วิกิพีเดีย:วิกิพีตัง

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
เว็บย่อ:
วิกิพีตัง
Wikipe-tan
Wikipe-tan full length.svg
อัตลักษณ์ บุคลาธิษฐานแบบโมะเอะของวิกิพีเดีย
สร้างโดย คะซุงะ (Kasuga) (2549)

วิกิพีตัง (ญี่ปุ่น: ウィキペたん Wikipetan; อังกฤษ: Wikipe-tan) เป็นบุคลาธิษฐาน (personification) ของวิกิพีเดีย ผู้ใช้วิกิพีเดียนามว่า คะซุงะ (ญี่ปุ่น: 利用者 Kasuga~jawiki) สร้างขึ้นเมื่อเดือนมกราคม 2546 ไว้ให้เป็น "แมสคอต" (mascot) ของวิกิพีเดีย

ปัจจุบัน มีการใช้วิกิพีตังเป็นสัญลักษณ์ในหลาย ๆ โครงการของวิกิพีเดียนอกจากตัววิกิพีเดียเอง เช่น โครงการวิกิอะนิเมะและมังงะ คณะทำงานวันคริสต์มาสประจำโครงการวิกิวันหยุด หน่วยปราบเกรียน และหน่วยฝึกฝนผู้ดูแลระแบบ นอกจากนี้ ในโลกจริง มีการใช้วิกิพีตังประชาสัมพันธ์กิจการของวิกิมีเดีย และมีการแต่งคอสเพลย์เป็นวิกิพีตังด้วย เช่น ในเทศกาลของมูลนิธิวิกิมีเดียที่ฮ่องกง

คำว่า "ตัง" (tan) ในชื่อ "วิกิพีตัง" นั้นเป็นวิภัตติ (suffix) ทำนองเดียวกับชื่อคนญี่ปุ่นที่มักเติม "จัง" (chan) หรือ "ซัง" (san) ต่อท้าย และวิกิพีตังเป็นผลิตผลของค่านิยมแบบโมะเอะ (moe) เช่นเดียวกับบุคลาธิษฐานอื่น ๆ ในกลุ่มโอเอสตัง (OS-tan)

ชิ้นภาพต่อที่วิกิพีตังใช้ประดับผมและร่างกายนั้นมาจากตราสัญลักษณ์เดิมของวิกิพีเดียที่เป็นวงกลมภาพต่อ ส่วนข้อความ "ワィ" ที่ปรากฏบนอกวิกิพีตังนั้น สะกด "ウィ" ("วิ", ตัดมาจาก "วิกิ") ผิด แต่ก็ใช้สืบ ๆ กันมาโดยไม่ได้แก้ไขแต่อย่างใด ขณะที่ "祖" ในชิ้นภาพต่อบนผมของวิกิพีตังนั้น เป็นอักษรคันจิ ซึ่งดัดแปลงมาจากอักษรจีน "袓" บนตราสัญลักษณ์ของวิกิพีเดีย เพราะอักษรจีนดังกล่าวไม่มีที่ใช้ในภาษาญี่ปุ่น

ภูมิหลัง

เดิมมีแนวคิดหา "แมสคอต" ให้แก่วิกิพีเดียอยู่แล้ว โดยเปิดอภิปรายกันที่เมตาวิกิ ครั้นวันที่ 5 มกราคม 2549 หมายเลขไอพีนิรนามรายหนึ่ง คือ 192.192.170.2 ได้เสนอต่อที่อภิปรายว่า แมสคอตของวิกิพีเดียควรเป็นทำนองเดียวกับของโอเอสตัง[1] สามวันถัดมา ผู้ใช้ คะซุงะ ซึ่งเป็นชาวญี่ปุ่น จึงวาดภาพ "วิกิพีตัง" อย่างน้อยสองภาพ แล้วเผยแพร่ที่เว็บไซต์ฟุตะบะแชนแนล (Futaba Channel) ต่อมาวันที่ 18 มกราคม คะซุงะจึงอัปโหลดภาพวิกิพีตังสองภาพขึ้นที่ส่วนกลางเพื่อให้ประชาพิจารณ์กัน[2]

คะซุงะว่า เมื่อออกแบบวิกิพีตัง และพี่สาวน้องสาวของวิกิพีตังในโอกาสต่อ ๆ มา เขาใคร่ครวญถึงข้อแนะนำสองประการ คือ ข้อแนะนำของฟุจิโกะ เอฟ ฟุจิโอะ (Fujiko F Fujio) ที่ว่า ตัวละครจะดีก็เพราะออกแบบให้มีเค้าโครงสะดุดตา กับข้อแนะนำของสก็อต แม็กเคลาด์ (Scott McCloud) ที่ว่าไว้ในหนังสือ อันเดอร์สแตนดิงคอมิกส์ (Understanding Comics) ว่า นักเขียนการ์ตูนในยุคทองนั้นจะให้ตัวละครแต่งตัวมีสีสันเชิงสัญลักษณ์"[3]

ประชาคมลงมติเลือกวิกิพีตังเป็นแมสคอตประจำวิกิพีเดีย ต่อมา มีการสร้างวิกิพีตังในหลายรูปแบบเพื่อใช้ประโยชน์หลายด้าน และในปี 2550 จิมโบ เวลส์ (Jimbo Wales) ผู้ก่อตั้งวิกิพีเดีย ว่า วิกิพีตังเป็นแมสคอตของประชาคมวิกิพีเดีย[4] แต่โดยส่วนตัวแล้ว เขาไม่ยอมรับวิกิพีตัง[5]

