นกน้อย

นกน้อย
กำกับ	ดอกดิน กัญญามาลย์
บทประพันธ์	ป.พิมล
บทภาพยนตร์	ดอกดิน กัญญามาลย์
อำนวยการสร้าง	ดอกดิน - บรรจง กัญญามาลย์
นักแสดงนำ	มิตร ชัยบัญชา เพชรา เชาวราษฎร์ ดอกดิน กัญญามาลย์ วิไลวรรณ วัฒนพานิช บุษกร สาครรัตน์ ชรินทร์ นันทนาคร อาคม มกรานนท์ ชฎาพร วชิรปราณี สุวิน สว่างรัตน์ สุลาลีวัลย์ สุวรรณทัต นฤมล ประทุมน้อย
ถ่ายภาพ	สมาน ทองทรัพย์สิน
บริษัทผู้สร้าง	กัญญามาลย์ภาพยนตร์
ผู้จัดจำหน่าย	วัชรภาพยนตร์
วันฉาย	18 กันยายน พ.ศ. 2507 (โรงภาพยนตร์คาเธ่ย์)
ประเทศ	ไทย
ภาษา	ไทย
นักพากย์	จุรี โอศิริ สมพงษ์ วงศ์รักไทย เพียรเขียน
ทำเงิน	1,800,000 บาท

นกน้อย เป็นภาพยนตร์ไทยที่ออกฉายเมื่อปี พ.ศ. 2507 ระบบถ่ายทำฟิล์ม 16 มม. สีอีสแมนต์ กำกับการแสดงโดย ดอกดิน กัญญามาลย์ นำแสดงโดยมิตร ชัยบัญชา เพชรา เชาวราษฎร์ วิไลวรรณ วัฒนพานิช บุษกร สาครรัตน์ ชรินทร์ นันทนาคร และ ดอกดิน กัญญามาลย์ พากย์เสียงโดย จุรี โอศิริ, สมพงษ์ วงศ์รักไทย และเพียรเขียน เข้าฉายครั้งแรกเมื่อ 18 กันยายน พ.ศ. 2507 ที่โรงภาพยนตร์คาเธ่ย์ ในปัจจุบัน ภาพยนตร์เรื่อง นกน้อย ฉบับปี พ.ศ. 2507 ไม่ปรากฏว่ามีฟิล์มต้นฉบับหรือกากฟิล์มหลงเหลืออยู่ โดยพบเพียงฟิล์มเอาท์เทคหรือฟิล์มที่ผู้กำกับไม่ได้เลือกใช้ ความยาวประมาณ 8 นาที

ภาพยนตร์เรื่องนี้นับเป็นครั้งแรกของวงการภาพยนตร์ไทยที่ได้รับพระบรมราชานุญาตให้นำเพลงพระราชนิพนธ์ "ชะตาชีวิต" เป็นเพลงประกอบเรื่อง ขับร้องโดย จินตนา สุขสถิตย์ (แทนเสียงของเพชรา) บรรเลงโดย วงคีตะวัฒน์ และยังเป็นครั้งแรกในวงการที่มีความคิดริเริ่มถ่ายทำภาพยนตร์ฟิล์ม 16 มม. ประกอบฉากเพลงในระบบ 35 มม.สี เสียงในฟิล์ม จากความพยายามนำเสนอมาตรฐานสากลแก่ผู้ชมภายใต้ข้อจำกัดด้านทุนและการตลาด ซึ่งได้รับความนิยมนับแต่นั้นมา จนพัฒนาเป็นภาพยนตร์ฟิล์ม 35 มม.ตลอดเรื่องได้สำเร็จในเวลาต่อมา

ภาพยนตร์เรื่องนี้ พระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ได้ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้นำภาพยนตร์ไปฉายทอดพระเนตรเป็นการส่วนพระองค์ พร้อมด้วย สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ณ พระราชวังดุสิต กรุงเทพฯ

