สกุลห่าน

สกุลห่าน
ห่านหัวลายขณะบิน (Anser indicus)
การจำแนกชั้นทางวิทยาศาสตร์
อาณาจักร:	Animalia
ไฟลัม:	Chordata
ชั้น:	Aves
อันดับใหญ่:	Galloanserae
อันดับ:	Anseriformes
วงศ์:	Anatidae
วงศ์ย่อย:	Anserinae
เผ่า:	Anserini Vigors 1825
สกุล:	Anser Brisson, 1760
สปีชีส์
Anser albifrons Anser anser Anser brachyrhynchus Anser caerulescens Anser canagicus Anser cygnoides Anser fabalis Anser erythropus Anser indicus Anser rossii Anser serrirostris and see text
ชื่อพ้อง
Chen Boie, 1822 (but see text) Cygnopsis Brandt, 1836 Cycnopsis Agassiz, 1846 (emendation) Eulabeia Reichenbach, 1852 Philacte Bannister, 1870 Heterochen Short, 1970 (but see text)

ห่าน จัดอยู่ในไฟลัมสัตว์มีแกนสันหลัง ชั้นสัตว์ปีก เป็นสัตว์ที่มนุษย์นิยมนำมาเลี้ยงเพื่อเฝ้าบ้าน หรือกำจัดวัชพืชในสวน และนำมาเลี้ยงเพื่อบริโภคเป็นอาหาร

ห่าน จัดเป็นนกขนาดใหญ่ที่อยู่ในวงศ์ Anatidae อันเป็นวงศ์เดียวกับเป็ด, หงส์ และนกเป็ดน้ำชนิดต่าง ๆ ห่านมีลักษณะทั่วไปคล้ายกับหงส์ แต่หงส์มีขนาดใหญ่กว่า และมีจุดเด่น คือ ในตัวผู้เมื่อถึงวัยโตเต็มที่แล้วจะมีปุ่มเนื้อแข็งหรือโหนกบริเวณก่อนถึงจะงอยปากตอนบน เด่นเห็นได้ชัดเจน

ห่าน แบ่งออกได้เป็น 3 สกุล ด้วยกัน (ดูในตาราง) แต่ในส่วนในประเทศไทยที่กลายมาเป็นต้นสายพันธุ์ห่านที่เลี้ยงกันในเชิงพาณิชย์อย่างในปัจจุบัน ได้แก่ ห่านเทาปากชมพู (Anser anser) และห่านเทาปากดำ (A. cygnoides)

ห่าน เป็นสัตว์ที่นิยมเลี้ยงกันในเชิงเป็นสัตว์เศรษฐกิจ ด้วยว่ามีตัวใหญ่ มีเนื้อในปริมาณที่มาก นิยมปรุงเป็นอาหารต่าง ๆ เช่น ขาห่านอบหม้อดินกับเส้นบะหมี่ในอาหารจีน และชาวจีนมีความเชื่อว่า หากไหว้เจ้าด้วยห่านจะส่งผลให้ลูกหลานรับราชการเจริญก้าวหน้าเป็นอย่างดี

สายพันธุ์ห่าน

ห่าน ในปัจจุบันมีทั้งหมด 7 สายพันธุ์ที่นิยมเลี้ยงกันมาก คือ

• ห่านพันธุ์จีน (สีเทาลายและสีขาว) (Chinese)
• ห่านพันธุ์เอ็มเด็น (Embden)
• ห่านพันธุ์ตูลูส (Toulouse)
• ห่านพันธุ์ฟิลกริม (Pilgrim)
• ห่านพันธุ์แอฟริกัน (หัวสิงโต) (African)
• ห่านพันธุ์แคนาดา (ห่านป่า) (Canadian)
• ห่านพันธุ์อียิปต์เชียน (Eqyptian)

อ้างอิง

• Carboneras, Carles (1992): Family Anatidae (Ducks, Geese and Swans). In: del Hoyo, Josep; Elliott, Andrew & Sargatal, Jordi (eds.): Handbook of Birds of the World (Volume 1: Ostrich to Ducks): 536–629, plates 40–50. Lynx Edicions, Barcelona. ISBN 84-87334-10-5
• Crystal, David (1998): The Cambridge Encyclopedia of Language (Paperback) ISBN 0-521-55967-7
• Terres, John K. & National Audubon Society (1991): The Audubon Society Encyclopedia of North American Birds. Wings Books, New York. Reprint of 1980 edition. ISBN 0-517-03288-0

แหล่งข้อมูลอื่น

• http://web.ku.ac.th/agri/goose/index.html เก็บถาวร 2010-04-24 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน การเลี้ยงห่าน
• http://www.dld.go.th/service/goose/han_3.html เก็บถาวร 2010-04-24 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน พันธุ์ห่าน โดย กรมปศุสัตว์ กระทรวงเกษตรและสหกรณ์