วิกิพีเดีย:ผู้อัปโหลด

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
ไปยังการนำทาง ไปยังการค้นหา
ไอคอนผู้อัปโหลด

ในวิกิพีเดียภาษาไทย ผู้อัปโหลด (อังกฤษ: Uploader) หมายถึงผู้ใช้ที่มีความสามารถในการอัปโหลดไฟล์รูป ภาพ วิดีโอ สื่อ และไฟล์อื่น ๆ (ต่อไปนี้จะเรียกรวมกันว่า "ไฟล์") ในวิกิพีเดียภาษาไทยได้

ก่อนหน้านี้วิกิพีเดียภาษาไทยอนุญาตให้ผู้ใช้ทั่วไป (ซึ่งมีการแก้ไขและระยะเวลานับจากสร้างบัญชีผู้ใช้ตามที่กำหนด) อัปโหลดไฟล์ได้ แต่ในเดือนมกราคม 2562 ประชาคมวิกิพีเดียภาษาไทยได้ออกเสียงรับหลักการให้ระงับการอัปโหลดไฟล์โดยผู้ใช้ทั่วไปและกำหนดให้ผู้ใช้ที่มีสถานะผู้อัปโหลดเท่านั้นเป็นผู้ดำเนินการ ทั้งนี้ เพื่อให้เป็นไปตามการปฏิรูปการบังคับใช้เงื่อนไขสำหรับเนื้อหาไม่เสรี และเพื่อให้ผู้ใช้ตระหนักถึงหลักการเกี่ยวกับการเขียนคำประกาศการใช้งานสื่อไม่เสรีด้วย อนึ่ง ไฟล์ที่มีเนื้อหาเสรียังสามารถอัปโหลดได้ผ่านทางวิกิมีเดียคอมมอนส์ตามเดิม

ปัจจุบันมีผู้อัปโหลดไฟล์ในวิกิพีเดียภาษาไทยจำนวน 24 คน โดยเป็นผู้ใช้ที่ได้สิทธิอัปโหลดไฟล์จำนวน 10 คน ผู้ดูแลระบบจำนวน 14 คน


สิทธิของผู้อัปโหลด[แก้]

ตารางต่อไปนี้แสดงคำอธิบายสิทธิผู้ใช้ที่เกี่ยวข้องกับผู้อัปโหลด รวมถึงเปรียบเทียบสิทธิของผู้ใช้เดิม (ก่อนวันที่ 8 เมษายน 2562) กับสิทธิของผู้อัปโหลด

คำอธิบายสิทธิ ชื่อสิทธิ ผู้ใช้ใหม่ ผู้ใช้พื้นฐาน ผู้อัปโหลด (สิทธิใหม่) ผู้ดูแลระบบ (ทั้งสิทธิเดิมและสิทธิใหม่)
เดิม ใหม่ เดิม ใหม่
อัปโหลดไฟล์ upload X mark.svg X mark.svg Yes check.svg X mark.svg Yes check.svg Yes check.svg
อัปโหลดไฟล์ทับชื่อเดิม reupload X mark.svg X mark.svg Yes check.svg X mark.svg Yes check.svg Yes check.svg
อัปโหลดไฟล์ในวิกิพีเดียภาษาไทยที่มีชื่อเดียวกับไฟล์ในวิกิมีเดียคอมมอนส์ reupload-shared X mark.svg X mark.svg X mark.svg X mark.svg Yes check.svg Yes check.svg
อัปโหลดไฟล์ทับชื่อเดิมในไฟล์ที่ผู้อัปโหลดเป็นผู้อัปโหลดเอง reupload-own Yes check.svg X mark.svg Yes check.svg X mark.svg Yes check.svg Yes check.svg
เปลี่ยนชื่อไฟล์ movefile X mark.svg X mark.svg X mark.svg X mark.svg Yes check.svg Yes check.svg

การขอสิทธิและการระงับสิทธิการอัปโหลด[แก้]

การขอสิทธิ[แก้]

ผู้ใช้ที่ประสงค์จะขอสิทธิในการอัปโหลดไฟล์ในวิกิพีเดียภาษาไทยสามารถขอสิทธิดังกล่าวได้ที่ วิกิพีเดีย:แจ้งขอสิทธิ/ผู้อัปโหลด ผู้ที่ประสงค์จะขอสิทธิจะต้องผ่านหลักเกณฑ์ดังต่อไปนี้

