พระน้องนางของพระอัครชายา

พระน้องนางของพระอัครชายา
พระราชสวามี	สมเด็จพระปฐมบรมมหาชนก
พระราชบุตร	พระเจ้าไปยิกาเธอ กรมหลวงนรินทรเทวี
ราชวงศ์	จักรี (อภิเษกสมรส)
ศาสนา	เถรวาท

พระน้องนางของพระอัครชายา หรือ สมเด็จพระไปยิกาน้อย เป็นพระชายาที่ไม่ปรากฏพระนามของสมเด็จพระปฐมบรมมหาชนก เป็นพระขนิษฐาในพระอัครชายา (หยก) และเป็นพระชนนีในพระเจ้าไปยิกาเธอ กรมหลวงนรินทรเทวี

ประวัติ

พระน้องนางของพระอัครชายา มีนามเดิมว่าอย่างไรไม่เป็นที่ปรากฏ เข้าใจว่ามีนิวาสถานเดียวกันกับพระอัครชายา (หยก) ซึ่งเป็นพี่สาว คือบริเวณย่านชาวจีนฮกเกี้ยนแถบป้อมเพชร ทางทิศตะวันออกเฉียงใต้ของกรุงศรีอยุธยา ซึ่งเป็นย่านอาศัยของชาวจีนในรัชสมัยสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวบรมโกศ เป็นธิดาคนเล็กของคหบดีชาวจีนฮกเกี้ยน มารดาเป็นธิดาของเจ้าพระยาอภัยราชาสมุหนายก

ต่อมาพระอัครชายาได้สมรสกับสมเด็จพระปฐมบรมมหาชนก บุตรคนโตของพระยาราชนิกูล (ทองคำ) ภายหลังการประสูติของพระราชโอรสพระองค์เล็กสมเด็จพระบวรราชเจ้ามหาสุรสิงหนาท พระอัครชายาได้ทรงพระประชวรและเสด็จสวรรคต สมเด็จพระปฐมบรมมหาชนกจึงได้เสกสมรสใหม่กับพระน้องนางของพระอัครชายา เหตุการณ์นี้ปรากฏในปฐมวงศ์ พระราชนิพนธ์ในพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวว่า

"...สมเด็จพระไปยิกาพระองค์ใหญ่นั้น ได้มีพระเอารส พระธิดา ๕ พระองค์แล้ว ก็สิ้นพระชนม์ล่วงไปโดยนัยที่กล่าวมาแล้ว แต่เมื่อสิ้นพระชนม์นั้น พระชนมายุเท่าไรไม่ทราบถนัด พระไปยิกาพระองค์น้อย ได้รับปรนิบัติสมเด็จพระบรมมหาไปยกาธิบดีบดี ในที่นั้นต่อมาได้ประสูตรพระธิดาพระองค์หนึ่งแล้ว จะสิ้นพระชนม์เมื่อใดก็หาได้ความเปนแน่ไม่..."

สมเด็จพระปฐมบรมมหาชนกกับพระน้องนางของพระอัครชายา มีพระราชธิดาพระองค์เดียวคือ พระเจ้าไปยิกาเธอ กรมหลวงนรินทรเทวี

ในวัฒนธรรมสมัยนิยม

พระน้องนางของพระอัครชายาเป็นตัวละครในภาพยนตร์ซีรีส์เรื่อง ศรีอโยธยา มีตัวละครหนึ่งชื่อ "คุณหญิงกู่" รับบทโดยจรัสแสง พิศาลสงครามเมื่อ พ.ศ. 2560 และภาพยนตร์ซีรีส์เรื่อง ศรีอโยธยา 2 รับบทโดยปัณณฑัต โพธิเวชกุลเมื่อ พ.ศ. 2562