ภาพยนตร์ทำรายได้เกินคาดถึงล้านแปดแสนบาท เป็นที่มาของสโลแกน ล้านแล้วจ้า...ล้านแล้วจ้า...ดอกดินตัวดำๆๆ กับความสำเร็จสูงสุดของดอกดินที่สามารถคว้ารางวัลตุ๊กตาทอง ครั้งที่ 7 ประจำปี พ.ศ. 2507 สาขานักแสดงประกอบชายยอดเยี่ยม ขณะที่ เพชรา ได้รับรางวัลตุ๊กตาทองครั้งเดียวในชีวิตการแสดง สาขาผู้แสดงนำฝ่ายหญิงยอดเยี่ยมจากเรื่องนี้พร้อมกัน และหลังจากนั้นยังทำให้เธอมีงานแสดงภาพยนตร์ชื่อคล้าย ๆ กัน เช่น นกเอี้ยง นกแก้ว นกขมิ้น มดแดง ฯลฯ

เรื่องย่อ

นกน้อย (เพชรา เชาวราษฎร์) เด็กกำพร้าที่ถูกฝากอยู่กับแม่เลี้ยงและพ่อเลี้ยงใจชั่ว ที่มีนิสัยเห็นแก่ตัว เธอต้องดิ้นร้นหาเช้ากินค่ำ โดยมี ไอ้ช้าง (ดอกดิน กัญญามาลย์) เป็นเสมือนเพื่อนเกลอและคู่หูที่คอยให้ความช่วยเหลือยามลำบากเสมอมา นกน้อยเป็นเด็กดี ขยัน แต่เมื่อสิ้นแม่เลี้ยง ยิ่งมีชีวิตที่ลำบาก ต้องออกจากบ้านเพราะไม่มีเงินจ่ายค่าเช่า ด้วยความที่เป็นเด็กดี จึงมีผู้ใหญ่คอยให้ที่อยู่ที่กิน แต่ทุกครั้งก็ต้องหนีออกมาตลอด

ที่บ้านของคุณจักร (มิตร ชัยบัญชา) เขาหลงรักนกน้อยตั้งแต่แรกพบ โดยที่เธอที่ไม่รู้ว่าเป็นบ้านของเขา และได้ช่วยเหลือพ่อของเขาจากการถูกทำร้าย นกน้อยเองก็พยายามฝืนความรักมาตลอดและหนีไปไกลถึงอีสาน ซึ่งที่นี่เองที่ทำให้เด็กสาวได้พบกับพ่อแม่ที่แท้จริง โดยมีคุณตาและแม่ของเธอ คอยตามหาจนเจอตัว และความสุขของนกน้อยก็กลับมาอีกครั้ง

นักแสดงหลัก

ภาพยนตร์	คุณจักร	นกน้อย	ไอ้ช้าง
พ.ศ. 2507	มิตร ชัยบัญชา	เพชรา เชาวราษฎร์	ดอกดิน กัญญามาลย์
พ.ศ. 2524	สรพงษ์ ชาตรี	สาลิกา สนธิกาญจน์	ดอกดิน กัญญามาลย์

รางวัล

ภาพยนตร์เรื่องนี้ได้รับรางวัลในพิธีมอบ รางวัลตุ๊กตาทอง ครั้งที่ 7 ประจำปี พ.ศ. 2507 มีพิธีประกาศผลอย่างเป็นทางการ ณ หอประชุมใหญ่ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ เมื่อวันที่ 17 มีนาคม พ.ศ. 2508 รวม 3 สาขา ได้แก่

• ผู้แสดงนำฝ่ายหญิงยอดเยี่ยม (เพชรา เชาวราษฎร์)
• ผู้แสดงประกอบชายยอดเยี่ยม (ดอกดิน กัญญามาลย์)
• พากย์เสียงยอดเยี่ยม (จุรี โอศิริ, สมพงษ์ พงษ์มิตร, เพ็ญศรี พุ่มชูศรี,เพียรเขียน)

การนำมาสร้างใหม่

ต่อมา ดอกดิน กัญญามาลย์ ได้นำกลับมาสร้างใหม่ ในปี พ.ศ. 2524 นำแสดงโดย สรพงศ์ ชาตรี, สาลิกา สนธิกาญจน์, ส.อาสนจินดา, วิยะดา อุมารินทร์, ชุมพร เทพพิทักษ์, รอง เค้ามูลคดี, ดอกดิน กัญญามาลย์ เข้าฉายเมื่อวันที่ 11 เมษายน พ.ศ. 2524 ซึ่งเคยฉายออกอากาศต้อนรับปีใหม่ในรายการ แกะกล่องหนังไทย เมื่อวันที่ 1 มกราคม พ.ศ. 2554 สอดแทรกแง่คิดและจรรยาบรรณของมนุษย์ไว้หลากหลายแง่มุม