  1. เป็นผู้ใช้ยืนยันอัตโนมัติและผู้ใช้ยืนยันแล้ว
  2. มีจำนวนการแก้ไขไม่ต่ำกว่า 10 ครั้ง และมีบัญชีผู้ใช้บนวิกิพีเดียภาษาไทยไม่น้อยกว่า 1 เดือน
  3. เข้าใจเกี่ยวกับแนวปฏิบัติของเนื้อหาไม่เสรีบนวิกิพีเดีย
  4. คุณสมบัติอื่นของผู้ใช้ที่อาจนำมาพิจารณา เช่น ไฟล์ที่ผู้ใช้การอัปโหลดภาพผ่านวิกิมีเดียคอมมอนส์ ประวัติการก่อกวน เป็นต้น
  5. หากผู้ใช้ไม่ผ่านการพิจารณาในครั้งก่อน จะเสนอชื่อผู้ใช้ดังกล่าวให้เป็นผู้อัปโหลดได้ก็ต่อเมื่อเวลาผ่านไปแล้วไม่น้อยกว่า 7 วัน หรือจนกว่าผู้ใช้ดังกล่าวจะแสดงให้ผู้ดูแลระบบ และ/หรือประชาคมเห็นได้ว่ามีความเข้าใจในนโยบายผู้อัปโหลดและนโยบายอื่น ๆ ที่เกี่ยวข้องแล้ว

ทั้งนี้ คำขอแต่ละคราวจะมีระยะเวลาออกความเห็นอย่างน้อยสามวันเพื่อให้ประชาคมออกความเห็น และผู้ดูแลระบบมีสิทธิในการดำเนินการให้สิทธิผู้อัปโหลดตามการตัดสินของประชาคม อนึ่ง ผู้ดูแลระบบถือว่าเป็นผู้อัปโหลดโดยตำแหน่ง

การระงับสิทธิ[แก้]

ผู้อัปโหลดอาจถูกระงับสิทธิในการอัปโหลดได้ในกรณีต่อไปนี้

  1. เมื่อผู้อัปโหลดได้รับการเตือนว่ามีการอัปโหลดไฟล์โดยใช้สัญญาอนุญาตไม่ถูกต้อง หรือไม่แสดงคำอธิบายอย่างชัดเจนตามที่กำหนดในนโยบายการใช้สื่อไม่เสรี และยังคงกระทำผิดอย่างต่อเนื่อง
  2. เมื่อผู้อัปโหลดกระทำผิดนโยบายอื่น ๆ ที่เกี่ยวข้องกับไฟล์อย่างต่อเนื่อง เช่น นโยบายเกี่ยวกับงานค้นคว้าต้นฉบับ นโยบายเกี่ยวกับชีวประวัติบุคคลมีชีวิต เว้นแต่หากเป็นการกระทำผิดในเนมสเปซอื่นด้วย ให้พิจารณาระงับการใช้งานผู้ใช้แทน และ/หรือระงับสิทธิผู้อัปโหลดตามความเหมาะสม
  3. เมื่อมีเหตุอื่นที่ชี้ให้เห็นว่าผู้อัปโหลดอาจใช้สิทธิอย่างไม่เหมาะสม

การระงับสิทธิอัปโหลดให้แจ้งในหน้า วิกิพีเดีย:แจ้งผู้ดูแลระบบ และให้แจ้งผู้อัปโหลดที่ขอให้มีการระงับสิทธิเพื่อให้อภิปรายด้วย โดยให้นำกระบวนการทำนองเดียวกับการขอสิทธิอัปโหลดมาใช้โดยอนุโลม เว้นแต่ในกรณีที่เป็นเหตุฉุกเฉิน จะแจ้งความให้ผู้ดูแลระบบระงับสิทธิเป็นการชั่วคราวหรือถาวรก็ได้

บทเฉพาะกาล[แก้]

ผู้ใช้ทั่วไปที่ยังมีการอัปโหลดไฟล์โดยใส่สัญญาอนุญาตอย่างถูกต้องตามแม่แบบ {{Non-free use rationale}} หรือเป็นผู้ใช้ที่สามารถเขียนคำประกาศสัญญาอนุญาตรูปแบบใหม่ (โดยเขียนคำประกาศสัญญาอนุญาตใหม่แทนที่คำประกาศสัญญาอนุญาตตามรูปแบบเดิม) ได้ถูกต้องไม่เกิดปัญหาด้านลิขสิทธิ์ ก่อนวันที่ 8 เมษายน 2562 สามารถขอสถานะผู้อัปโหลดโดยขอยกเว้นการอภิปรายสามวันได้ อย่างไรก็ดี หากผู้ดูแลระบบหรือประชาคมเห็นว่าผู้ใช้ที่ขอสถานะดังกล่าวมีพฤติการณ์อันส่งผลต่อการพิจารณาให้คุณสมบัติสิทธิอัปโหลดโดยงดเว้นการอภิปราย ให้ผู้ดูแลระบบ และ/หรือประชาคมจัดให้มีการอภิปรายคุณสมบัติของผู้ใช้ดังกล่าวเช่นเดียวกับการขอสถานะโดยวิธีปกติ

ช่องทางสำหรับผู้ใช้ทั่วไป[แก้]