การใช้งานบนวิกิพีเดียและที่โครงการอื่น ๆ ของวิกิมีเดีย

สามใบเถาตระกูลวิกิมีเดีย (ซ้ายไปขวา): คอมมอนส์ตัง, วิกิพีตัง, และโควตตัง

หลังจากได้รับเลือกเป็นแมสคอตประจำวิกิพีเดียแล้ว ในเดือนมกราคม 2549 นั้นเอง วิกิพีตังก็ได้รับเลือกเป็นตราสัญลักษณ์โครงการวิกิอะนิเมะและมังงะ เนื่องจากตราสัญลักษณ์เดิมถูกลบไป เพราะเป็นรูปที่ผู้ใช้คนหนึ่งวาดขึ้นจากตัวละคร คาซึกาโนะ มิโดริ (Midori Kasugano) จากเรื่อง มือขวากับขาโจ๋ (Midori Days) จึงนับว่าเป็นงานลอกเลียนแบบ

วันที่ 8 สิงหาคม 2549 ภาพ Wikipe-tan full length.png ได้รับเลือกเป็นภาพคัดสรรประจำวิกิพีเดียภาษาอังกฤษ และขึ้นแสดงยังหน้าหลักของวิกิพีเดียภาษาอังกฤษเมื่อวันที่ 2 ตุลาคม 2549 แต่ถูกถอดจากการเป็นภาพคัดสรรเมื่อวันที่ 29 ตุลาคม ปีถัดมา

นอกจากนี้ โครงการต่อต้านการก่อกวนในวิกิพีเดียตั้งต้นขึ้นเมื่อเดือนกันยายน 2549 และวิกิพีตังก็ได้รับเลือกเป็นตราสัญลักษณ์ของหน่วยเก็บกวาดเฉพาะกิจ หรือที่มักเรียก หน่วยปราบเกรียน (Counter-Vandalism Unit) ด้วย เนื่องจากตราสัญลักษณ์เดิมถูกลบไปเพราะปัญหาลิขสิทธิ์ ในปี 2552 มีการออกแบบตราสัญลักษณ์ใหม่ของหน่วยปราบเกรียนประจำวิกิพีเดียภาษาอังกฤษแต่ตราเดิมที่เป็นรูปวิกิพีตังนั้นยังรักษาไว้เป็นอนุสรณ์อยู่ที่หน้าพูดคุยของโครงการ

วันที่ 21 กุมภาพันธ์ 2550 โครงการวิกิการทหารเริ่มใช้วิกิพีเดียตังเป็นแมสคอตบ้าง และมีการสร้างวิกิพีตังสวมเครื่องแบบทหารเรือเพื่อการนี้โดยเฉพาะ

วันที่ 29 มีนาคม 2550 คะซุงะออกแบบพี่สาวน้องสาวให้แก่วิกิพีตังสำหรับใช้เป็นแมสคอตประจำโครงการอื่น ๆ ของมูลนิธิวิกิมีเดีย คือ คอมมอนส์ตัง (Commons-tan) ประจำคอมมอนส์ และโควตตัง (Quote-tan) ประจำวิกิคำคม คะซุงะว่า จะออกแบบพี่สาวน้องสาวเพิ่มให้อีกถ้าจำเป็น

ต่อมาในเดือนกรกฎาคม 2550 คะซุงะวาดภาพวิกิพีตังสี่ภาพในกิริยายั่วยวน เพื่อใช้ประกอบบทความโลลิคอนโดยเฉพาะ แต่จิมโบ เวลส์ ผู้ก่อตั้งวิกิพีเดีย ลบภาพนั้นทิ้งเสีย หลังจากอภิปรายกันที่ส่วนกลางแล้ว ประชาคมลงมติว่า ในฐานะที่วิกิพีตังเป็น "แมสคอตของประชาคมวิกิพีเดีย" ก็ไม่ควรใช้วิกิพีตังในทำนองเร้ากามารมณ์ ภายหลังคะซุงะจึงวาดภาพโลลิคอนใหม่โดยปราศจากวิกิพีตัง คือ ภาพ Lolicon Sample.png

วันที่ 21 ธันวาคม 2550 วิกิพีตังในชุดพื้นเมืองฟิลิปปินส์ได้ใช้ประจำโครงการวิกิฟิลิปปินส์

ระเบียงภาพ

อ้างอิง

  1. 192.192.170.2 (January 5, 2006). "How about Wikipe-tan just like OS-tan.". Meta. http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Wikipedia_mascot&diff=prev&oldid=265387. เรียกข้อมูลเมื่อ March 7, 2011. 
  2. Shii (January 18, 2006). "Um... it seems those images are GFDL... let's put them here, then.". Meta. http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Wikipedia_mascot&diff=next&oldid=272812. เรียกข้อมูลเมื่อ July 10, 2011. 
  3. Kasuga (October 23, 2007). "Adult Wikipe-tan by ~Kasuga39". deviantArt. http://kasuga39.deviantart.com/gallery/?offset=24#/d14i6s0. เรียกข้อมูลเมื่อ July 10, 2011. 
  4. Wales, Jimbo (June 8, 2007). "Community mascot". Wikimedia Commons. http://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Log&dir=prev&type=delete&user=Jimbo+Wales&limit=2. เรียกข้อมูลเมื่อ March 7, 2011. 
  5. Wales, Jimbo (February 7, 2011). "I am not a fan". Wikipedia. http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikipedia_talk:Wikipe-tan&oldid=412515866. เรียกข้อมูลเมื่อ February 7, 2011. 

ดูเพิ่ม

แหล่งข้อมูลอื่น