	2	3	4	5	6	7	8	9	A	B	C	D	E	F
U+1110x	𑄀	𑄁	𑄂	𑄃	𑄄	𑄅	𑄆	𑄇	𑄈	𑄉	𑄊	𑄋	𑄌	𑄍	𑄎	𑄏
U+1111x	𑄐	𑄑	𑄒	𑄓	𑄔	𑄕	𑄖	𑄗	𑄘	𑄙	𑄚	𑄛	𑄜	𑄝	𑄞	𑄟
U+1112x	𑄠	𑄡	𑄢	𑄣	𑄤	𑄥	𑄦	𑄧	𑄨	𑄩	𑄪	𑄫	𑄬	𑄭	𑄮	𑄯
U+1113x	𑄰	𑄱	𑄲	𑄳	𑄴		𑄶	𑄷	𑄸	𑄹	𑄺	𑄻	𑄼	𑄽	𑄾	𑄿
U+1114x	𑅀	𑅁	𑅂	𑅃	𑅄	𑅅	𑅆	𑅇
Notes 1.^ ตั้งแต่ยูนิโคดเวอร์ชัน 14.0 2.^ ส่วนสีเทาคือที่ไม่มีการป้อนอักษร

อ้างอิง

↑ https://www.unicode.org/L2/L2019/19143-chakma-letter-vaa.pdf ^{[bare URL PDF]}
↑ Handbook of Literacy in Akshara Orthography, R. Malatesha Joshi, Catherine McBride(2019),p.28
↑ Talukdar, S. P. (2010). Genesis of Indigenous Chakma Buddhists and Their Pulverization Worldwide. ISBN 9788178357584.
↑ Mru: Hill People on the Border of Bangladesh. 11 November 2013. ISBN 9783034856942.
↑ http://unicode.org/L2/L2009/09187r-n3645r-chakma.pdf ^{[bare URL PDF]}
↑ https://www.unicode.org/L2/L2019/19143-chakma-letter-vaa.pdf ^{[bare URL PDF]}
↑ Talukdar, S. P. (2010). Genesis of Indigenous Chakma Buddhists and Their Pulverization Worldwide. ISBN 9788178357584.
↑ Mru: Hill People on the Border of Bangladesh. 11 November 2013. ISBN 9783034856942.
↑ http://unicode.org/L2/L2009/09187r-n3645r-chakma.pdf ^{[bare URL PDF]}

อ่านเพิ่ม

Everson, Michael; Hosken, Martin (August 13, 2009). "Proposal for encoding the Chakma script in the UCS" (PDF). The Unicode Consortium. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิม (PDF)เมื่อ 2022-12-19. สืบค้นเมื่อ 2022-12-19.
'রিবেং ইউনি'তে লেখা হবে চাকমা ভাষা [RibengUni will be written in the Chakma language]. Kaler Kantho. 2012-06-18. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2014-01-01. สืบค้นเมื่อ 2013-12-31.

แหล่งข้อมูลอื่น

RibengUni (First Chakma Unicode Font)
Chakma Script เก็บถาวร 2020-01-15 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
Chakma Bangla Blog เก็บถาวร 2013-05-02 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
Chakma Prototype Keyboard
Chakma Unicode Converter
Available Chakma Unicode Fonts
Chakma Keyboard Layout for Mac OSX*Chakma Open Dictionary
"Chakma alphabet, pronunciation and language". Omniglot. สืบค้นเมื่อ 2012-09-02.
"Tribal Languages - Banglapedia". Banglapedia. สืบค้นเมื่อ 2018-09-01.

[1] ttps://www.unicode.org/L2/L2019/19143-chakma-letter-vaa.pdf ^{[bare URL PDF]}

[2] Handbook of Literacy in Akshara Orthography, R. Malatesha Joshi, Catherine McBride(2019),p.28

[3] Talukdar, S. P. (2010). Genesis of Indigenous Chakma Buddhists and Their Pulverization Worldwide. ISBN 9788178357584.

[4] Mru: Hill People on the Border of Bangladesh. 11 November 2013. ISBN 9783034856942.

[5] ttp://unicode.org/L2/L2009/09187r-n3645r-chakma.pdf ^{[bare URL PDF]}

[6] ttps://www.unicode.org/L2/L2019/19143-chakma-letter-vaa.pdf ^{[bare URL PDF]}

[7] Talukdar, S. P. (2010). Genesis of Indigenous Chakma Buddhists and Their Pulverization Worldwide. ISBN 9788178357584.

[8] Mru: Hill People on the Border of Bangladesh. 11 November 2013. ISBN 9783034856942.

[9] ttp://unicode.org/L2/L2009/09187r-n3645r-chakma.pdf ^{[bare URL PDF]}

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]