พระปราณีศรีมหาพุทธบริษัท (เมฆ รามางกูร)

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
ไปยังการนำทาง ไปยังการค้นหา
พระปราณีศรีมหาพุทธบริษัท (เมฆ รามางกูร)

พระนามเดิม ท้าวเมฆทองทิพย์
พระนามเต็ม พระปราณีศรีมหาพุทธบริษัท
ราชวงศ์ ล้านช้างเวียงจันทน์
ข้อมูลส่วนพระองค์
พระบิดา พระยาพนมนครานุรักษ์ สิทธิศักดิ์เทพฤๅยศ ทศบุรีศรีโคตรบูรหลวง (จันทร์ทองทิพย์ มังคละคีรี) หรือเจ้าสีหบุตร
พระมารดา อาชญานางคำกองเกิดหล้า พระธิดาในเจ้าพระรามราชรามางกูรขุนโอกาส (ราม รามางกูร)
ชายา อาชญานางกองสี พระธิดาในพระอุปฮาต (เล) เมืองมุกดาหาร

พระปราณีศรีมหาพุทธบริษัท หรือ อาชญาหลวงปรานี[1] นามเดิมว่า ท้าวเมฆ หรือ ท้าวเมฆทองทิพย์ เป็นเจ้าเมืองพนม (เมืองธาตุพนม) อันเป็นเมืองกัลปนาหรือเมืองพุทธศาสนานครองค์ที่ ๓ หรือองค์สุดท้ายจากราชวงศ์เวียงจันทน์ เมื่อครั้งธาตุพนมยังเป็นส่วนหนึ่งของราชอาณาจักรศรีสัตนาคนหุตล้านช้างเวียงจันทน์ ก่อนตกเป็นประเทศราชของราชอาณาจักรสยาม[2] เป็นเจ้าขุนโอกาส (ขุนโอกลาษ) ผู้รักษากองข้าอุปัฏฐากพระบรมมหาธาตุเจ้าเจดีย์พระนม (พระธาตุพนม วัดพระธาตุพนมวรมหาวิหาร) องค์ที่ ๓ แห่งราชวงศ์เวียงจันทน์ ภายหลังทรงถูกลดบทบาททางการปกครองลงและด้วยปัญหาความขัดแย้งทางการเมืองกับกลุ่มเจ้านายเมืองธาตุพนมซึ่งเป็นเครือญาติใกล้ชิด จึงเสด็จหนีจากธาตุพนมไปประทับยังเมืองเซบั้งไฟทางฝั่งซ้ายแม่น้ำโขงหลังการสิ้นสุดของราชวงศ์เวียงจันทน์ในสมัยสมเด็จพระเจ้าอนุวงศ์ (พ.ศ. ๒๓๔๘-๒๓๗๑) ก่อนที่ตำแหน่งเจ้าเมืองหรือขุนโอกาสจะถูกลดฐานะไปเป็นนายกอง ทรงสืบเชื้อสายเจ้านายผู้ปกครองเมืองธาตุพนมจากฝ่ายพระมารดา โดยมีศักดิ์เป็นพระนัดดา (หลานดา) ในเจ้าพระรามราชรามางกูรขุนโอกาส (ราม รามางกูร) เจ้าเมืองและขุนโอกาสเมืองธาตุพนมพระองค์แรก และสืบเชื้อสายฝ่ายพระบิดาจากเจ้านายในราชวงศ์ศรีโคตรบูรแห่งเมืองนครพนม สายพระบรมราชากิติศักดิ์เทพฤๅยศ ทศบุรีศรีโคตรบูรหลวง (มัง มังคละคีรี)

ใน พ.ศ. ๒๔๔๔ หลังธาตุพนมถูกลดฐานะลงเป็นกองบ้านธาตุพนมได้เสด็จกลับมาธาตุพนมอีกครั้ง โดยเป็นผู้ร่วมบูรณะพระมหาธาตุพนมบรมเจดีย์ในสมัยพระครูวิโรจน์รัตโนบล (รอด นนฺตโร)[3] และเป็นผู้ร่วมบูรณะวัดหัวเวียงรังษีซึ่งเป็นวัดประจำตระกูลเจ้านายเมืองธาตุพนมมาแต่อดีต[4]


ก่อนหน้า พระปราณีศรีมหาพุทธบริษัท (เมฆ รามางกูร) ถัดไป
เจ้าพระรามราชปราณีศรีมหาพุทธปริษัท (ศรี รามางกูร) 2leftarrow.png เจ้าเมืองธาตุพนม, ขุนโอกาสพระธาตุพนม
2rightarrow.png หลวงอามาตย์ราชวงษา (อำนาจ รามางกูร)


อ้างอิง[แก้]

  1. ดวง รามางกูร. พื้นประวัติวงศ์เจ้าเมืองพนม. ม.ป.พ.. ม.ป.ป..
  2. วีรพงษ์ รามางกูร. อนุสรณ์ ร้อยตำรวจตรีประดิษฐ์ รามางกูร ๒๒ กันยายน ๒๕๒๘. น. ๑.
  3. http://www.paknamubonclub.com/
  4. http://www.sac.or.th/databases/inscriptions/search_result.php?TypeIS=3&province_id=31&submit=%E0%B8%84%E0%B9%89%E0%B8%99%E0%B8%AB%E0%B8%B2