หากคุณไม่มีสิทธิผู้อัปโหลด คุณสามารถใช้ช่องทางต่าง ๆ เหล่านี้แทน

  1. ขอให้ผู้อัปโหลดอัปโหลดไฟล์ให้แทน ผ่านทาง วิกิพีเดีย:ไฟล์สำหรับอัปโหลด แต่ไฟล์นั้นจะต้องไม่ขัดต่อนโยบายอย่างอื่นของวิกิพีเดียภาษาไทย
  2. อัปโหลดไฟล์เข้าสู่วิกิมีเดียคอมมอนส์ หากไฟล์ที่คุณประสงค์อัปโหลดนั้น (1) ไม่มีลิขสิทธิ์ หรือ (2) คุณเป็นเจ้าของลิขสิทธิ์ แต่คุณยินดีสละสิทธิ์ในไฟล์ดังกล่าว คุณสามารถสมัครบัญชีวิกิมีเดียคอมมอนส์ แล้วอัปโหลดไฟล์ผ่านเว็บไซต์ดังกล่าวแทนได้ ไฟล์บนวิกิมีเดียคอมมอนส์สามารถใช้ได้ในทุกโครงการของวิกิมีเดีย รวมทั้งวิกิพีเดียภาษาไทย
  3. ใช้แม่แบบช่วย คือ {{External media}} เพื่อสร้างลิงก์ไปยังยูอาร์แอลไฟล์ที่คุณต้องการ แต่จะต้องใช้เพื่อประโยชน์ทางสารานุกรมอย่างเดียวเท่านั้น

ที่มาและความสำคัญ[แก้]

เดิมวิกิพีเดียภาษาไทยอนุญาตให้ผู้ใช้ลงทะเบียนสามารถอัปโหลดไฟล์ขึ้นสู่เซิร์ฟเวอร์ได้ อย่างไรก็ดี ในปี 2561 มีการอภิปรายเรื่องปัญหาการบังคับใช้นโยบาย "เนื้อหาไม่เสรี" เนื่องจากพบว่ามีผู้อัปโหลดไฟล์ซึ่งเป็นลิขสิทธิ์ของผู้อื่นขึ้นสู่เซิร์ฟเวอร์โดยผิดไปจากนโยบายการเก็บเนื้อหาไม่เสรีบนวิกิพีเดียซึ่งมีหลักเกณฑ์เคร่งครัดเป็นจำนวนมาก และในปี 2562 มีการอภิปรายอีกครั้งโดยชุมชนมีมติว่า การระงับสิทธิการอัปโหลดไฟล์ของผู้ใช้ทั่วไป และให้สิทธิดังกล่าวเฉพาะแก่ผู้ใช้ที่มีความเข้าใจในเรื่องการอัปโหลดไฟล์ที่ถูกต้องเรียก "ผู้อัปโหลด" จะช่วยแก้ไขปัญหาผู้อัปโหลดไฟล์ผิดได้ จึงเป็นที่มาของนโยบายนี้

ทั้งนี้ พึงทราบว่า การอัปโหลดไฟล์ที่มีลิขสิทธิ์เข้าสู่เซิร์ฟเวอร์วิกิพีเดียจะต้องเป็นไปตามหลักการใช้ลิขสิทธิ์ของผู้อื่นโดยชอบ (fair use) ตามกฎหมายลิขสิทธิ์สหรัฐ อันเป็นที่ตั้งของเซิร์ฟเวอร์วิกิพีเดีย ผู้ใช้จะต้องมีถ้อยแถลงต่าง ๆ ให้ครบถ้วนจึงจะชอบด้วยกฎหมายนี้ การห้ามการอัปโหลดไฟล์อย่างไม่ถูกต้องจึงเป็นการรักษากฎหมาย การให้ความเคารพต่อทรัพย์สินทางปัญญาของผู้ทรงลิขสิทธิ์ทั้งปวง

ประวัติ[แก้]

  • ข้อเสนอให้เข้มงวดในการบังคับใช้นโยบายเนื้อหาไม่เสรี และการขอมติให้มีผู้อัปโหลดไฟล์ (กุมภาพันธ์ 2561)
  • ข้อเสนอให้ระงับการอัปโหลดไฟล์โดยผู้ใช้ทั่วไป (ธันวาคม 2561)
  • อภิปรายเกี่ยวกับนโยบายผู้อัปโหลด (กุมภาพันธ์ 2562)

ดูเพิ่ม[แก้]

บอต | ผู้ใช้ | ผู้ดูแลระบบ | ผู้ดูแลระบบสิทธิแต่งตั้ง | ผู้ดูแลระบบอินเตอร์เฟซ | ผู้ตรวจสอบผู้ใช้ | ผู้ควบคุมประวัติ
ผู้อัปโหลด | ผู้จัดการโครงการ | อื่นๆ